Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης: Add mononews.gr on Google

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αναμένεται να προκαλέσει μόνιμες αλλαγές στον παγκόσμιο ενεργειακό τομέα, με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ-IEA) να προειδοποιεί ότι η επιστροφή στις συνθήκες που επικρατούσαν πριν από την κρίση, δεν αποτελεί πλέον ρεαλιστικό σενάριο.

Στην ετήσια έκθεσή του για τις προοπτικές της ενέργειας, ο ΔΟΕ επισημαίνει ότι οι αναταράξεις που προκάλεσε η κρίση στα Στενά του Ορμούζ συνιστούν τη σοβαρότερη απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα.

1

Ο εκτελεστικός διευθυντής του οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ, τονίζει ότι το μέγεθος της κρίσης ξεπερνά κατά πολύ εκείνο των πετρελαϊκών σοκ της δεκαετίας του 1970, υπογραμμίζοντας πως οι επιπτώσεις της θα επηρεάσουν μακροπρόθεσμα τόσο τις αγορές όσο και τις ενεργειακές στρατηγικές των κρατών.

Στροφή στην ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των πηγών

Η πρωτοφανής αναταραχή έχει ήδη οδηγήσει τις κυβερνήσεις σε επαναξιολόγηση των ενεργειακών τους προτεραιοτήτων. Η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ενεργειακών συστημάτων και η αξιοποίηση εγχώριων πόρων αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Σύμφωνα με τον ΔΟΕ, η ενεργειακή ασφάλεια και το προσιτό κόστος ενέργειας βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των πολιτικών αποφάσεων, καθώς οι χώρες επιδιώκουν να περιορίσουν την έκθεσή τους σε μελλοντικές γεωπολιτικές αναταράξεις.

Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ αποτυπώνεται στο γεγονός ότι, πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, όταν πραγματοποιήθηκαν ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα στο Ιράν, από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο περνούσε περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η διατάραξη αυτής της κρίσιμης οδού μεταφοράς ενεργειακών προϊόντων ανέδειξε την ευαλωτότητα των διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού και την ανάγκη περιορισμού της εξάρτησης από συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.

Νέα σενάρια για το μέλλον της ενέργειας

Η ετήσια έκθεση του ΔΟΕ δημοσιοποιείται παράλληλα με τη διεξαγωγή της διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα, COP31, στην Αττάλεια της Τουρκίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή μετάβαση καλείται να προσαρμοστεί στις νέες γεωπολιτικές συνθήκες.

Ο οργανισμός επικαιροποιεί τα τρία βασικά σενάρια για την πορεία του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος.

Το πρώτο βασίζεται στις πολιτικές που εφαρμόζονται σήμερα, αποτυπώνοντας μια πιο συγκρατημένη εξέλιξη της ενεργειακής μετάβασης.

Το δεύτερο ενσωματώνει τις δεσμεύσεις και τα μέτρα που έχουν ήδη ανακοινώσει οι κυβερνήσεις, ενώ το τρίτο εξετάζει την πορεία που απαιτείται για την επίτευξη μηδενικών καθαρών εκπομπών άνθρακα έως το 2050.

Ωστόσο, η έκταση της σημερινής κρίσης οδήγησε τον ΔΟΕ να προσθέσει μια νέα περίπτωση ανάλυσης, με την ονομασία «Additional Response Case» (ARC), η οποία εξετάζει τις πρόσθετες πολιτικές παρεμβάσεις που ενδέχεται να υιοθετήσουν οι κυβερνήσεις εφόσον παραταθεί η σύγκρουση.

Παράλληλα, παρουσιάζεται ένα σενάριο περιορισμένης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, με στόχο να αξιολογηθεί κατά πόσο το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα θα μπορούσε να λειτουργήσει υπό συνθήκες δραστικού περιορισμού ή ακόμη και πλήρους διακοπής των μεταφορών μέσω της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού.

«Δεν υπάρχει επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση»

Ο Μπιρόλ αναγνωρίζει ότι η παγκόσμια οικονομία και ο ενεργειακός τομέας έχουν επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στις αναταράξεις. Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι η παράταση της κρίσης θα ενισχύσει το βάθος και τη διάρκεια των επιπτώσεών της.

