Erdem: O οπερατικός σχεδιαστής μόδας δεν παρουσίασε φέτος τη συλλογή του στο Βρετανικό Μουσείο

Ο Έρντεμ Μοράλιογλου έχει εδώ και χρόνια μια ιδιαίτερη σχέση με το Βρετανικό Μουσείο. Ο σχεδιαστής μόδας, γεννημένος στο Μόντρεαλ από Αγγλίδα μητέρα και Τούρκο πατέρα, έχει χτίσει τη σχεδιαστική του ταυτότητα γύρω από πρόσωπα και ιστορίες που κινούνται στο μεταίχμιο της ιστορίας και της φαντασίας.

Το Βρετανικό Μουσείο υπήρξε τα τελευταία χρόνια ένα από τα σημαντικότερα σκηνικά για την παρουσίαση των συλλογών του.

Τον Φεβρουάριο του 2024, ο Έρντεμ παρουσίασε εκεί τη συλλογή του SS25 στην αίθουσα Ντουβίν, με τα Γλυπτά του Παρθενώνα να αποτελούν το επιβλητικό φόντο της επίδειξης. Η συλλογή ήταν εμπνευσμένη από τη Μαρία Κάλλας και, ειδικότερα, από την ερμηνεία της στη Μήδεια του Luigi Cherubini’s το 1953.

Η επιλογή των αρχαίων γλυπτών ως σκηνικό προκάλεσε έντονη αντίδραση στην Ελλάδα. Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τότε εξέφρασε την αντίθεσή της, υποστηρίζοντας ότι η χρήση των αρχαιοτήτων ως διακοσμητικό φόντο έδειχνε ελάχιστο σεβασμό προς την ιστορική και οικουμενική τους αξία.

Λίγους μήνες πριν, ο τότε πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας, Ρίσι Σούνακ, ακύρωσε την επίσημη συνάντηση με τον Έλληνα πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη με το ίδιο θέμα να αποτελεί αιτία της ακύρωσης.

Η στιγμή αυτή προστέθηκε στη μακρά και σύνθετη συζήτηση γύρω από τη σχέση της μόδας με την πολιτιστική κληρονομιά.

Για την επίδειξη Άνοιξη–Καλοκαίρι 2027, το σκηνικό άλλαξε. Ο Έρντεμ μετέφερε την παρουσίαση από το Μουσείο στο Ράουντχαουζ της Κάμντεν, έναν χώρο συνδεδεμένο με τη μουσική και το θέατρο.

Η αλλαγή του τοπίου έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς και η ίδια η συλλογή στρέφεται αυτή τη φορά προς έναν άνθρωπο της σκηνής και του θεάματος που δεν είχε σχέση με την αρχαιότητα, ούτε και την Ελλάδα.

Ο Μπαρμπέτ, ο Αμερικανός ακροβάτης από το Τέξας ταξίδεψε στο Λονδίνο, εργάστηκε στο Πάλαντιουμ και αργότερα έγινε έμπνευση για τον Ζαν Κοκτώ στο Παρίσι της δεκαετίας του 1920.

Γεννημένος Βάντερ Κλάιντ Μπρόντγουεϊ το 1899, ο Μπαρμπέτ μετέτρεψε την ακροβατική δεξιοτεχνία σε τέχνη της μεταμόρφωσης. Ανέβαινε στο τραπέζιο ως γυναίκα και κατέβαινε ως άνδρας, μετατρέποντας την ταυτότητα σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη συνθήκη.

Ο Κοκτώ, γοητευμένος από αυτή τη συνύπαρξη αρσενικού και θηλυκού, έγραψε το 1926 το δοκίμιο Le Numéro Barbette, αναγνωρίζοντας στην παρουσία του κάτι πέρα από τη μεταμφίεση. Η ομορφιά του βρισκόταν στην αμφισημία.

