Ρεύμα: Η άνοδος της χονδρικής τον Αύγουστο πιέζει τα πράσινα τιμολόγια του Σεπτεμβρίου

Σημαντική αύξηση κατέγραψε η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος στη χονδρεμπορική αγορά τον Αύγουστο, με τη μέση τιμή να κινείται πλέον στα 133,4 ευρώ/MWh, από 109,95 ευρώ/MWh τον Ιούλιο, δημιουργώντας ισχυρές πιέσεις στις τιμές των πράσινων τιμολογίων του Σεπτεμβρίου, που αναμένεται να ανακοινωθούν από τους προμηθευτές την Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου.

Η αύξηση στη χονδρική προσεγγίζει το 22% σε μηνιαία βάση και έρχεται να προστεθεί στην άνοδο που είχε προηγηθεί τον Ιούλιο.

Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας ήταν μόλις 92,93 ευρώ/MWh και τον Ιούλιο αυξήθηκε στα 109,95 ευρώ/MWh, δηλαδή κατά 18,3%. 

Μέσα σε δύο μήνες, επομένως, η χονδρεμπορική τιμή έχει αυξηθεί από περίπου 93 σε 132 ευρώ/MWh, μια σωρευτική άνοδος της τάξης του 42%, η οποία περνά σταδιακά στη λιανική αγορά και αυξάνει την πίεση που δέχονται οι εταιρείες προμήθειας.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις αποφάσεις των προμηθευτών για τα πράσινα τιμολόγια του Σεπτεμβρίου των οποίων οι τιμές θα ανακοινωθούν αύριο.

Το ερώτημα όπως κάθε μήνα είναι κατά πόσο θα απορροφήσουν μέρος της αύξησης μέσω των εκπτώσεων που εφαρμόζουν ή θα μεταφέρουν μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης στους καταναλωτές.

Καθώς την πλειοψηφία των πράσινων τιμολογίων έχει η ΔΕΗ το ενδιαφέρον στρέφεται στην κρατική εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας και την εμπορική πολιτική που θα ακολουθήσει το Σεπτέμβριο, αν δηλαδή θα απορροφήσει τις αυξήσεις στη χονδρεμπορική διατηρώντας για ακόμη ένα μήνα το φθηνότερο πράσινο τιμολόγιο της αγοράς.

Από τα 17,4 στα 18,8 λεπτά τον Αύγουστο

Η επίδραση της ανόδου της χονδρικής έχει ήδη αρχίσει να φαίνεται στους λογαριασμούς, ειδικά των μη καθετοποιημένων προμηθευτών ενέργειας.

Τον Αύγουστο η μέση χρέωση των πράσινων τιμολογίων αυξήθηκε στα περίπου 18,8 λεπτά/kWh, από 17,4 λεπτά/kWh τον Ιούλιο, καταγράφοντας άνοδο περίπου 8%.

Η αύξηση ακολούθησε την αντίστοιχη άνοδο της χονδρικής του Ιουλίου κατά 18,3%.  

Η μεταβολή της λιανικής ήταν δηλαδή αισθητά μικρότερη από εκείνη της χονδρικής, καθώς οι εμπορικές πολιτικές και οι εκπτώσεις των παρόχων απορρόφησαν μέρος της επιβάρυνσης.

Ωστόσο κεντρικός είναι ο ρόλος της ΔΕΗ, που αντιπροσωπεύει το 70% των πράσινων τιμολογίων και κάθε μήνα κρατά τις τιμές χαμηλότερα από τον ανταγωνισμό και από την τιμή της χονδρεμπορικής.

Η εταιρεία και τον Αύγουστο διατήρησε το βασικό πράσινο τιμολόγιό της στα 13,84 λεπτά/kWh για τις πρώτες 200 kWh τον μήνα και στα 15,4 λεπτά/kWh για την κατανάλωση πάνω από αυτό το επίπεδο.  

Εφόσον ακολουθηθεί ανάλογη στρατηγική από τη ΔΕΗ και το Σεπτέμβριο η οποία κυριαρχεί στα πράσινα τιμολόγια, ακόμη και αν αυξηθούν οι τιμές στα πράσινα τιμολόγια από τους υπόλοιπους προμηθευτές, δεν θα χρειαστεί το Υπουργείο Ενέργειας να προχωρήσει σε αποφάσεις για επιδότηση.

Υψηλές τιμές στο δεύτερο μισό του Αυγούστου

Η εικόνα της αγοράς επιβαρύνθηκε ιδιαίτερα στο δεύτερο μισό του Αυγούστου, όταν καταγράφηκαν διαδοχικές ημέρες με πολύ υψηλές τιμές.