Όπως επισημαίνει, δεν διαφαίνεται κάποια αξιόπιστη προοπτική επιστροφής του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος στις συνθήκες που ίσχυαν πριν από τη σύγκρουση.

Η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας, η αναζήτηση εναλλακτικών προμηθευτών και η επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού αναδεικνύονται σε βασικούς άξονες της νέας ενεργειακής στρατηγικής.

Κορύφωση της ζήτησης πετρελαίου γύρω στο 2030

Στο μεσαίο σενάριο των προβλέψεών του, ο ΔΟΕ εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα φτάσει στο υψηλότερο επίπεδό της περίπου το 2030 και στη συνέχεια θα ακολουθήσει σταδιακή πτωτική πορεία.

Αντίθετα, η κατανάλωση φυσικού αερίου αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται έως περίπου το 2035, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα ορυκτά καύσιμα θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα κατά την επόμενη δεκαετία.

Την ίδια στιγμή, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προβλέπεται να εμφανίσουν τη μεγαλύτερη ανάπτυξη σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ενεργειακές πηγές.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του οργανισμού, έως το 2035 οι ΑΠΕ θα καλύπτουν περίπου το 50% της παγκόσμιας ηλεκτροπαραγωγής, έναντι 33% σήμερα, με την ηλιακή ενέργεια και ειδικότερα τα φωτοβολταϊκά να πρωταγωνιστούν στην επέκταση της καθαρής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η γεωπολιτική κρίση δεν επηρεάζει μόνο τις τιμές και τις ροές ενεργειακών προϊόντων, αλλά επιταχύνει μια βαθύτερη αναδιάρθρωση του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος.

Η ασφάλεια εφοδιασμού, η ενεργειακή ανεξαρτησία και η ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών ενέργειας διαμορφώνουν πλέον ένα νέο περιβάλλον, στο οποίο οι κυβερνήσεις καλούνται να συνδυάσουν τη σταθερότητα του εφοδιασμού με τις απαιτήσεις της ενεργειακής μετάβασης.

Επιτάχυνση της μετάβασης προς την ηλεκτρική ενέργεια

Η παράταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να επιταχύνει σημαντικά τη μετάβαση προς την ηλεκτρική ενέργεια, μεταβάλλοντας τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Αυτό προκύπτει από τα εναλλακτικά σενάρια του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), ο οποίος εξετάζει τις συνέπειες μιας παρατεταμένης διαταραχής των διεθνών ενεργειακών ροών.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι μεταφορές και οι εμπορικές συναλλαγές ενεργειακών προϊόντων θα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς, η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου προβλέπεται να διαμορφωθεί έως το 2035 σε χαμηλότερα επίπεδα από εκείνα του βασικού μεσαίου σεναρίου.

Ταυτόχρονα, η αύξηση της ζήτησης φυσικού αερίου αναμένεται να επιβραδυνθεί, καθώς οι οικονομίες θα αναζητούν εναλλακτικές λύσεις για τον περιορισμό της εξάρτησής τους από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Στο πλαίσιο αυτό, ο εξηλεκτρισμός της οικονομίας ενδέχεται να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη δυναμική, με την αξιοποίηση ηλεκτρικής ενέργειας σε περισσότερους τομείς της παραγωγής, των μεταφορών και της καθημερινής κατανάλωσης.

Διαβάστε επίσης: 

Τριμερής: Τραμπ, Πούτιν και Σι συμφώνησαν για αύξηση της προσφοράς πετρελαϊκών προϊόντων «προς όφελος όλων των εθνών»

Παπασταύρου από Βαρσοβία: «Η Ελλάδα στρατηγική ενεργειακή πύλη προς την Κεντρική Ευρώπη»

Τραμπ: Στο τραπέζι νέα κοινή επίθεση με το Ισραήλ στο Ιράν – Σχέδιο για 7ήμερους βομβαρδισμούς, πιέζει ο Νετανιάχου