Μεθάνιο: Τριετή αναβολή ζητούν οι εισαγωγείς αερίου και πετρελαίου – Φόβοι για νέα πίεση στις τιμές ενέργειας και στην ενεργειακή ασφάλεια

Τριετή αναβολή των βασικών υποχρεώσεων του ευρωπαϊκού Κανονισμού για το Μεθάνιο που προσθέτει απαιτήσεις στις εισαγωγές φυσικού αερίου, LNG και αργού πετρελαίου ζητούν η IOGP Europe και 20 εμπορικές και εθνικές ενώσεις.

Προειδοποιούν ότι η εφαρμογή τους από την 1η Ιανουαρίου 2027, χωρίς να έχουν προηγουμένως δημιουργηθεί οι αναγκαίοι μηχανισμοί συμμόρφωσης, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και να ασκήσει νέες πιέσεις στις τιμές.

Η παρέμβαση έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, καθώς το φυσικό αέριο κινείται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων περίπου τριάμισι ετών και η άνοδός του περνά ήδη στην αγορά ηλεκτρισμού. Σήμερα, 31 Αυγούστου, το ευρωπαϊκό TTF ξεπέρασε τα 70 ευρώ/MWh, για πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2023, εν μέσω νέων ανησυχιών για τις προμήθειες LNG από τον Περσικό Κόλπο.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι εκπρόσωποι των εισαγωγέων υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να προσθέσει έναν ακόμη παράγοντα δυσκολίας και αβεβαιότητας στην προμήθεια φυσικού αερίου και πετρελαίου. Ζητούν επομένως στοχευμένη τροποποίηση του Κανονισμού και αναβολή κατά τρία χρόνια των σχετικών υποχρεώσεων του Κεφαλαίου V, ιδιαίτερα των άρθρων 28(1), 28(2) και 29(1).

Οι ενώσεις διευκρινίζουν ότι δεν ζητούν χαμηλότερες περιβαλλοντικές απαιτήσεις ούτε μικρότερα πρόστιμα. Όπως υποστηρίζουν, χρειάζεται περισσότερος χρόνος ώστε να δημιουργηθούν σε παγκόσμια κλίμακα τα συστήματα πιστοποίησης, διαπίστευσης και ανεξάρτητης επαλήθευσης που θα επιτρέψουν στους Ευρωπαίους εισαγωγείς να αποδεικνύουν ότι το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο που αγοράζουν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της ΕΕ. Η IOGP έχει επισημάνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις στα πρωτόκολλα επαλήθευσης, περιορισμένος αριθμός κατάλληλων φορέων επαλήθευσης και αβεβαιότητα σχετικά με την αναγνώριση φορέων τρίτων χωρών.

Ο φόβος για τις προμήθειες LNG

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, σύμφωνα με τις ενώσεις, είναι να δημιουργηθεί από τις αρχές του 2027 μια κατάσταση κατά την οποία οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα έχουν νομική υποχρέωση συμμόρφωσης χωρίς να διαθέτουν σε όλες τις περιπτώσεις τα μέσα για να την αποδείξουν.

Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει ήδη τις εμπορικές αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα για τις προμήθειες του 2027. Οι εισαγωγείς πρέπει να αποφασίσουν εάν θα υπογράψουν μακροχρόνια συμβόλαια για ποσότητες που ενδεχομένως δεν θα μπορούν αργότερα να αποδείξουν ότι πληρούν τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το LNG, καθώς πρόκειται για μια παγκόσμια και ευέλικτη αγορά. Πολλά φορτία μπορούν να επιλέξουν να μην κατευθυνθούν στην Ευρώπη αλλά να προτιμήσουν την Ασία ανάλογα με τις τιμές και τους εμπορικούς όρους. Εάν η διάθεση LNG στην ΕΕ συνεπάγεται μεγαλύτερο κανονιστικό και νομικό κίνδυνο για τους προμηθευτές και τους εισαγωγείς, οι ενώσεις φοβούνται ότι μέρος των διαθέσιμων ποσοτήτων θα μπορούσε να αναζητήσει άλλους προορισμούς.

Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη για την Ευρώπη, η οποία μετά τη δραστική μείωση των ρωσικών αγωγών έχει αυξήσει σημαντικά την εξάρτησή της από την παγκόσμια αγορά LNG. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει ότι η μετατόπιση από το ρωσικό αέριο αγωγών προς το LNG έχει συνδέσει στενότερα την ευρωπαϊκή αγορά με τις διεθνείς συνθήκες προσφοράς και ζήτησης, αυξάνοντας παράλληλα τη μεταβλητότητα των τιμών.

Κίνδυνος νέων πιέσεων στις τιμές

Η ανησυχία αυτή γίνεται μεγαλύτερη εξαιτίας της σημερινής κατάστασης στην αγορά.

Το TTF ξεπέρασε χθες τα 70 ευρώ/MWh, με την αγορά να ανησυχεί για τις προμήθειες LNG από τον Κόλπο. Αναλυτές εκτιμούν ότι, εάν οι διαταραχές στις εξαγωγές της Μέσης Ανατολής παραταθούν, οι Ευρωπαίοι αγοραστές θα αναγκαστούν να ανταγωνιστούν εντονότερα τους Ασιάτες για τα διαθέσιμα φορτία LNG. Σε ένα δυσμενές σενάριο σταδιακής μόνο εξομάλυνσης των εξαγωγών της Μέσης Ανατολής μέσα στο 2027, αναλυτές της Goldman Sachs εκτιμούν ότι το TTF Δεκεμβρίου 2026 θα μπορούσε να χρειαστεί να κινηθεί πάνω από τα 100 ευρώ/MWh για να εξισορροπηθεί η αγορά.

Πρόσθετη πίεση προκαλεί η κατάσταση των ευρωπαϊκών αποθηκών. Στα τέλη Αυγούστου τα αποθέματα βρίσκονται σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, αυξάνοντας τον κίνδυνο εντονότερων αγορών ενόψει της χειμερινής περιόδου.

Έτσι, οποιαδήποτε νέα δυσκολία στην εξασφάλιση LNG θα μπορούσε να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά σε μια ήδη σφιχτή αγορά. Αυτό ακριβώς αποτελεί ένα από τα βασικά επιχειρήματα των ενώσεων: η εφαρμογή του Κανονισμού δεν απαγορεύει τυπικά τις εισαγωγές μη συμμορφούμενου αερίου ή πετρελαίου, όμως ο νομικός, οικονομικός και reputational κίνδυνος μπορεί να αποθαρρύνει ορισμένες συναλλαγές ή να περιορίσει τις διαθέσιμες επιλογές των ευρωπαϊκών εταιρειών.

Το ακριβό αέριο περνά ήδη στο ρεύμα

Η πίεση του φυσικού αερίου αποτυπώνεται παράλληλα στις ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρισμού.

Στην Ελλάδα, όπου η μέση τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς τον Αύγουστο έχει κινηθεί περίπου στα 133 ευρώ/MWh, η άνοδος δημιουργεί ήδη πιέσεις στα τιμολόγια του Σεπτεμβρίου. Για σήμερα 1^η Σεπτμεβρίου  η ελληνική day-ahead αγορά κινήθηκε ακόμη υψηλότερα,  στα 174,68 ευρώ/MWh, με αρκετές ακόμη αγορές της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης να εμφανίζουν πολύ υψηλές τιμές.

Η σύνδεση φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού παραμένει ισχυρή στις ώρες κατά τις οποίες οι μονάδες αερίου χρειάζονται για να καλύψουν τη ζήτηση και συχνά διαμορφώνουν την οριακή τιμή. Ήδη κατά τη διάρκεια του Αυγούστου, η άνοδος του TTF, η αυξημένη κατανάλωση λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και προβλήματα στη γαλλική πυρηνική παραγωγή συνέβαλαν στην άνοδο των τιμών ηλεκτρισμού σε ευρωπαϊκές αγορές.

Το βλέμμα στρέφεται πλέον στους επόμενους μήνες και ιδιαίτερα στον χειμώνα. Η εξέλιξη των γεωπολιτικών εντάσεων, ο ρυθμός πλήρωσης των αποθηκών και η δυνατότητα της Ευρώπης να προσελκύσει αρκετά φορτία LNG απέναντι στον ανταγωνισμό της Ασίας θα είναι καθοριστικοί παράγοντες για την πορεία του TTF και, μέσω αυτού, για τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.

Τι προβλέπει ο Κανονισμός για το μεθάνιο από το 2027

Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για το Μεθάνιο, Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1787, δημιουργεί ένα σταδιακά αυστηρότερο σύστημα για τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων στην ΕΕ.

