ΕΥΔΑΠ: Ανάβει το «πράσινο φως» για το έργο «Ψυττάλεια 3.0»

Η αντίστροφη μέτρηση για το μεγαλύτερο έργο επεξεργασίας λυμάτων της Ελλάδας και ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά projects της Ευρώπης ξεκινά τις επόμενες ημέρες, καθώς το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΥΔΑΠ αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, στις 17 Ιουνίου να εγκρίνει την έναρξη της διαγωνιστικής διαδικασίας για την εκπόνηση της μελέτης για το σχέδιο «Ψυττάλεια 3.0».

Μάλιστα, την πρόοδο του διαγωνισμού έκανε γνωστή ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης μιλώντας στο Forum Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων, που διοργάνωσε ο ΠΑΣΕΠΠΕ.

Η εξέλιξη σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κύκλου επενδύσεων για το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας (ΚΕΛΨ), το οποίο εξυπηρετεί σχεδόν το σύνολο του λεκανοπεδίου Αττικής και αποτελεί την καρδιά του αποχετευτικού συστήματος της πρωτεύουσας.

Από τα 300 στα 500 εκατ. ευρώ

Το σχέδιο αναβάθμισης της Ψυττάλειας αναμένεται να ξεπεράσει τα 500 εκατ. ευρώ, σχεδόν διπλασιάζοντας τον αρχικό προϋπολογισμό των 300 εκατ. ευρώ,  σύμφωνα με όσα είχαν κάνει γνωστά ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης, κατά την παρουσίαση των οικονομικών αποτελεσμάτων της εταιρείας για το 2025. Η αύξηση του κόστους, σύμφωνα με τον ίδιο, οφείλεται κυρίως στις νέες απαιτήσεις που ενσωματώνονται στον σχεδιασμό.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η νέα Ψυττάλεια δεν θα περιορίζεται πλέον στην επεξεργασία λυμάτων. Ο στόχος είναι να μετατραπεί σε εγκατάσταση μηδενικού ενεργειακού και ανθρακικού αποτυπώματος, ενώ τα έργα θα πρέπει να υλοποιηθούν χωρίς να διακοπεί ούτε για μία ημέρα η λειτουργία του μεγαλύτερου βιολογικού καθαρισμού της χώρας.

Το έργο αποτελεί βασικό πυλώνα του δεκαετούς επενδυτικού προγράμματος της ΕΥΔΑΠ ύψους 2,5 δισ. ευρώ.

Τι περιλαμβάνει η αναβάθμιση

Αναλυτικότερα, με δυναμικότητα σχεδιασμού 5,6 εκατομμυρίων ισοδύναμων κατοίκων και μέση ημερήσια παροχή περίπου 680.000 κυβικών μέτρων λυμάτων, η Ψυττάλεια αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων στην Ευρώπη.

Το ΚΕΛΨ επεξεργάζεται τα αστικά λύματα της Αττικής καθώς και προεπεξεργασμένα βιομηχανικά απόβλητα, ενώ δέχεται και σημαντικές ποσότητες ομβρίων μέσω του ιστορικού παντορροϊκού  δικτύου της Αθήνας. Δηλαδή στο ίδιο αποχετευτικό δίκτυο συλλέγονται τόσο τα αστικά λύματα όσο και τα όμβρια ύδατα (τα νερά της βροχής).

Η περιβαλλοντική του συμβολή είναι καθοριστική για τον Σαρωνικό Κόλπο, επιτυγχάνοντας: Απομάκρυνση 93% του οργανικού φορτίου και απομάκρυνση 80% του αζώτου, πλήρη αξιοποίηση των παραγόμενων βιοστερεών, παραγωγή πράσινης ενέργειας μέσω αξιοποίησης βιοαερίου, επαναχρησιμοποίηση μέρους του ανακτημένου νερού στις ίδιες τις διεργασίες επεξεργασίας.

Καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό της «Ψυττάλειας 3.0» έχει η νέα ευρωπαϊκή οδηγία για την επεξεργασία αστικών λυμάτων, η οποία θέτει πολύ αυστηρότερους στόχους όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση, την ανάκτηση πόρων και τη μείωση των εκπομπών άνθρακα.

