Νέα προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων ένταξης στο καθεστώς του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου ανοίγει με υπουργική απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκου Ταγαρά.

Η ρύθμιση αφορά ιδιοκτήτες και κατασκευαστές με οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν με βάση τα κίνητρα και τις προσαυξήσεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) και είτε ακυρώθηκαν δικαστικά είτε συνδέονται με επενδύσεις χρηματοδοτούμενες από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) ή το ΕΣΠΑ.

1

Συγκεκριμένα, στο ΦΕΚ Β’ 328/2.2.2026 δημοσιεύθηκε η υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/5852/111/2026, με την οποία καθορίζεται η διαδικασία γνωστοποίησης προς το ΥΠΕΝ των οικοδομικών αδειών που υπάγονται στις περιπτώσεις α) και β) της παραγράφου 1 του άρθρου 68 του ν. 5197/2025.

Η πρόσκληση απευθύνεται σε ιδιοκτήτες ή εργολάβους που εμπίπτουν στις ευεργετικές διατάξεις του περιβαλλοντικού ισοδύναμου και διαθέτουν οικοδομικές άδειες με χρήση των κινήτρων του ΝΟΚ, οι οποίες: είτε έχουν ακυρωθεί με δικαστική απόφαση ή έχουν προσβληθεί με αίτηση ακύρωσης που εκκρεμεί, υπό την προϋπόθεση ότι είχαν ξεκινήσει οικοδομικές εργασίες έως και τις 11 Δεκεμβρίου 2024, είτε έχουν εκδοθεί έως την ίδια ημερομηνία και έχει υποβληθεί, επίσης έως τότε, αίτημα ένταξης σε πρόγραμμα χρηματοδότησης από το ΤΑΑ ή το ΕΣΠΑ, με την προϋπόθεση έγκρισης του αιτήματος.

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να αποστείλουν ηλεκτρονικά, εντός προθεσμίας είκοσι (20) ημερολογιακών ημερών – δηλαδή έως και τις 24 Φεβρουαρίου 2026 – γνωστοποίηση με τα απαιτούμενα στοιχεία στη διεύθυνση [email protected]. Η γνωστοποίηση μπορεί να υποβληθεί από τους ίδιους, από νόμιμο εκπρόσωπο ή από τον αρμόδιο μηχανικό.

Μεταξύ των στοιχείων που πρέπει να δηλωθούν περιλαμβάνονται ο αριθμός της οικοδομικής άδειας ή της σχετικής πράξης, η αρμόδια ΥΔΟΜ (όπου απαιτείται), η δημοτική ενότητα και ο δήμος, καθώς και – κατά περίπτωση – ο αριθμός της δικαστικής απόφασης ή της αίτησης ακύρωσης, ή ο αριθμός πρωτοκόλλου και η έγκριση του αιτήματος ένταξης σε χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα.

Όπως διευκρινίζεται από το ΥΠΕΝ, αρκεί η υποβολή μίας και μόνο γνωστοποίησης ανά κτίριο ή οικοδομική άδεια, ανεξαρτήτως του αριθμού των ιδιοκτητών ή των εμπλεκόμενων φορέων.

Τι έχει προηγηθεί

Υπενθυμίζεται πως το Συμβούλιο της Επικρατείας άνοιξε τον δρόμο για τη νομιμοποίηση χιλιάδων «πράσινων» κτιρίων που είχαν ανεγερθεί με τα μπόνους του ΝΟΚ και βρέθηκαν σε νομικό κενό μετά την κρίση τους ως αντισυνταγματικών στις αρχές του 2025. Με τη νέα γνωμοδότηση, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε συνταγματικό το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ), θέτοντας ωστόσο συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η ρύθμιση αφορά οικοδομικές άδειες για τις οποίες είχαν ξεκινήσει εργασίες πριν από τις 11 Δεκεμβρίου 2024 και είχαν ακυρωθεί ή προσβληθεί δικαστικά. Οι άδειες αυτές μπορούν πλέον να «ξεμπλοκάρουν» μέσω μηχανισμού περιβαλλοντικής αντιστάθμισης, με την καταβολή τέλους περιβαλλοντικού ισοδυνάμου ή με την υλοποίηση έργων περιβαλλοντικής αναβάθμισης σε επίπεδο δήμου.

Το τέλος ορίζεται στο 8% της αξίας των πρόσθετων τετραγωνικών που προέκυψαν από τα μπόνους του ΝΟΚ και αυξάνεται στο 15% για έργα που επιδιώκουν ένταξη σε προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης ή του ΕΣΠΑ. Τα ποσά κατατίθενται σε ειδικό λογαριασμό και αποδίδονται στους δήμους για δράσεις όπως δημιουργία χώρων πρασίνου, αστικές αναπλάσεις και ενεργειακές παρεμβάσεις σε κοινόχρηστους χώρους.

Παράλληλα, προβλέπεται υποχρεωτική περιβαλλοντική προεκτίμηση και αξιολόγηση της ανάγκης εκπόνησης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σε κάθε περίπτωση εφαρμογής του μέτρου. Το ΠΔ αποσαφηνίζει επίσης τι συνιστά «έναρξη οικοδομικών εργασιών», θέτοντας σαφή αποδεικτικά κριτήρια, όπως εκσκαφές, σκυροδετήσεις ή κατεδαφίσεις.

Διαβάστε επίσης: