Συζητήσεις με την αναπτυξιακή αμερικανική τράπεζα DFC πραγματοποιεί η Gastrade για το δεύτερο FSRU στη Θράκη, στο πλαίσιο του ενδιαφέροντος της αμερικάνικης τράπεζας να χρηματοδοτήσει ή και να συμμετάσχει μετοχικά σε ενεργειακές υποδομές στη Ν.Α Ευρώπη.

 Παράλληλα η Gastrade πραγματοποιεί επαφές και με άλλους ενδιαφερόμενους stakeholders και κυρίως με πελάτες με στόχο να κλείσει μακροχρόνια συμβόλαια που θα καλύπτουν τη δυναμικότητα του νέου FSRU.

1

Όπως τόνισε ο CEO της Gastrade Kώστας Σιφναίος στην παρουσίαση που πραγματοποιήθηκε χθες στην Αλεξανδρούπολη, η σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών αποτελούν προϋπόθεση για τη λήψη επενδυτικής απόφασης.

 Όπως είπε, τα FSRU είναι έργα που έχουν σχετικά χαμηλές αποδόσεις (περίπου 10%), καθώς πρόκειται για υποδομές με σταθερά αλλά περιορισμένα περιθώρια κέρδους. Για να είναι οικονομικά βιώσιμα, απαιτούν μακροχρόνιες συμβάσεις δέσμευσης δυναμικότητας, σταθερές χρηματοροές και υψηλό επίπεδο προβλεψιμότητας.

Το νέο FSRU «Θράκη» σχεδιάζεται να κατασκευαστεί στην ίδια θαλάσσια περιοχή, περίπου 8–9 χιλιόμετρα από την ακτή ελαφρώς βορειότερα από το υφιστάμενο FSRU.

Θα διαθέτει μεγαλύτερη αποθηκευτική χωρητικότητα μεγαλύτερη δυναμικότητα αεριοποίησης, δυνατότητα καλύτερης διαχείρισης φορτίων LNG

Το εκτιμώμενο κόστος είναι 550 έως 600 εκατομμύρια ευρώ. Η άδεια εγκατάστασης εκδόθηκε το 2022 και έχουν ήδη εγκριθεί οι περιβαλλοντικοί όροι. Η πιθανή έναρξη λειτουργίας εκτιμάται γύρω στο 2028. Το έργο στοχεύει κυρίως στην εξυπηρέτηση των αγορών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Μολδαβία, η Ουκρανία, η Ρουμανία και η     Βουλγαρία.

Η Gastrade θα αποφασίσει για την εκκίνηση της επένδυσης μέσα στο 2026 ή το αργότερο το πρώτο τρίμηνο του 2027 ώστε το νέο FSRU να ξεκινήσει να λειτουργεί από το 2028. Καθοριστικό  ρόλο για να λάβει επενδυτική απόφαση θα παίξει τόσο το αν θα εξασφαλίσει  μακροχρόνιες συμφωνίες με πελάτες όσο και από τις ευρύτερες διεθνείς εξελίξεις γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο.

Ορόσημο η συνάντηση στις 24 Φεβρουαρίου

Τόσο οι μακροχρόνιες συμφωνίες όσο και οι συζητήσεις και με την αμερικανική επενδυτική τράπεζα  DFC, που ενδιαφέρεται να χρηματοδοτήσει ή να συμμετέχει σε έργα υποδομών που ενισχύουν τον Κάθετο Άξονα,  θα είναι στο επίκεντρο των εξελίξεων εν όψει της συνάντησης για τον Κάθετο Διάδρομο στις 24/2/2025.

Μάλιστα οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν οτι στη συνάντηση θα συμμετέχουν εκτός από τους υπουργούς Ενέργειας των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, και οι υπουργοί ενέργειας περισσοτερων χωρών της Ν.Α Ευρώπης αλλά και Διαχειριστές (ΔΕΣΦΑ, Gastrade), οι ρυθμιστές  και Κομισιόν με στόχο οι συζητήσεις να οδηγήσουν σε συμφωνίες και να δρομολογηθούν λύσεις στα όποια προβλήματα.

