Γουδή: Ξανανοίγει ο φάκελος του Μητροπολιτικού Πάρκου μετά τη φωτιά στο Badminton

Το ζήτημα του Μητροπολιτικού Πάρκου Γουδή – Ιλισίων επανέρχεται στο Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας, με το πρώην Ολυμπιακό Κέντρο Αντιπτέρισης να βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης. Η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε τον Ιούλιο στο κτίριο του Badminton έφερε εκ νέου στην επικαιρότητα τόσο την τύχη της εγκατάστασης όσο και τις πολεοδομικές εκκρεμότητες που συνοδεύουν εδώ και δεκαετίες τον σχεδιασμό του πάρκου.

Στη συνεδρίαση της Τετάρτης 26 Αυγούστου αναμένεται να εξεταστούν η απομάκρυνση του κτιρίου του πρώην Badminton και οι ενέργειες που απαιτούνται προκειμένου να επιταχυνθεί η υλοποίηση του Μητροπολιτικού Πάρκου. Εισηγητής του θέματος θα είναι ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται και η ανάγκη συντονισμού μεταξύ των δημόσιων φορέων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που εμπλέκονται στην περιοχή.

Μια ιστορία που ξεκινά από το 1977

Η δημιουργία μεγάλου χώρου πρασίνου στο Γουδή δεν αποτελεί όμως νέα πρόταση.

Το 1977 προβλέφθηκε η απόδοση περίπου 965 στρεμμάτων της λεγόμενης στρατιωτικής πόλης Γουδή στους Δήμους Αθηναίων και Ζωγράφου, με σκοπό τη δημιουργία άλσους.

Η διαδικασία, όμως, δεν ολοκληρώθηκε. Η παραχώρηση είχε συνδεθεί και με σχέδιο πολεοδόμησης έκτασης βόρεια της Κατεχάκη για τη στέγαση αξιωματικών, το οποίο προσέκρουσε στο δασικό καθεστώς της περιοχής. Έτσι, η πρόβλεψη για πράσινο παρέμεινε, χωρίς όμως να λυθεί οριστικά το ιδιοκτησιακό ζήτημα.

Τα επόμενα χρόνια ο σχεδιασμός έγινε ακόμη πιο φιλόδοξος. Το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας του 1985 ενέταξε το Γουδή σε ένα ευρύτερο δίκτυο χώρων πρασίνου και αναψυχής, στη λογική της σύνδεσης του αστικού ιστού με τους ορεινούς όγκους της Αττικής.

Ήταν η λογική της «σφήνας πρασίνου», δηλαδή ενός μεγάλου ελεύθερου χώρου που δεν θα λειτουργούσε απλώς ως τοπικό πάρκο για τις γύρω γειτονιές, αλλά ως πνεύμονας πρασίνου για ένα πολύ μεγαλύτερο τμήμα του Λεκανοπεδίου.

Το Μπάντμιντον και οι Ολυμπιακοί

Η κατάσταση έγινε πιο σύνθετη μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Στην περιοχή είχαν δημιουργηθεί εγκαταστάσεις όπως το γνωστό Μπάντμιντον, το Ιππικό Κέντρο και η Αρένα, ενώ στη συνέχεια το Ολυμπιακό Κέντρο Γουδή πέρασε στην ΕΤΑΔ για μεταολυμπιακή αξιοποίηση.

Μαζί με τις εγκαταστάσεις, όμως, στη διαχείριση διαφορετικών φορέων βρέθηκαν και ελεύθεροι χώροι αλλά και τμήματα του εσωτερικού οδικού δικτύου. Άλλες εκτάσεις παρέμειναν υπό στρατιωτική διαχείριση, κυρίως μέσω του ΤΕΘΑ, ενώ στο πέρασμα των χρόνων προστέθηκαν επιμέρους παραχωρήσεις και περιφράξεις.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ένας χώρος που πολεοδομικά αντιμετωπίζεται ως ενιαίο πάρκο παραμένει στην πράξη χωρισμένος σε πολλά διαφορετικά κομμάτια.

Το Μπάντμιντον αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτής της αντίφασης.

