Κατερίνα Γκαγκάκη: Η γυναικεία φωνή είναι δυνατή – ο χαρακτήρας, όχι το φύλο, κάνει την ηγεσία

«Η γυναικεία φωνή είναι δυνατή – ο χαρακτήρας, όχι το φύλο, κάνει την ηγεσία», αναφέρει η Κατερίνα Γκαγκάκη στο mononews.gr στο πλαίσιο του αφιερώματος «Το πραγματικό ταβάνι δεν είναι γυάλινο. Είναι αντρικό». 

Με εξειδικευμένες γνώσεις στο Perception Management και Brand Ιmage Βuilding και πολυετή καριέρα και εμπειρία στην Εταιρική Επικοινωνία, η γνωστή επικοινωνιολόγος επί σειρά ετών έχει εργαστεί με συνέπεια και όραμα σε πολυεθνικές, ελληνικές εταιρίες και Μη Κερδοσκοπικές Οργανώσεις ως υψηλόβαθμο στέλεχος και σε ηγετικές θέσεις.

Όπως εξηγεί η κα Γκαγκάκη, «Οι γυναίκες επαγγελματίες εκφράζονται σταδιακά όλο και πιο ελεύθερα και αυθεντικά, προτάσσοντας δικά τους χαρακτηριστικά χωρίς να περιορίζονται από στερεότυπα συμπεριφοράς, επιλογών και εικόνας του παρελθόντος».

Με αφορμή το ετήσιο αφιέρωμα του mononews για την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας, η Κατερίνα Γκαγκάκη μεταξύ άλλων τονίζει ότι «Η ηγεσία, για να έχει αξία, πρέπει να σε εκφράζει, να μη χάνεις τη φωνή σου, ούτε τα χαρακτηριστικά σου στη διαδρομή. Κι ενώ βλέπω σημάδια ότι βγαίνουμε από αυτή τη φάση, νιώθω ότι ακόμα παλεύουμε με την ισορροπία».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης

-Υπάρχει πρόοδος στην παρουσία των γυναικών σε υψηλές θέσεις. Πιστεύετε ότι είναι αποτέλεσμα των ποσοστώσεων ή υπάρχει πραγματική αλλαγή στο εργασιακό περιβάλλον που πλέον έχει ανοίξει το δρόμο για την γυναικεία ανέλιξη;

Πρόοδος με την έννοια που την αναφέρετε υπάρχει σημαντική, μετρήσιμη και κυρίως ορατή – καθώς έχουν σημασία και οι εντυπώσεις ώστε να μεταδίδονται τα ζητούμενα μηνύματα. Για να είμαι ειλικρινής όμως πιστεύω ότι γυναίκες σε υψηλές θέσεις τις τελευταίες τρεις δεκαετίες – και έχει μεγάλη σημασία το ποιες θέσεις εννοούμε – υπήρχαν πάντα. Χωρίς συζήτηση ήταν λιγότερες, αλλά παράλληλα, προβάλλονταν και πολύ λιγότερο με αποτέλεσμα να μην διακόπτεται ο κύκλος των στερεοτύπων σε επίπεδο εικόνας. Οι ποσοστώσεις – με τις οποίες πλέον διαφωνώ στην ουσία τους και όχι στην αναγκαιότητά τους για τη συνθήκη στην οποία εφαρμόστηκαν, θεωρώ ότι εξυπηρέτησαν το σκοπό τους, αλλά πλέον εγκυμονούν κινδύνους για την αξιοκρατία και την σωστή αξιολόγηση. Γι’ αυτό και προτιμώ να πιστέψω ότι υπάρχει πραγματική αλλαγή.