Ειδικό βάρος στη συνάντηση θα έχει η στάση της Κομισιόν η οποία αναμένεται να εκπροσωπηθεί τόσο από τον Επίτροπο Ενέργειας Dan Jorgnesen όσο και από την Ditte Jorgensen της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας της Κομισιόν, οι οποίοι θα πρέπει να πουν με ποιο τρόπο η Ευρώπη θα στηρίξει στην πράξη τον Κάθετο Διάδρομο.

Ειδικότερα, θα χρειαστεί η συμβολή της Κομισιόν εμπράκτως για να ξεπραστούν τα ρυθμιστικά προβλήματα του Κάθετου Διαδρόμου αλλά και να αποφασίσει να επιδοτήσεις τις επενδύσεις σε υποδομές παρότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν επιτρέπει χρηματοδοτήσεις σε επενδύσεις φυσικού αερίου. Πλόεν όμως θα ασκηθούν πιέσεις να αλλάξει αυτό. Με δεδομένο ότι η εναλλακτική διαδρομή του Κάθετου Διαδρόμου,  είναι ζωτικής σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Ν.Α. Ευρώπης μετά την παύση των ρωσικών ροών, η Ευρώπη θα πιεστεί  να στηρίξει τις χώρες τις οποίες υποχρεώνει να αντικαταστήσουν το ρωσικό αέριο με LNG προτάσσοντας την ενεργειακή ασφάλεια στην ενεργειακή μετάβαση.

Επιτρέποντας επιδοτήσεις σε έργα υποδομών και χρηματοδοτήσεις από την ΕΤΕΠ στο όνομα της ενεργειακής ασφάλειας θα μπορέσουν να γίνουν σημαντικά έργα υποδομών, οπως FSRU οι κρίσιμες διασυνδέσεις που θα αυξήσουν τη ζήτηση για αέριο  από τον Κάθετο Διαδρομο και θα φέρουν νέες μακροχρονιες συμφωνίες.

Πληροφορίες αναφέρουν οτι θα ανακοινωθούν εκεί και νέες συμφωνίες με αμερικάνους παραγωγούς LNG από την Atlantic See.

Σημειώνεται ότι η ανάγκη για LNG αυξάνεται λόγω της μείωσης των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και της αύξησης της ενεργειακής ζήτησης. Το συνολικό εκτιμώμενο έλλειμμα στην περιοχή έως το 2030 εκτιμάται σε 25 έως 35 bcm ετησίως και η Ελλάδα μπορεί να καλύψει σημαντικό μέρος αυτής της ζήτησης μέσω των FSRU.

Ποιες είναι οι προκλήσεις : Θα επιτρέψει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση η Κομισιόν;

Για να ανταποκριθεί στη μεγάλη πρόκληση ο Κάθετος Διάδρομος είναι ανάγκη να ολοκληρωθούν έγκαιρα όλα τα έργα που θα ενισχύσουν τη διασυνδεσιμότητα μεταξύ των χωρών της περιοχής, θα αυξήσουν την ευελιξία στα σημεία συμφόρησης και θα βελτιώσουν τη συνολική δυναμικότητα μεταφοράς φυσικού αερίου σε όλο το μήκος του διαδρόμου.

Δεύτερον, τίθεται ως σημαντικό ζήτημα η επανεξέταση των τιμών διαδρομής (route tariffs). Οι χρεώσεις μεταφοράς επηρεάζουν άμεσα την ανταγωνιστικότητα του διαδρόμου έναντι άλλων οδεύσεων. Υψηλά κόστη θα μπορούσαν να αποθαρρύνουν τους χρήστες και να περιορίσουν την εμπορική του αξιοποίηση.

Τρίτον, χρειάζεται επέκταση της χρονικής διαθεσιμότητας των προϊόντων μεταφοράς. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αναπτυχθούν πιο μακροπρόθεσμα και ευέλικτα εμπορικά προϊόντα, ώστε να μπορούν οι αγορές –ιδιαίτερα χώρες όπως η Ουκρανία και η Μολδαβία– να εξασφαλίζουν σταθερό εφοδιασμό σε βάθος χρόνου.

Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο είναι ο καλύτερος χρονισμός προμηθειών LNG και ο σωστός προγραμματισμός παραδόσεων μέσω θεσμοθέτησης μακροπρόθεσμων προϊόντων. Η δυνατότητα, για παράδειγμα, τριμηνιαίων δεσμεύσεων φορτίων LNG κρίνεται απαραίτητη ώστε να εξασφαλίζεται ομαλή ροή και προβλεψιμότητα.