Το κτίριο είχε δημιουργηθεί αρχικά για τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων, στη συνέχεια όμως χρησιμοποιήθηκε ως μεγάλος χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Η υπόθεση έφτασε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο το 2013 έθεσε το ζήτημα της συμβατότητας μιας τέτοιας εγκατάστασης με τον βασικό χαρακτήρα της περιοχής ως χώρου πρασίνου. Η λογική της απόφασης ήταν ότι οι επιμέρους χρήσεις δεν μπορούν να φτάνουν στο σημείο να ακυρώνουν τον βασικό πολεοδομικό προορισμό του Πάρκου.

Το ιδιοκτησιακό πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα κτίρια. Επηρεάζει ακόμη και την κυκλοφορία μέσα στο Πάρκο.

Στην περιοχή καταγράφεται κυκλοφορία και στάθμευση οχημάτων, την ώρα που τμήματα του οδικού δικτύου δεν έχουν το καθεστώς ενός κανονικού δημοτικού δρόμου. Η διαχείρισή τους συνδέεται με διαφορετικούς φορείς, όπως το ΤΕΘΑ και η ΕΤΑΔ.

Αυτό δημιουργεί ένα πρακτικό κενό. Μπορεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός να προβλέπει περιορισμό της διαμπερούς κυκλοφορίας, όμως για να εφαρμοστεί στην πράξη απαιτούνται σαφείς αρμοδιότητες για τη σήμανση, τον κυκλοφοριακό σχεδιασμό και την αστυνόμευση.

Το συγκεκριμένο ζήτημα έχει τεθεί και από τους τρεις εμπλεκόμενους δήμους. Σε κοινή παρέμβασή τους προς το υπουργείο Περιβάλλοντος το 2025, οι Δήμοι Αθηναίων, Ζωγράφου και Παπάγου-Χολαργού επισήμαναν την ανάγκη εξειδίκευσης του σχεδιασμού σε επίπεδο ρυμοτομικού σχεδίου, συνδέοντάς την άμεσα με τη δυνατότητα ελέγχου της κυκλοφορίας και της στάθμευσης στο Πάρκο.

Τι επιχειρείται τώρα

Αυτό ακριβώς το κενό επιχειρεί να καλύψει η επόμενη φάση του σχεδιασμού.

Το ζητούμενο είναι να υπάρξει ένα σαφές πολεοδομικό σχέδιο που θα καθορίζει τον κοινόχρηστο χώρο πρασίνου, τα κτίρια και τις επιτρεπόμενες χρήσεις, τις περιφράξεις, το οδικό δίκτυο και τους χώρους στάθμευσης.

Ένα τέτοιο σχέδιο θα μπορούσε παράλληλα να αποτελέσει τη βάση για τις αναγκαίες παραχωρήσεις εκτάσεων και για τη δημιουργία ενός ενιαίου σχήματος διαχείρισης.

Αυτό είναι και ένα από τα δυσκολότερα σημεία της υπόθεσης. Η δημιουργία φορέα διαχείρισης για το Πάρκο έχει συζητηθεί επανειλημμένα, όμως η αποτελεσματική λειτουργία του προϋποθέτει να ξεκαθαριστούν τα όρια, οι ιδιοκτησίες και οι αρμοδιότητες μέσα στην έκταση.

Στην ίδια κατεύθυνση έχουν κινηθεί οι Δήμοι Αθηναίων, Ζωγράφου και Παπάγου-Χολαργού, ενώ παρεμβάσεις έχουν γίνει και από την Επιτροπή Αγώνα για το Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδή. Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας έχει επίσης ζητήσει την προώθηση των απαραίτητων ενεργειών για την εφαρμογή του σχεδιασμού.

Διαβάστε επίσης:

Δήμος Θεσσαλονίκης: Εγκρίθηκε το σχέδιο σύμβασης για την παραχώρηση της χρήσης ακινήτων για το μητροπολιτικό πάρκο ΔΕΘ

Τα 204,6 εκατ. που θα αλλάξουν την όψη της ΔΕΘ – Το Μητροπολιτικό Πάρκο των 120 στρεμμάτων και το νέο Βελλίδειο