Με σαφή χρονοδιάγραμμα για το 2026 επανέρχεται στο προσκήνιο το έργο της σιδηροδρομικής σύνδεσης του 6ου προβλήτα του λιμανιού της Θεσσαλονίκης και της δημιουργίας του Δυτικού Προαστιακού Σιδηροδρόμου, ένα διπλό έργο υποδομής που θεωρείται κρίσιμο τόσο για την εμπορευματική ανάπτυξη του λιμανιού όσο και για τις μετακινήσεις στη δυτική πλευρά της πόλης.

Σύμφωνα με το Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής (ΕΣΚYΠ) για το 2026, μέσα στη χρονιά προβλέπεται να ολοκληρωθούν τα βασικά στάδια της διαγωνιστικής διαδικασίας και να υπογραφεί η σύμβαση για την υλοποίηση του έργου.

1

Ειδικότερα, στο πρώτο τρίμηνο του 2026 αναμένεται να αποσταλεί πρόσκληση προς τους προεπιλεγέντες συμμετέχοντες στη φάση Β.2 του διαγωνισμού, στο τρίτο τρίμηνο να γίνει η οριστική κατακύρωση και στο τέταρτο τρίμηνο να υπογραφεί η σύμβαση.

Φορέας υλοποίησης είναι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών σε συνεργασία με τη Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ.

Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 77,1 εκατ. ευρώ, αφορά αφενός τη σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου προβλήτα του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ) με το υφιστάμενο σιδηροδρομικό δίκτυο και αφετέρου την ανάπτυξη προαστιακού σιδηροδρομικού δικτύου στη Δυτική Θεσσαλονίκη, αξιοποιώντας υπάρχουσες γραμμές.

Μετά από μια μακρά περίοδο καθυστερήσεων, το έργο φαίνεται να εισέρχεται πλέον σε πιο ώριμη φάση. Ο αρχικός διαγωνισμός είχε προσελκύσει το ενδιαφέρον μεγάλων τεχνικών σχημάτων, όπως των ΑΚΤΩΡ – Μυτιληναίος, AVAX – Alstom, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και ΙΝΤΡΑΚΑΤ, ωστόσο η διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου διήρκεσε περισσότερο από τρία χρόνια, επιβραδύνοντας σημαντικά την πρόοδο.

Στο μεταξύ, ο κατασκευαστικός χάρτης έχει διαφοροποιηθεί αισθητά. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η εξαγορά της ΑΚΤΩΡ – της μέχρι πρότινος κατασκευαστικής θυγατρικής της ΕΛΛΑΚΤΩΡ – από την Intrakat, η οποία πλέον έχει μετονομαστεί σε AKTOR Group. Υπό αυτές τις νέες συνθήκες, είναι δεδομένο ότι τα αρχικά σχήματα δεν μπορούν να παραμείνουν ως είχαν, γεγονός που οδηγεί αναπόφευκτα σε αναδιατάξεις στη σύνθεσή τους.

Την ίδια στιγμή, η πρόσφατη τροποποίηση της Περιβαλλοντικής Μελέτης έφερε σημαντικές τεχνικές προσαρμογές στον σχεδιασμό, ώστε να κατασκευαστεί μια σύγχρονη, ηλεκτροκινούμενη και σηματοδοτούμενη διπλή σιδηροδρομική γραμμή. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται αύξηση του πλάτους της υποδομής, καθώς και η κατασκευή διπλής σιδηροδρομικής γέφυρας μήκους περίπου 1.023 μέτρων.

Όπως έχει επισημάνει στο παρελθόν ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος, η κατασκευή της διπλής σιδηροδρομικής γέφυρας αποτελεί «υπέρβαση» σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, ωστόσο θεωρείται απαραίτητη προκειμένου το λιμάνι να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες διακίνησης φορτίων.

Η νέα χάραξη προβλέπει ότι το τμήμα σύνδεσης με τη γραμμή Θεσσαλονίκης – Ειδομένης θα υποστεί μικρής έκτασης παραλλαγή, ενώ η σιδηροδρομική γραμμή θα εισέρχεται πλέον στον λιμένα από την Πύλη 16, καταργώντας τη σημερινή πρόσβαση από την Πύλη 11. Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην αποσυμφόρηση της οδού 26ης Οκτωβρίου, ιδιαίτερα ενόψει της δημιουργίας του Μουσείου Ολοκαυτώματος και της αστικής ανάπλασης της περιοχής του Εμπορευματικού Σιδηροδρομικού Σταθμού.