Τέλος, αναδεικνύεται η ανάγκη για εισαγωγή ολοκληρωμένων διαδρομών διαμετακόμισης LNG (route products) που θα συνδέουν την Ελλάδα με χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία. Η δημιουργία τέτοιων εμπορικών πακέτων θα βελτιώσει την πρόσβαση σε περιφερειακές αγορές και θα ενισχύσει τον ρόλο των τερματικών LNG της Ελλάδας ως κεντρικών πυλών εφοδιασμού.

Συνολικά, ο Κάθετος Διάδρομος αντιμετωπίζει σύνθετες τεχνικές, ρυθμιστικές και εμπορικές προκλήσεις. Η επιτυχία του εξαρτάται από τον συντονισμό επενδύσεων, την ανταγωνιστική τιμολόγηση, την ευελιξία στα εμπορικά προϊόντα και τη στρατηγική αξιοποίηση των νέων υποδομών LNG.

Με το βλέμμα στη συνάντηση στην Ουάσιγκτον

FSRU Αλεξανδρούπολης

Όσον αφορά το FSRU Αλεξανδρούπολης εκτιμάται ότι κατά το πρώτο έτος πλήρους λειτουργίας του που θα είναι η χρονιά Οκτώβριος 2025-Οκτώβριος 2026 θα αεριοποιήσει 1 bcm, ενώ τον επόμενο χρόνο αναμένεται να έχει διπλάσια φορτία. Σημειώνεται ότι από το Μάρτιο του 2026 θα σταματήσει τη λειτουργία του για λόγους συντήρησης για τρεις μήνες.

Έχει ήδη 15 χρήστες (πελάτες), προερχόμενους από Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία και Βόρεια Μακεδονία.

Η δυναμικότητα του σταθμού είναι σχεδόν πλήρως δεσμευμένη για τα πρώτα 5 χρόνια, ενώ περίπου το 75% της δυναμικότητας είναι δεσμευμένο για περίοδο έως 10 ετών. Οι συμβάσεις έχουν διάρκεια έως και 15 έτη, κάτι που εξασφαλίζει σταθερά έσοδα και οικονομική βιωσιμότητα.

Υπενθυμίζεται, ότι το συνολικό κόστος κατασκευής ανήλθε σε 484 εκατομμύρια ευρώ (χωρίς το κόστος χρηματοδότησης). Το FSRU βρίσκεται περίπου 10 χιλιόμετρα (5,4 ναυτικά μίλια) από την ακτή, εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, περίπου 17,6 χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή από τον λιμένα Αλεξανδρούπολης.

Το πλοίο συνδέεται με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου μέσω υποθαλάσσιου και χερσαίου αγωγού που διαθέτει 24 χιλιόμετρα υποθαλάσσιο τμήμα και 4 χιλιόμετρα χερσαίο τμήμα.

Το FSRU διαθέτει αποθηκευτική ικανότητα: περίπου 153.500 κυβικά μέτρα LNG που αντιστοιχούν σε περίπου 100 εκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου μετά την αεριοποίηση. Η ονομαστική δυναμικότητα αεριοποίησης είναι  5,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) ετησίως με μέγιστη δυναμικότητα (σε πλήρη λειτουργία): περίπου 8 bcm ετησίως.

Το σύστημα διαθέτει τρεις μονάδες αεριοποίησης από τις οποίες συνήθως λειτουργούν οι δύο ενώ η τρίτη λειτουργεί ως εφεδρική (backup). Σε περιόδους υψηλής ζήτησης μπορούν να λειτουργήσουν και οι τρεις.

Το FSRU ανήκει ως περιουσιακό στοιχείο στην εταιρεία του έργου, ενώ η λειτουργία και συντήρησή του έχει ανατεθεί στην GasLog μέσω μακροχρόνιας συμφωνίας διάρκειας 30 ετών. Επιπλέον μέτοχοι του έργου είναι η ΔΕΠΑ Εμπορίας, η  Bulgartransgaz (100% κρατική εταιρεία της Βουλγαρίας) και ο  ΔΕΣΦΑ (Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου Ελλάδας).