Στις 25 Αυγούστου η τιμή έφτασε τα 173,73 ευρώ/MWh, ενώ στις 26 Αυγούστου ανέβηκε ακόμη περισσότερο, στα 184,47 ευρώ/MWh, επίπεδα που ενίσχυσαν σημαντικά τον μηνιαίο μέσο όρο. 

Έτσι, ενώ στις πρώτες 25 ημέρες του μήνα ο μέσος όρος βρισκόταν περίπου στα 128,5 ευρώ/MWh, στη συνέχεια κινήθηκε ακόμη υψηλότερα 

Πρόκειται για μια εξέλιξη που ανατρέπει την εικόνα αποκλιμάκωσης που είχε δημιουργηθεί νωρίτερα μέσα στο καλοκαίρι και επαναφέρει την αγορά σε επίπεδα που δημιουργούν προβληματισμό τόσο στους προμηθευτές όσο και στην κυβέρνηση.

Φυσικό αέριο και ζήτηση πιέζουν την αγορά

Πίσω από την άνοδο βρίσκονται μια σειρά από παράγοντες που επηρεάζουν συνολικά την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού.

Καθοριστικός παραμένει ο ρόλος του φυσικού αερίου, καθώς η άνοδος του TTF αυξάνει άμεσα το κόστος παραγωγής των μονάδων φυσικού αερίου που συμμετέχουν στην ελληνική αγορά και συχνά διαμορφώνουν την οριακή τιμή του συστήματος.

Στα τέλη Αυγούστου το TTF είχε κινηθεί πάνω από τα 66 ευρώ/MWh, σε υψηλά περίπου τριών ετών, με την αγορά να παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στις εξελίξεις γύρω από την προσφορά LNG και στην κατάσταση των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου.  

Την ίδια στιγμή, οι υψηλές θερμοκρασίες διατηρούν αυξημένη τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας για κλιματισμό.

Όταν η αυξημένη κατανάλωση συμπίπτει με ώρες χαμηλότερης παραγωγής των φωτοβολταϊκών, το σύστημα χρειάζεται μεγαλύτερη συμμετοχή των θερμικών μονάδων, με αποτέλεσμα να ενισχύονται οι τιμές. 

Ανεβαίνουν οι τιμές και στην υπόλοιπη Ευρώπη

Η πίεση που καταγράφεται στην ελληνική αγορά δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Η άνοδος του φυσικού αερίου, οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες και οι περιορισμοί στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των τιμών σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, με ορισμένες αγορές να καταγράφουν τις τελευταίες ημέρες ακόμη υψηλότερες τιμές από την Ελλάδα.

Ενδεικτική είναι η εικόνα στη Γαλλία. Στις 27 Αυγούστου η μέση τιμή στην αγορά επόμενης ημέρας έφθασε τα 224,95 ευρώ/MWh, έχοντας διαμορφωθεί στα 228,82 ευρώ/MWh μία ημέρα νωρίτερα. Για τις 28 Αυγούστου υποχώρησε στα 198,15 ευρώ/MWh, παραμένοντας ωστόσο σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Έναν μήνα νωρίτερα η γαλλική spot αγορά βρισκόταν περίπου στα 151 ευρώ/MWh.

Οι υψηλές τιμές στη Γαλλία συνδέονται μεταξύ άλλων και με προβλήματα στην πυρηνική παραγωγή. Οι επαναλαμβανόμενοι καύσωνες του φετινού καλοκαιριού έχουν υποχρεώσει την EDF να περιορίζει κατά περιόδους την παραγωγή πυρηνικών σταθμών, καθώς η υψηλή θερμοκρασία των ποταμών δυσκολεύει την ψύξη των μονάδων.

Στον σταθμό Bugey, για παράδειγμα, η EDF είχε ανακοινώσει προσαρμογή της παραγωγής της μονάδας 3 εξαιτίας της θερμοκρασίας του Ροδανού, ενώ αντίστοιχοι περιορισμοί εφαρμόστηκαν τον Αύγουστο και στον σταθμό Golfech λόγω της υψηλής θερμοκρασίας του ποταμού Garonne.  

Η εικόνα στις ευρωπαϊκές αγορές παρουσιάζει πάντως σημαντικές διαφοροποιήσεις. Στις 27 Αυγούστου οι τιμές χονδρικής βρίσκονταν περίπου στα 160 ευρώ/MWh στην Αυστρία και το Βέλγιο, στα 170 ευρώ/MWh στη Βουλγαρία, στα 180 ευρώ/MWh στη Ρουμανία και στα 170 ευρώ/MWh στην Ελλάδα. Στη Γερμανία η τιμή ήταν χαμηλότερη, περίπου στα 130 ευρώ/MWh, ενώ Ισπανία και Πορτογαλία κινούνταν κοντά στα 110 ευρώ/MWh.  

