Το πολυαναμενόμενο σχέδιο Maritime Action Plan (MAP) παρουσίασε την περασμένη Παρασκευή η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα προς τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν την αποκατάσταση της «αμερικανικής ναυτιλιακής κυριαρχίας».

Το 37σέλιδο σχέδιο εντάσσεται στο ευρύτερο όραμα του Λευκού Οίκου για μια «νέα Ναυτιλιακή Χρυσή Εποχή», με βασικούς άξονες την ενίσχυση της εμπορικής ναυπηγικής ικανότητας, τη δημιουργία ανθεκτικού εργατικού δυναμικού και τη μείωση της εξάρτησης από ξένες ναυτιλιακές δυνάμεις.

1

Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου αποτελεί η πρόβλεψη για επιβολή καθολικού «τέλους υποδομών ή ασφάλειας» σε κάθε πλοίο που έχει κατασκευαστεί εκτός ΗΠΑ και προσεγγίζει αμερικανικά λιμάνια. Το τέλος θα υπολογίζεται βάσει του βάρους του εισαγόμενου φορτίου.

Ενδεικτικά, μια χρέωση 0,01 δολαρίων ανά κιλό υπολογίζεται πως θα μπορούσε να αποφέρει στις ΗΠΑ περίπου 66 δισ. δολάρια σε ορίζοντα δεκαετίας, ενώ σε σενάριο 0,25 δολαρίων ανά κιλό τα έσοδα θα μπορούσαν να φθάσουν έως και 1,5 τρισ. δολάρια. Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το πώς θα μεταφραστεί πρακτικά η χρέωση σε ναυτιλιακούς όρους, δεδομένου ότι η χωρητικότητα των πλοίων μετράται παραδοσιακά σε όγκο και όχι σε βάρος.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το μέτρο διασφαλίζει πως τα ξένα πλοία που επωφελούνται από την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά θα συμβάλλουν παράλληλα στην αναζωογόνηση της αμερικανικής ναυτιλιακής βιομηχανίας. Τα έσοδα από το τέλος θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε ένα νέο Maritime Security Trust Fund, το οποίο θα χρηματοδοτεί επενδύσεις σε ναυπηγήσεις, επέκταση στόλου, ενίσχυση της βιομηχανικής βάσης και ανάπτυξη ναυτικού ανθρώπινου δυναμικού.

Το MAP προβλέπει επίσης τη δημιουργία Στρατηγικού Εμπορικού Στόλου υπό αμερικανική σημαία, την ανακεφαλαιοποίηση δημόσιων ναυπηγείων, νέα κίνητρα για ναυπηγήσεις εντός ΗΠΑ, αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης και σύγχρονων τεχνολογιών, καθώς και μεταρρύθμιση του ομοσπονδιακού προγράμματος χρηματοδότησης πλοίων. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών κρατικών προμηθειών και στη μείωση των ρυθμιστικών βαρών που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, επιβράδυναν επί δεκαετίες την ανάπτυξη της αμερικανικής ναυπηγικής βάσης.

Τα στοιχεία που παρατίθενται είναι αποκαλυπτικά: λιγότερο από το 1% των νέων εμπορικών πλοίων ναυπηγείται σήμερα στις ΗΠΑ, ενώ η χώρα διαθέτει μόλις 66 ναυπηγεία συνολικά, εκ των οποίων μόνο οκτώ είναι ενεργά σε νέες ναυπηγήσεις. Αντίθετα, στρατηγικοί ανταγωνιστές όπως η Κίνα, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία κυριαρχούν στην αγορά, κατασκευάζοντας πλοία σε πολύ χαμηλότερο κόστος. Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι αυτή η κατάσταση δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την εθνική ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων.

Ωστόσο, η επιβολή του καθολικού τέλους ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο κόστος μεταφορών. Στη ναυτιλία εμπορευματοκιβωτίων, ένα πλοίο που μεταφέρει 5.000 teu με μέσο φορτίο 7.500 κιλά ανά teu θα επιβαρυνόταν με περίπου 375.000 δολάρια ανά προσέγγιση σε σενάριο 0,01 δολ./κιλό, ενώ στο υψηλό σενάριο το κόστος θα καθίστατο απαγορευτικό. Σε εθνικό επίπεδο, το ετήσιο κόστος για τις εισαγωγές container θα μπορούσε να φθάσει τα 2,1 δισ. δολάρια με χαμηλή χρέωση και άνω των 50 δισ. δολαρίων στο υψηλό σενάριο.

Ακόμη πιο έντονος θα ήταν ο αντίκτυπος στα δεξαμενόπλοια. Ένα aframax με φορτίο 70.000 τόνων θα κατέβαλλε περίπου 700.000 δολάρια ανά      άνι με χρέωση ενός σεντ ανά κιλό, ενώ στα 25 σεντ το ποσό θα έφθανε τα 17,5 εκατ. δολάρια. Το επιπλέον κόστος θα μετακυλιόταν τελικά στους Αμερικανούς καταναλωτές, επηρεάζοντας τις τιμές καυσίμων. Αντίστοιχα, στη μεταφορά οχημάτων, το τέλος θα επιβάρυνε το κόστος ανά αυτοκίνητο και θα μπορούσε να μεταφερθεί στους τελικούς αγοραστές.

Το σχέδιο εκπονήθηκε κατόπιν της Εκτελεστικής Εντολής 14269, με τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, του διευθυντή προϋπολογισμού Russell Vought και άλλων αρμόδιων υπουργείων. Αναλυτές, όπως ο Brent Sadler του Heritage Foundation, σημειώνουν ότι η δημοσίευση του MAP ήταν αναγκαία, αλλά το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ποιος θα αναλάβει τον συντονισμό της υλοποίησης.

Η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η εφαρμογή ενός τέτοιου καθολικού τέλους θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις εμπορικές ροές, να εντείνει γεωπολιτικές εντάσεις και να μεταβάλει ουσιαστικά το κόστος πρόσβασης στην αμερικανική αγορά τα επόμενα χρόνια.

Διαβάστε επίσης

Το νέο σχέδιο του Τραμπ για την ανάταξη των ναυπηγείων και της ναυτιλίας στις ΗΠΑ

Γιώργος Προκοπίου: Τάνκερ της Dynacom προσέκρουσε σε ρωσικό τερματικό σταθμό πετρελαίου (video)

Κοινοπραξία Ιράκ-ΗΑΕ για υποθαλάσσιο καλώδιο δεδομένων αξίας $700 εκατ. δολαρίων