Η μελέτη που θα προκηρυχθεί καλείται να αξιολογήσει το σύνολο των υφιστάμενων και υπό κατασκευή έργων, να εξετάσει την συμμόρφωση με την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) και να χαράξει τον «οδικό χάρτη» για την πλήρη προσαρμογή του ΚΕΛΨ στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στην ιεράρχηση των απαιτούμενων παρεμβάσεων, στον χρόνο συμμόρφωσης αλλά και στις πιθανές νομοθετικές ή ρυθμιστικές αλλαγές που ενδέχεται να απαιτηθούν.

Ωστόσο, η μεγαλύτερη αλλαγή που φέρνει το νέο σχέδιο είναι η μετατροπή της Ψυττάλειας σε μονάδα κυκλικής οικονομίας.

Η μελέτη θα εξετάσει όλες τις διαθέσιμες τεχνολογίες διεθνώς για την αξιοποίηση των παραπροϊόντων της επεξεργασίας λυμάτων, όπως: Βιοαέριο, Βιομεθάνιο, Υδρογόνο, Φωσφόρο και Βιολογική ιλύ.

Για κάθε τεχνολογία θα πραγματοποιηθεί ανάλυση κόστους – οφέλους με βάση τα πραγματικά δεδομένα λειτουργίας της εγκατάστασης, ενώ παράλληλα, θα διερευνηθούν οι δυνατότητες αύξησης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και περαιτέρω ενεργειακής αυτονόμησης του συγκροτήματος.

Ένα από τα πλέον καινοτόμα στοιχεία του σχεδίου αφορά την ενσωμάτωση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. Η ΕΥΔΑΠ ζητά προτάσεις για τη χρήση AI στη βελτιστοποίηση της λειτουργίας των εγκαταστάσεων, στον έλεγχο κανονιστικής συμμόρφωσης, στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στη λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο.

Στόχος είναι η ανάπτυξη ενός «ψηφιακού εγκεφάλου» που θα παρακολουθεί συνεχώς τις διεργασίες, θα προβλέπει αποκλίσεις και θα υποδεικνύει τις βέλτιστες λειτουργικές παρεμβάσεις.

Κομβική παράμετρος του σχεδίου αποτελεί και η αξιοποίηση του ανακτημένου νερού.

Η μελέτη προβλέπει καταγραφή όλων των προηγούμενων μελετών επαναχρησιμοποίησης, αξιολόγηση των διαθέσιμων τεχνολογιών και πλήρη οικονομική και περιβαλλοντική ανάλυση των πιθανών σεναρίων.

Το ζητούμενο είναι η μετάβαση από την απλή επεξεργασία λυμάτων στη διαχείριση ενός πολύτιμου υδατικού πόρου, σε μια περίοδο που η κλιματική κρίση και η λειψυδρία αναδεικνύονται σε κορυφαίες προκλήσεις για την Αττική.

Τέλος, ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην εξασφάλιση της αδιάλειπτης λειτουργίας του ΚΕΛΨ, πράγμα που συνιστά και τη μεγαλύτερη πρόσκληση του έργου.

Η μελέτη θα περιλαμβάνει αξιολόγηση κινδύνων, σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων, προτάσεις στελέχωσης και οργάνωσης της ΕΥΔΑΠ, καθώς και σενάρια διαχείρισης κρίσεων σε περίπτωση αδυναμίας ή πλημμελούς εκτέλεσης συμβάσεων από αναδόχους και προμηθευτές.

Η επιχειρησιακή συνέχεια (business continuity) αναδεικνύεται σε βασική προτεραιότητα, καθώς οποιαδήποτε διακοπή λειτουργίας της εγκατάστασης θα είχε άμεσες περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις για ολόκληρη την Αττική

Διαβάστε επίσης:

Το Υπερταμείο αναλαμβάνει να ξεμπλοκάρει την μεγάλη επένδυση της ΕΥΔΑΠ για το κέντρο λυμάτων στην Αν. Αττική

ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Τι λέει για την συμμετοχή της στην ΕΥΔΑΠ