Η νέα σιδηροδρομική σύνδεση θα έχει μήκος περίπου δύο χιλιομέτρων, εκ των οποίων περίπου 1,2 χιλιόμετρα βρίσκονται εκτός της λιμενικής ζώνης. Παρά το σχετικά περιορισμένο μήκος της, η κατασκευή θεωρείται τεχνικά απαιτητική, καθώς συνδυάζει υπέργειες και υπόγειες κατασκευές μέσα σε πυκνό αστικό περιβάλλον.

Παράλληλα, το έργο εντάσσεται στο Master Plan του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, το οποίο προβλέπει την ανάπτυξη εμπορευματικού σιδηροδρομικού σταθμού και την ενίσχυση των υποδομών του 6ου προβλήτα. Στο πλαίσιο αυτό θα εγκατασταθούν σύγχρονα συστήματα σηματοδότησης και ελέγχου κυκλοφορίας, τα οποία θα συνδέονται με το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας Θεσσαλονίκης. Προβλέπεται επίσης η εγκατάσταση του ευρωπαϊκού συστήματος ασφάλειας ETCS, το οποίο επιτρέπει υψηλότερα επίπεδα ασφάλειας και καλύτερη διαλειτουργικότητα των σιδηροδρομικών δικτύων.

Δυτικός Προαστιακός Σιδηρόδρομος

Στο ίδιο πακέτο παρεμβάσεων εντάσσεται και η ανάπτυξη του Δυτικού Προαστιακού Σιδηροδρόμου Θεσσαλονίκης, ο οποίος αναμένεται να συνδέσει τα δυτικά προάστια με το κέντρο της πόλης και να εξυπηρετήσει χιλιάδες πολίτες, μεταξύ των οποίων φοιτητές του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος και εργαζόμενους στη Βιομηχανική Περιοχή Σίνδου.

Η γραμμή θα ξεκινά από τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης — ο οποίος θα συνδέεται άμεσα με το μετρό — και θα περιλαμβάνει στάσεις σε Μενεμένη, Επτανήσου και Κορδελιό. Στη συνέχεια θα διαχωρίζεται σε δύο κλάδους: ο ένας θα κατευθύνεται προς Σίνδο και ο δεύτερος προς Διαβατά και Αγχίαλο.

Σε επόμενη φάση προβλέπεται και επέκταση προς Άγιο Αθανάσιο και Γέφυρα, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες των δήμων Δέλτα και Χαλκηδόνας.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο Δυτικός Προαστιακός αναμένεται να ολοκληρωθεί νωρίτερα, με ορίζοντα το 2028, ενώ η σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου προβλήτα εκτιμάται ότι θα παραδοθεί την περίοδο 2029–2030.

Η σημασία του έργου θεωρείται ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς η σιδηροδρομική σύνδεση του λιμανιού αποτελεί συμβατική υποχρέωση του ελληνικού Δημοσίου βάσει της σύμβασης παραχώρησης του ΟΛΘ και εντάσσεται στο πρόγραμμα υποχρεωτικών επενδύσεων ύψους 180 εκατ. ευρώ.

Με την ολοκλήρωσή του αναμένεται να καταστεί δυνατή η καθημερινή διακίνηση εμπορικών αμαξοστοιχιών από και προς τα βόρεια σύνορα, ενισχύοντας τον ρόλο της Θεσσαλονίκης ως βασικού κόμβου logistics για τα Βαλκάνια, ενώ παράλληλα θα βελτιωθούν σημαντικά οι μετακινήσεις και η συνδεσιμότητα στη δυτική πλευρά της πόλης.

Διαβάστε επίσης:

Κρίσιμη μάχη σήμερα στο ΣτΕ για το «περιβαλλοντικό ισοδύναμο» και τα μπόνους του ΝΟΚ

Λιμάνι Ελευσίνας: Πότε και πώς θα παραχωρηθεί σε ιδιώτη

Logistics: Έρχονται επενδύσεις 800 εκατ. ευρώ και 800.000 τ.μ. νέων αποθηκών