Το πρώτο κρίσιμο ορόσημο είναι η 1η Ιανουαρίου 2027.

Σύμφωνα με το άρθρο 28(1), από την ημερομηνία αυτή οι εισαγωγείς πρέπει να αποδεικνύουν ότι οι συμβάσεις προμήθειας που συνάφθηκαν ή ανανεώθηκαν από τις 4 Αυγούστου 2024 και μετά αφορούν αργό πετρέλαιο, φυσικό αέριο ή άνθρακα που παράγεται υπό μέτρα παρακολούθησης, αναφοράς και επαλήθευσης των εκπομπών μεθανίου – MRV ισοδύναμα με αυτά που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Για συμβόλαια που είχαν συναφθεί πριν από τις 4 Αυγούστου 2024, το άρθρο 28(2) προβλέπει ότι οι εισαγωγείς πρέπει να καταβάλουν όλες τις εύλογες προσπάθειες ώστε να απαιτήσουν αντίστοιχη ισοδυναμία σε επίπεδο παραγωγού.

Η επόμενη φάση αρχίζει στις 5 Αυγούστου 2028. Βάσει του άρθρου 29(1), οι εισαγωγείς θα πρέπει να αναφέρουν κάθε χρόνο την ένταση μεθανίου που συνδέεται με την παραγωγή του φυσικού αερίου, του πετρελαίου και του άνθρακα που διαθέτουν στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ακολουθεί από το 2030 η αυστηρότερη φάση, όταν για τις σχετικές νέες ή ανανεωμένες συμβάσεις θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι η ένταση μεθανίου βρίσκεται κάτω από τις μέγιστες τιμές που θα καθορίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι ενώσεις υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα βρίσκεται ακριβώς στη μετάβαση προς αυτό το σύστημα. Οι δύο συστάσεις που εξέδωσε η Κομισιόν στις 20 Ιουλίου για τις κυρώσεις και τις εθελοντικές λύσεις συμμόρφωσης αναγνωρίζουν, κατά την άποψή τους, το κενό εφαρμογής, χωρίς όμως να το κλείνουν.

Γι’ αυτό ζητούν η τριετής αναβολή να γίνει με δεσμευτική ευρωπαϊκή νομοθετική πράξη και όχι μέσω μη δεσμευτικών συστάσεων προς τα κράτη-μέλη. Προειδοποιούν ότι διαφορετικά υπάρχει και κίνδυνος κατακερματισμού της ενιαίας αγοράς, εάν κάθε χώρα εφαρμόσει διαφορετικά τις συστάσεις και τις κυρώσεις.

Η κοινή παρέμβαση συνυπογράφεται από 21 οργανώσεις και κλαδικούς φορείς της ευρωπαϊκής και διεθνούς αγοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου: AICE, API, Assocostieri, BDEW, BVEG, Center for LNG, Element NL, en2x, Energy Traders Europe, Eurogas, France Gaz, FuelsEurope, Gas- und Wasserstoffwirtschaft, IOGP, Offshore Energies UK (OEUK), Offshore Norge, Proxigas, SAPPO, Sedigas, UNEM και U.S. Chamber of Commerce. Μέσω των οργανώσεων αυτών εκπροσωπούνται και σημαντικές ελληνικές ενεργειακές εταιρείες.

Στην Energy Traders Europe περιλαμβάνονται σήμερα ως μέλη η ΔΕΠΑ Εμπορίας, η ΔΕΗ και η Metlen International Trading Company, με τις δύο πρώτες ως τακτικά μέλη και τη Metlen ως associate member. Στη FuelsEurope συμμετέχουν οι δύο μεγάλοι ελληνικοί όμιλοι διύλισης, HELLENiQ ENERGY και Motor Oil.

Διαβάστε επίσης

Ρεύμα: Η άνοδος της χονδρικής τον Αύγουστο πιέζει τα πράσινα τιμολόγια του Σεπτεμβρίου

ΛΑΡΚΟ: Σε ένα μήνα η μελέτη της Grant Thornton – Στο τραπέζι νέο μοντέλο αξιοποίησης

Πώς η συμμετοχή της Meridiam αλλάζει τα οικονομικά δεδομένα και το WACC του ΑΔΜΗΕ