Δημοσιεύθηκε το Σχέδιο Δράσης για τη Ναυτιλία του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο αποτελεί την πιο φιλόδοξη προσπάθεια  από τον Νόμο περί Εμπορικής Ναυτιλίας του 1936.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες κατασκευάζουν σήμερα λιγότερο από το 1% των εμπορικών πλοίων παγκοσμίως.

1

Έντεκα ναυπηγεία έχουν ενεργές θέσεις ναυπήγησης. Οκτώ μπορούν να ναυπηγήσουν πλοία άνω των 400 ποδιών.

 Επισημαίνεται ότι η βάση εφοδιασμού έχει εδραιωθεί σε  τέτοιο σημείο που πολλά κρίσιμα εξαρτήματα προέρχονται από έναν μόνο προμηθευτή και  σχεδόν όλο το ωκεάνιο εμπόριο της Αμερικής, τα αγαθά που εφοδιάζουν τα ράφια, τα διυλιστήρια καυσίμων και τα εργοστάσια από ακτή σε ακτή, κινείται με πλοία ξένης κατασκευής, ξένου πληρώματος και ξένης σημαίας.

Το ναυτιλιακό εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, στις 9 Απριλίου 2025, έδωσε προθεσμία στην αρμόδια επιτροπή 210 ημέρες για να εκπονήσει το πόνημα, ωστόσο, χρειάστηκαν 310 ημέρες για να ολοκληρωθεί.

Η πρόταση αποτελείται από 35 σελίδες και υπογράφηκε όχι από τον Υπουργό Μεταφορών, αλλά από τον Μάρκο Ρούμπιο ως Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας και τον Ράσελ Βόουτ ως Διευθυντή του OMB, κάτι  που ερμηνεύεται, ότι η πρόθεση δεν είναι μια απλή πολιτική μεταφορών, αλλά είναι ζήτημα εθνικής επιβίωσης.

Τα νέα σημαντικά μέτρα της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για την ανάταξη της αμερικανικής ναυτιλίας και βιομηχανίας πλοίων συγκεντρώνουν διεθνές ενδιαφέρον, τόσο για την οικονομική διάσταση όσο και για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια ναυτιλία και στο εμπόριο.

Το βασικό μέτρο είναι το «Maritime Action Plan», δηλαδή το Σχέδιο Δράσης για τη Ναυτιλιακή Αποκατάσταση, που δημοσιεύτηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2026 ως συνέχεια του εκτελεστικού διατάγματος που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ τον Απρίλιο του 2025 με την επωνυμία «Restoring America’s Maritime Dominance».

Αυτό το σχέδιο είναι ένα ευρύ κυβερνητικό πλαίσιο δράσης για να αναζωογονήσει την αμερικανική εμπορική ναυτιλία και ναυπηγική βιομηχανία, η οποία έχει παρακμάσει τις τελευταίες δεκαετίες.

 Αναλυτικά περιλαμβάνει:

Αύξηση της παραγωγής εμπορικών πλοίων στις ΗΠΑ

Επενδύσεις σε υποδομές ναυπηγείων.

Δημιουργία δημοσίων-ιδιωτικών συνεργασιών, φορολογικών κινήτρων και χρηματοδοτήσεων.

Ενίσχυση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ναυπηγούς, εργάτες και ναυτικούς.

Μοντέρνα εκπαίδευση σε ναυτιλιακές σχολές και ακαδημίες (π.χ. Merchant Marine Academy).

Νέοι κανονισμοί που ενθαρρύνουν τη μεταφορά φορτίων σε αμερικανικής σημαίας και κατασκευής πλοία.

Πρόταση επιβολής τελών στα πλοία ξένης κατασκευής (π.χ. από Κίνα, Κορέα, Ιαπωνία) που χρησιμοποιούν λιμάνια ΗΠΑ.

Πρόταση για τη δημιουργία Maritime Security Trust Fund — χρηματοδοτούμενου από εισπράξεις τελών, για να χρηματοδοτήσει την ενίσχυση της βιομηχανίας.

Δημιουργία «Maritime Prosperity Zones» για την προσέλκυση επενδύσεων σε παράκτιες περιοχές.

«Σύντομα θα αναζωογονήσουμε τα κάποτε σπουδαία ναυπηγεία μας με εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε νέες επενδύσεις και ανθρώπους από όλο τον κόσμο που θα έρθουν για να ναυπηγήσουν πλοία στην Αμερική», τόνισε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στην εισαγωγή του σχεδίου.