Αυτή η ιδέα διαπερνά ολόκληρη τη νέα συλλογή. Στην αρχή, ο Έρντεμ χτίζει μια αυστηρή ανδρική αρχιτεκτονική. Κοντά σακάκια, σμόκιν με κρόσσια, αυστηρά παλτά, κοστούμια σε μαύρο και καρό της Ουαλίας και λευκά πουκάμισα με αέρινους γιακάδες συνθέτουν μια φιγούρα που μοιάζει να ανήκει στον κόσμο της ανδρικής ραπτικής.

Κάτω από αυτή την πειθαρχημένη επιφάνεια, όμως, εμφανίζεται ήδη κάτι πιο εύθραυστο. Μικροσκοπικά σατέν σορτς, κρυστάλλινα τούλια και στηθόδεσμοι μετατρέπουν το αυστηρό ένδυμα σε σκηνικό κοστούμι.

Στη συνέχεια, η σιλουέτα απελευθερώνεται. Δαντέλες, τσαλακωμένο μετάξι, κεντήματα με άνθη και διάφανα υφάσματα δημιουργούν φορέματα που μοιάζουν να αιωρούνται γύρω από το σώμα.

Το χαρακτηριστικό τούλι του Μοράλιογλου εμφανίζεται σε παγωμένο γαλάζιο και μαύρο, ενώ τα λουλούδια αποκτούν τρισδιάστατη υπόσταση, σαν κρυστάλλινα θραύσματα πάνω στην επιφάνεια του ενδύματος.

Ακόμη και τα πρακτικά στοιχεία, όπως τα μπουφάν από κερωμένο βαμβάκι που σχεδιάστηκαν σε συνεργασία με την Μπάρμπουρ, αποκτούν μέσα από αυτή τη συνύπαρξη έναν απρόσμενα θεατρικό χαρακτήρα.

Προς το τέλος, η συλλογή εισέρχεται πλέον καθαρά στον κόσμο της παράστασης. Μεγάλα παλτά όπερας από τσαλακωμένο σατέν, φτερά στρουθοκαμήλου, κρόσσια, κρύσταλλα και περίτεχνες φούστες δημιουργούν μια εικόνα που θυμίζει παρασκήνιο παλιού θεάτρου.

Το ένδυμα παύει να είναι φορέας και αποκτά έναν ρόλο.

Η μετάβαση από το Βρετανικό Μουσείο στο Ράουντχαουζ αποκτά έτσι μια δική της ποιητική ακρίβεια. Το 2024, η Κάλλας και η Μήδεια έφεραν τον Έρντεμ σε διάλογο με την αρχαιότητα.

Το 2027, ο Μπαρμπέτ τον οδηγεί στη σκηνή και στη μεταμόρφωση. Ανάμεσα στο αρσενικό και το θηλυκό, στη δομή και την αποδόμηση, στην αυστηρότητα του κοστουμιού και την υπερβολή του θεάματος, η συλλογή αναζητά εκείνη ακριβώς τη στιγμή κατά την οποία η ταυτότητα γίνεται παράσταση και η ομορφιά παραμένει σε αιώρηση.

Σίγουρα και η Κάλλας ανήκε στον κόσμο του θεάτρου και της παράστασης, άρα ίσως και η επίδειξη με έμπνευση την ερμηνεία της στη Μήδεια θα μπορούσε να παρουσιαστεί εκτός της αίθουσας των Γλυπτών, κάτι που φυσικά θα αφαιρούσε την ελληνικότητα από το σκηνικό.

Διαβάστε επίσης:

The Gentlemen: Αυτές είναι οι πέντε αγαπημένες τσάντες της Susie Glass 

Sabyasachi: Ένας λάτρης της βυζαντινής τέχνης κοσμεί την εβδομάδα μόδας της Νέας Υόρκης

Ferrari Skins I Am In: Η μόδα ως δημιουργία μιας δεύτερης επιδερμίδας