Ακόμη μεγαλύτερη πίεση καταγραφόταν στην Ιταλία, όπου η μέση τιμή βρισκόταν περίπου στα 210 ευρώ/MWh και στη Σικελία έφθανε περίπου στα 240 ευρώ/MWh.

Υψηλές τιμές, κοντά στα 210 ευρώ/MWh, καταγράφονταν και στην Ιρλανδία. Αντίθετα, οι σκανδιναβικές αγορές εξακολουθούν να εμφανίζουν σε αρκετές ζώνες σημαντικά χαμηλότερες τιμές, αν και με μεγάλες αποκλίσεις ακόμη και στο εσωτερικό των ίδιων χωρών.  

Το φυσικό αέριο κοινός παρονομαστής

Κοινός παράγοντας πίεσης για μεγάλο μέρος της Ευρώπης παραμένει το φυσικό αέριο. Στις 28 Αυγούστου το TTF day-ahead διαμορφωνόταν στα 68,01 ευρώ/MWh, σημειώνοντας ημερήσια άνοδο 3,1%, ενώ το συμβόλαιο Σεπτεμβρίου βρισκόταν επίσης περίπου στα 68 ευρώ/MWh. Αντίστοιχα επίπεδα καταγράφονταν στα γερμανικά, αυστριακά και γαλλικά hubs. 

Σε διάστημα ενός μήνα η τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου έχει αυξηθεί περισσότερο από 15%, με την αγορά να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο ενεργειακό ισοζύγιο ενόψει του χειμώνα. 

Οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται περίπου στο 63% της χωρητικότητάς τους, έναντι περίπου 80% που είναι ο μέσος όρος της τελευταίας πενταετίας για την εποχή.

Η χαμηλή πλήρωση αυξάνει την ανάγκη για αγορές LNG τους επόμενους μήνες, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη ανταγωνίζεται την Ασία για διαθέσιμα φορτία.  

Η πίεση αυτή έχει ήδη οδηγήσει τις ευρωπαϊκές τιμές LNG στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023. Σύμφωνα με τους Financial Times, οι τιμές LNG στην Ευρώπη έχουν φθάσει περίπου στα 22,83 δολάρια/MMBtu, υπερδιπλάσιες σε σχέση με έναν χρόνο πριν, καθώς οι διαταραχές στις ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν περιορίσει σημαντικά τις διαθέσιμες ποσότητες από τη Μέση Ανατολή.  

Η εξέλιξη αυτή έχει άμεση σχέση και με τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Όσο ακριβότερο γίνεται το φυσικό αέριο, τόσο αυξάνεται το μεταβλητό κόστος των μονάδων αερίου που σε πολλές ώρες καθορίζουν την οριακή τιμή στις ευρωπαϊκές αγορές.

Έτσι, η άνοδος της ελληνικής χονδρεμπορικής αγοράς από τα 93 ευρώ/MWh τον Ιούνιο στα περίπου 132 ευρώ/MWh τον Αύγουστο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό περιβάλλον αυξημένων ενεργειακών τιμών.

Η διαφορά είναι ότι η ένταση της πίεσης διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, ανάλογα με το ενεργειακό μίγμα, τη διαθεσιμότητα πυρηνικών και υδροηλεκτρικών μονάδων, την παραγωγή ΑΠΕ, τις διασυνδέσεις και την εξάρτηση κάθε αγοράς από τις μονάδες φυσικού αερίου.

Η πορεία του TTF και η εξέλιξη των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου αποκτούν επομένως ιδιαίτερη σημασία και για την ελληνική αγορά τους επόμενους μήνες.

Με την Ευρώπη να εισέρχεται στο φθινόπωρο με αισθητά χαμηλότερα αποθέματα από τα συνηθισμένα και με το φυσικό αέριο κοντά στα 68 ευρώ/MWh, η αποκλιμάκωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας κάθε άλλο παρά δεδομένη μπορεί να θεωρηθεί. 

Διαβάστε επίσης: 

Ρωσία: Παρατείνει την απαγόρευση στις εξαγωγές ντίζελ

Λιανική ρεύματος: «Κίτρινες κάρτες» και «κόκκινες σημαίες» σε συστηματικούς κακοπληρωτές

TotalEnergies: Οριστική αποχώρηση από το ρωσικό Arctic LNG 2 – Διεκδικεί επιστροφή $1,3 δισ.