-Στην πορεία σας μέχρι σήμερα νιώσατε ποτέ ότι φτάσατε σε ένα «αόρατο ταβάνι» που δεν σχετίζεται με ικανότητες αλλά με νοοτροπία του περιβάλλοντος; Εισπράξατε ποτέ σιωπηλή αμφισβήτηση, μειωτικές συμπεριφορές, υποτιμητικό χιούμορ; Η γυναικεία φωνή έχει δύναμη στις αίθουσες συσκέψεων;

Η αλήθεια είναι ότι για τη δική μας γενιά γυναικών, πολλά από τα εμπόδια που σήμερα αναγνωρίζουμε ως γυάλινες οροφές ,τότε δεν τα βλέπαμε έτσι. Ίσως επειδή μεγαλώσαμε θεωρώντας κάποια πράγματα δεδομένα. Δεν σταθήκαμε να αναρωτηθούμε αν κάτι ήταν εμπόδιο ή κατάκτηση, απλώς προχωρούσαμε. Προσωπικά, δεν σκέφτηκα ποτέ ότι μπορεί κάποιος να με σταματήσει. Δεν είδα μπροστά μου κλειστές πόρτες ή ίσως τις προσπέρασα χωρίς να τις συνειδητοποιήσω.

Μεγάλωσα με την πεποίθηση ότι μπορώ να κάνω ό,τι θέλω, ό,τι ονειρευτώ. Και πιστεύω ακράδαντα ότι αυτό αποτελεί στοιχείο χαρακτήρα και κοσμοθεωρία που θωρακίζει. Αν υπήρξε αμφισβήτηση, δεν την αντιλήφθηκα και δεν έδωσα και καμία βαρύτητα.

Αλλά αν υπήρξε ένα πραγματικό εμπόδιο, και λυπάμαι που το λέω, αυτό είχε να κάνει συχνά με τη στάση των ίδιων των γυναικών απέναντι σε άλλες γυναίκες. Εκεί ήταν το πιο δύσκολο σημείο: η σκληρότητα, η καχυποψία, η αδυναμία να συνεργαστούμε ουσιαστικά. Οι γυναίκες ήμασταν πιο αυστηρές μεταξύ μας. Και λέω ήμασταν. Η γυναικεία φωνή είναι εξαιρετικά δυνατή στις αίθουσες συσκέψεων και θα επιμείνω: ο χαρακτήρας την κάνει δυνατή, όχι το φύλο.

-Σήμερα μιλάμε για ισότητα και οι γυναίκες έχουν παρουσία στα Δ.Σ., αλλά και σε υψηλές  πολιτικές θέσεις. Όμως, ποιος κρατά πραγματικά την εξουσία λήψης αποφάσεων; Έχει αλλάξει το “members club” της ανώτατης ηγεσίας –Οι άντρες σε θέσεις εξουσίας αντιμετωπίσουν ισότιμα τις γυναίκες;

Ξέρετε, φοβάμαι ότι συνεχίζουμε να κάνουμε μία συζήτηση περιγράφοντας στην ουσία μία διελκυστίνδα και περιμένουμε να βγει κάποιος νικητής στα κέντρα εξουσίας και λήψης αποφάσεων. Κι αυτό με απογοητεύει πολύ γιατί υπαινισσόμαστε αντιπαλότητα και διαχωρισμό προτάσσοντας το φύλο και όχι τις δεξιότητες. Τα δεδομένα δεν αλλάζουν από τη μία στιγμή στην άλλη και δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Το ζητούμενο είναι να υπάρχει δυνατότητα επιλογής και ευκαιρίες.

-Υπάρχουν βαθιά ριζωμένα στερεότυπα –σε γυναίκες και άντρες- που καθορίζουν το μέχρι που μπορεί να φτάσει μια γυναίκα στην ιεραρχία; Ποια θα λέγατε ότι είναι αυτά;

Στα σύγχρονα κράτη, στην σύγχρονη κοινωνία, σταδιακά ανατρέπονται  ή δεν μένουν βαθιά ριζωμένα. Και τονίζω ξανά ότι αναφέρομαι στα σύγχρονα κράτη, αυτά που κάποτε περιγράφαμε ως δυτικά.  Μιλάμε για την μεγάλη εικόνα που δεν ακυρώνει το παρελθόν αλλά το αφήνει να πάρει διδακτική αξία.

