Η Ελλάδα διεκδικεί ρόλο-κλειδί στη νέα αρχιτεκτονική φυσικού αερίου, φιλοδοξώντας να μετατραπεί σε βασική νότια πύλη εισόδου υγροποιημένου φυσικού αερίου για ολόκληρη την ήπειρο, σύμφωνα με τους Financial Times, σε μια Ευρώπη που επανασχεδιάζει βιαστικά τον ενεργειακό της χάρτη. 

Η μεταβατική περίοδος προς την πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027 δημιουργεί ένα νέο τοπίο στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

1

Σε αυτό το περιβάλλον, η Αθήνα βασίζεται στη γεωγραφική της θέση, στην ενίσχυση των υποδομών LNG και στη στρατηγική της σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες για να αποκτήσει κεντρικό ρόλο στη μετα-ρωσική εποχή.

Σταδιακή κατάργηση των ρωσικών ορυκτών καυσίμων

Σημειώνεται ότι πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα κάλυπτε περίπου το 40% των αναγκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε φυσικό αέριο.

Μέχρι το 2024, το ποσοστό αυτό είχε υποχωρήσει στο 11%.

Το μεγαλύτερο μέρος του κενού καλύφθηκε από αμερικανικό LNG, το οποίο πλέον αντιστοιχεί σχεδόν στο 60% των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου της ΕΕ.

Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ενεργειακή αποσύνδεση από τη Ρωσία δεν μπορεί να είναι παθητική διαδικασία. «Δεν πρόκειται πλέον να χρηματοδοτούμε τον επιτιθέμενο.

Πρέπει να γίνουν περισσότερες προσπάθειες για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών ορυκτών καυσίμων.

Αυτή η αποσύνδεση δεν θα συμβεί από μόνη της», επισημαίνει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.

Γέφυρα με τις ΗΠΑ

Από το 2025 και μετά, η Αθήνα ενίσχυσε περαιτέρω τους δεσμούς της με την Ουάσιγκτον, αναδεικνύοντας την ενέργεια σε βασικό άξονα των διατλαντικών σχέσεων, σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις ΗΠΑ–ΕΕ δοκιμάζονται από γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις.

Όπως σημειώνει ο κ. Παπασταύρου, η αρχική, έκτακτη προμήθεια αμερικανικού LNG μετά την εισβολή στην Ουκρανία εξελίχθηκε σε μακροπρόθεσμη στρατηγική επιλογή.

«Η αμερικανική ενέργεια έχει μετατραπεί σε δομικό πυλώνα της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης», υπογραμμίζει.

Η σημασία του Κάθετου Διαδρόμου και της Ρεβυθούσας

Η φιλοδοξία της Ελλάδας αποτυπώνεται στη Ρεβυθούσα, τον βασικό τερματικό σταθμό LNG δυτικά της Αθήνας, ο οποίος έχει επεκταθεί ώστε να διαχειρίζεται αυξημένους όγκους φορτίων, κυρίως από τις ΗΠΑ.

Από εκεί, το επαναεριοποιημένο αέριο διοχετεύεται προς τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη μέσω του λεγόμενου «Κάθετου Διαδρόμου».

Το σύστημα αυτό, που αναπτύχθηκε από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία μετά το 2022, αντιστρέφει την παραδοσιακή κατεύθυνση των ροών φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Ενώ για δεκαετίες το αέριο κινούνταν από βορρά προς νότο, πλέον οι ροές κατευθύνονται από τον νότο προς τον βορρά.

Να σημειωθεί ότι η Βουλγαρία επενδύει περίπου 400 εκατ. ευρώ για την άρση σημείων συμφόρησης έως το 2027, ενισχύοντας τη λειτουργικότητα του διαδρόμου.

Η Ελλάδα είχε ξεκινήσει τη διαφοροποίηση των ενεργειακών της πηγών πριν από το 2022.

Ο αγωγός TAP, προϋπολογισμού 4,5 δισ. ευρώ, που ολοκληρώθηκε το 2020 και συνδέει τα ελληνοτουρκικά σύνορα με την Ιταλία μέσω Αλβανίας και Αδριατικής, αποτέλεσε βασικό βήμα.

Ταυτόχρονα, ολοκληρώθηκε ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας–Βουλγαρίας, ενώ προστέθηκαν δύο νέοι σταθμοί συμπίεσης στη βόρεια Ελλάδα, αυξάνοντας τη μεταφορική ικανότητα του συστήματος.

Η νέα στρατηγική, δίνει τη δυνατότητα στην Ελλάδα να εμφανίζεται σήμερα σε ισχυρότερη θέση, διεκδικώντας ρόλο όχι μόνο ως καταναλωτής, αλλά ως διαμετακομιστικός κόμβος και παράγοντας σταθερότητας στη νέα ευρωπαϊκή ενεργειακή εξίσωση.

Διαβάστε επίσης: 

Μητσοτάκης: Πώς η Ελλάδα ενισχύει την ενεργειακή της αυτονομία και ασφάλεια

ΕΕ: Ψηλά στην ατζέντα η ενίσχυση του ευρώ καθώς παρατηρούνται «ρωγμές» στο δολάριο

ΗΠΑ: Ποιο κράτος περιορισμένης αναγνώρισης ετοιμάζεται να παραχωρήσει πρόσβαση σε ορυκτά και βάσεις