Το σχέδιο ανάπτυξης των ναυπηγείων οργανώνεται γύρω από τέσσερις πυλώνες.

Ο δηλωμένος στόχος της πρότασης δεν είναι απλώς να αυξηθεί ο αριθμός των πλοίων που κατασκευάζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά να ανασυσταθεί μια ναυτιλιακή βιομηχανική βάση ικανή για αυτοσυντηρούμενη παραγωγή.

Δεν πρόκειται για πρόγραμμα επιδοτήσεων για την κατασκευή μερικών ακόμη πλοίων. Είναι μια προσπάθεια ανοικοδόμησης ενός ολόκληρου βιομηχανικού οικοσυστήματος, ναυπηγείων, προμηθευτών, εργατικού δυναμικού, σχεδιαστικής ικανότητας.

Το σχέδιο για τη ναυπηγοεπισκευή ζητά πολυετή κατασκευή πολλαπλών πλοίων, προωθεί την αρθρωτή παραγωγή, την ψηφιακή μηχανική και την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Απαιτεί την πλήρη ανάπτυξη των απαιτήσεων απόδοσης και των πακέτων σχεδιασμού πλοίων πριν από την έναρξη της παραγωγής και τη χρήση εμπορικά διαθέσιμων σχεδίων όπου είναι δυνατόν.

Το πιο σημαντικό μέτρο που προτείνεται είναι η επιβολή τέλους  για κάθε πλοίο ξένης κατασκευής που εισέρχεται σε λιμάνι των ΗΠΑ, το οποίο αξιολογείται με βάση το βάρος της εισαγόμενης χωρητικότητας.

Με ένα σεντ ανά κιλό, το σχέδιο εκτιμά ότι αυτό θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 66 δισεκατομμύρια δολάρια σε διάστημα δέκα ετών.

Με 25 σεντς ανά κιλό, πλησιάζει το 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια.Τα έσοδα, εκτιμούν ναυτιλιακοί αναλυτές, θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν ένα νέο Ταμείο Θαλάσσιας Ασφάλειας, το οποίο αρχικά είχε προταθεί στον νόμο περί πλοίων.

Η δεύτερη σημαντική καινοτομία είναι οι Ζώνες Θαλάσσιας Ευημερίας, με 100 καθορισμένες περιοχές κατά μήκος των ακτών, των Μεγάλων Λιμνών, των ποταμών, της Αλάσκας, της Χαβάης και των εδαφών των ΗΠΑ όπου οι ιδιωτικές επενδύσεις με φορολογικά πλεονεκτήματα θα εισρέουν σε ναυπηγεία, εταιρείες εφοδιαστικής αλυσίδας, εκπαίδευση εργατικού δυναμικού και προηγμένη κατασκευή.

Το μοντέλο είναι οι Ζώνες Ευκαιρίας από τη φορολογική μεταρρύθμιση του 2017. Εάν σχεδιαστούν καλά, οι Ζώνες Θαλάσσιας Ευημερίας θα μπορούσαν να ανακατευθύνουν τα ιδιωτικά κεφάλαια σε ναυτιλιακές βιομηχανικές κοινότητες με τον τρόπο που οι Ζώνες Θαλάσσιας Ευημερίας αναδιαμόρφωσαν τις επενδύσεις σε ακίνητα, επισημαίνουν ειδικοί της ναυτιλίας.

Τρίτον, προτείνεται η επέκταση του Ταμείου Κεφαλαιακής Κατασκευής, ενός αποδεδειγμένου εργαλείου αναβολής φόρων που έχει βοηθήσει τους πλοιοκτήτες να επανεπενδύσουν σε νέα πλοία εδώ και δεκαετίες, στους ιδιοκτήτες ναυπηγείων.

Και τέταρτον, υπάρχει αυτό που το MAP αποκαλεί «Στρατηγική Γέφυρας», μια ιδέα που λύνει το πρόβλημα της ανακατασκευής σχεδόν από το μηδέν. Οι συμμαχικοί ναυπηγοί θα κατασκευάζουν τα πρώτα κύτη μιας σύμβασης πολλαπλών πλοίων στα ναυπηγεία τους, ενώ ταυτόχρονα θα επενδύουν κεφάλαια σε ναυπηγεία των ΗΠΑ που έχουν αγοράσει ή συνεργαστεί.

 Αυτά τα τέσσερα εργαλεία, το Ταμείο Εμπιστοσύνης, οι Ζώνες Άμεσης Δράσης (MPZ) και η Στρατηγική Γέφυρας, αποτελούν το κέντρο βάρους του σχεδίου.