Δυστυχώς όμως υπάρχουν άλλα στερεότυπα που έχουν να κάνουν με χαρακτηριστικά και συμπεριφορές ηγεσίας. Έχουμε κάνει βήματα, αλλά απέχουμε. Η ηγεσία, για να έχει αξία, πρέπει να σε εκφράζει, να μη χάνεις τη φωνή σου, ούτε τα χαρακτηριστικά σου στη διαδρομή. Κι ενώ βλέπω σημάδια ότι βγαίνουμε από αυτή τη φάση, νιώθω ότι ακόμα παλεύουμε με την ισορροπία.

-Τι θα έπρεπε να αλλάξει στους άντρες ηγέτες — και όχι στις γυναίκες — για να μιλήσουμε πραγματικά για ισότητα τα επόμενα δέκα χρόνια;

Οι άντρες ηγέτες βρέθηκαν, τα τελευταία χρόνια, σε ανεξερεύνητα νερά και μάλιστα χωρίς πυξίδα, προσπαθώντας να συγκεράσουν την πραγματικότητα που αλλάζει με την πολιτική ορθότητα που πλέον απαιτείται. Και βέβαια, δυσκολία αντιμετώπισαν όσοι έβρισκαν βολική και άνετη μία συνθήκη επαγγελματικής ανισορροπίας, όχι όλοι. Στους άνδρες γενικά ανεξαρτήτως επαγγελματικής συνθήκης, πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία που τους θέλει να ασχολούνται με λίγα.

-Από την προσωπική σας εμπειρία και τη θέση σας τόσο ως αιρετή στην τοπική αυτοδιοίκηση,  αλλά και ευρύτερα στην επαγγελματική πορεία σας στον τομέα της Επικοινωνίας, βλέπετε ότι αλλάζει κάτι στην παρουσία γυναικών; Υπάρχουν  αυτοδημιούργητες επιχειρηματίες- γυναίκες όπως υπάρχουν άντρες; 

Υπάρχουν πάρα πολλές αυτοδημιούργητες γυναίκες, χιλιάδες, ιδιαίτερα ικανές, ευρηματικές, δημιουργικές και μεθοδικές που γνωρίζουν μεγάλη και πολυδιάστατη επιτυχία. Και είναι κυριολεκτικά παντού. Έχω συνεργαστεί με εκατοντάδες μέσα στα χρόνια και χαίρομαι που γύρω μου συναντώ ολοένα και περισσότερες.

Για ‘μένα αλλάζει κάτι πολύ σημαντικό, ίσως το σημαντικότερο. Οι γυναίκες επαγγελματίες εκφράζονται σταδιακά όλο και πιο ελεύθερα και αυθεντικά, προτάσσοντας δικά τους χαρακτηριστικά χωρίς να περιορίζονται από στερεότυπα συμπεριφοράς, επιλογών και εικόνας του παρελθόντος .

-Ποια είναι τα εμπόδια που σταματούν τις γυναίκες από το να ανέλθουν σε πολιτικές ή διοικητικές θέσεις; Είναι έτοιμοι οι άντρες για πραγματική ισότητα;

Ο χρόνος, θα έλεγα με βεβαιότητα. Κυρίως ο χρόνος, καθώς οι αντιλήψεις μπορεί να αλλάζουν, η όποια ισότητα μπορεί στη θεωρία να είναι αυτονόητη, αλλά στην πράξη οι γυναίκες συνεχίζουν να επωμίζονται περισσότερες υποχρεώσεις σε μία οικογένεια.

Για ‘μένα, λοιπόν, διάθεση ή η πρόθεση των ανδρών για πραγματική ισότητα μετριέται σε επίπεδο ανάληψης από αυτούς και άλλων υποχρεώσεων σε ένα σπίτι ή μία οικογένεια, ώστε να υπάρξει χρόνος  για τη γυναίκα να ακολουθήσει όσα επιθυμεί. Συζητάμε πολύ. Πιο πολύ απ’ όσο πράττουμε.

Ανακαλύψτε το αφιέρωμα
«Το πραγματικό ταβάνι δεν είναι γυάλινο. Είναι αντρικό»