Προτείνεται ένας νέος Στρατηγικός Εμπορικός Στόλος για διεθνείς εμπορικές οδούς, διευρυμένες απαιτήσεις προτίμησης φορτίου, μεταρρύθμιση εγγύησης δανείων και φόρο συντήρησης χερσαίων λιμένων για τα εμπορεύματα που εισέρχονται στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω χερσαίων λιμένων εισόδου.

Απαιτεί την ανακεφαλαιοποίηση του Ναυπηγείου της Ακτοφυλακής των ΗΠΑ στη Βαλτιμόρη και τον εκσυγχρονισμό της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού των ΗΠΑ, την οποία περιγράφει ως κάτι που απαιτεί επείγουσα προσοχή.

Περιλαμβάνει μια στρατηγική για την Αρκτική και πλαίσια για αυτόνομα σκάφη, σημειώνοντας, ότι δεν υπάρχουν καθιερωμένες διαδικασίες ή πρωτόκολλα για την επαλήθευση των αποφάσεων πλοήγησης που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

 Το MARAD εχει περίπου 200 άτομα που εργάζονται σε θέματα πολιτικής και έχει μείνει πίσω δεκαετίες στη δημοσίευση της ετήσιας ανασκόπησης των ναυπηγείων. H NAVSEA, έχει 83.000 άτομα.

 Πώς υλοποιείται αυτό το σχέδιο; Οι αξιωματούχοι επεσήμαναν τη νέα θεσμική αρχιτεκτονική, ένα γραφείο ναυπηγικής  που να επικεντρώνεται στην εφαρμογή, μια διεύθυνση ναυπηγικής στο NSC που να επικεντρώνεται στην πολιτική, και τον Steve Carmel που ηγείται μιας Ναυτιλιακής Διοίκησης την οποία το σχέδιο καλεί να διαθέσει πλήρως τους πόρους.

Περιέγραψαν μια προσέγγιση «ολόκληρης της κυβέρνησης, ολόκληρου του έθνους» όπου καμία μεμονωμένη υπηρεσία δεν έχει την ευθύνη της αποστολής.

Υπενθυμίζεται ότι το πιο ισχυρό εργαλείο για την αύξηση του κόστους των πλοίων που κατασκευάζονται στην Κίνα, έχουν ανασταλεί επί του παρόντος.

Οι ΗΠΑ και η Κίνα κατέληξαν σε συμφωνία στις 30 Οκτωβρίου 2025, με την οποία αναστέλλονται αυτές οι ενέργειες για ένα έτος, αρχής γενομένης από τις 10 Νοεμβρίου 2025.

Η κυβέρνηση ζητά ταυτόχρονα από το Κογκρέσο να θεσπίσει νέα τέλη για τα ξένα πλοία, ενώ παράλληλα να αναστείλει την υπάρχουσα επιβολή του νόμου κατά της μεγαλύτερης πηγής επιδοτούμενου ξένου ανταγωνισμού.

Η θαλάσσια ισχύς αποτελεί εδώ και καιρό ακρογωνιαίο λίθο της παγκόσμιας ηγεσίας της Αμερικής, όπως λέει και το ίδιο το συμπέρασμα των προτάσεων.

Πρόκειται για το πιο ολοκληρωμένο ομοσπονδιακό έγγραφο θαλάσσιας πολιτικής από το 1936, το οποίο έχει συνταχθεί από ανθρώπους που κατανοούν τόσο το πρόβλημα όσο και την πολιτική.

Το σύνολο των εργαλείων πολιτικής, τα τέλη πλοίων, ένα Ταμείο Εμπιστοσύνης, οι Ζώνες Ευημερίας, η Στρατηγική Γέφυρας, ένας Στρατηγικός Εμπορικός Στόλος, είναι πιο δημιουργικό και πιο επιθετικό από οτιδήποτε έχει προτείνει η Ουάσιγκτον για την εμπορική ναυπηγική βιομηχανία.

Διαβάστε επίσης

Γιώργος Φουστάνος: Ο εφοπλιστής, συλλέκτης και ιστορικός με τα 40 βιβλία και το Ψηφιακό Μουσείο της Ελληνικής Ναυτιλίας

Τα ναυπηγεία της Κίνας, της Νότιας Κορέας, οι ΗΠΑ και τα γεωστρατηγικά συμφέροντα

Συνέχεια στο σίριαλ Genco Shipping και Diana Shipping