Πρόταση της ΕΕ για τα φυτοφάρμακα: Φόβοι για ανατιμήσεις και εμπορικές αναταράξεις

Μελέτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαπίστωσε ότι οι προτεινόμενοι περιορισμοί στις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων που έχουν υποστεί επεξεργασία με φυτοφάρμακα ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση των τιμών καταναλωτή, ενισχύοντας τις εμπορικές ανησυχίες που έχουν διατυπώσει μεγάλες αγροτικές δυνάμεις, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βραζιλία.

Σε προκαταρκτική μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι, στα σενάρια που εξετάστηκαν, «οι εισαγωγές μειώνονται, η παραγωγή της ΕΕ αυξάνεται και οι τιμές καταναλωτή ενισχύονται», επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι «το μέγεθος των επιπτώσεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις παραδοχές σχετικά με την προσαρμογή των εξαγωγέων».

Η μελέτη έρχεται να προστεθεί στις ανησυχίες που εξέφρασαν 19 χώρες κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου τον Ιούνιο, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Βραζιλία, η Αυστραλία και η Αργεντινή. Η Ουάσινγκτον κάλεσε την ΕΕ να διασφαλίσει ότι οι προτάσεις της βασίζονται σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση κινδύνου και να αποφύγει περιττές απαγορεύσεις προϊόντων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, παρουσίασε τα σχετικά μέτρα τον Δεκέμβριο, στο πλαίσιο της προσπάθειας εξορθολογισμού και απλοποίησης της νομοθεσίας για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών. Παράλληλα, επιδιώκει να «διασφαλίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού» για τους παραγωγούς του ευρωπαϊκού μπλοκ.

Η πρόταση θα παρείχε στην ΕΕ τη δυνατότητα να απαγορεύει τις εισαγωγές προϊόντων που περιέχουν ίχνη φυτοφαρμάκων τα οποία δεν έχουν εγκριθεί στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η προσέγγιση «μηδενικής ανοχής» κινδυνεύει να αποσταθεροποιήσει τις αγορές και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, καθιστώντας «σχεδόν αδύνατη την αξιόπιστη πραγματοποίηση εξαγωγών προς την ΕΕ», ανέφερε την περασμένη εβδομάδα το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας, απαντώντας μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σε σχετικές ερωτήσεις. Εκπρόσωπος του υπουργείου δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα σχολιασμού για τη νέα ευρωπαϊκή μελέτη.

Οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Αριάνα Ποντέστα και Εύα Χρντσίροβα, δήλωσαν κατά την καθημερινή ενημέρωση Τύπου της Τρίτης ότι η μελέτη αποτελεί μόνο ένα στάδιο της διαδικασίας και θα πρέπει να εξεταστεί χωριστά από τη νομοθετική πρόταση της ΕΕ. Πρόσθεσαν ότι η πρόταση έχει κοινοποιηθεί στον ΠΟΕ και ότι οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν έχουν αξιολογηθεί και απαντηθεί.

Η ΕΕ είχε προηγουμένως αμφισβητήσει τις εκτιμήσεις για τις πιθανές επιπτώσεις των προτεινόμενων μέτρων, υποστηρίζοντας ότι θα εφαρμόζονται μόνο σε συγκεκριμένες ουσίες και έπειτα από κατά περίπτωση αξιολόγηση των συνεπειών. Αντίθετα, η προκαταρκτική μελέτη εξετάζει τέτοιου είδους περιορισμούς σε ευρύτερο επίπεδο.

Σε δήλωσή του μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου την περασμένη εβδομάδα, εκπρόσωπος της Επιτροπής ανέφερε ότι η ΕΕ θα λάβει υπόψη τη σημασία διαφύλαξης της επισιτιστικής της ασφάλειας, καθώς και τις πιθανές εμπορικές επιπτώσεις. Διευκρίνισε επίσης ότι δεν θα επηρεαστούν οι εισαγωγές προϊόντων που δεν παράγονται στην ΕΕ, όπως ο καφές, ούτε ζωοτροφών στις οποίες βασίζεται η ευρωπαϊκή οικονομία.

Συναγερμός στους κορυφαίους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ

Η πρόταση του Δεκεμβρίου θα επέτρεπε στην ΕΕ να μειώσει τα επιτρεπόμενα κατάλοιπα ορισμένων φυτοφαρμάκων στις εισαγωγές –τα λεγόμενα «Ανώτατα Όρια Καταλοίπων» ή MRLs– στο τεχνικά μηδενικό επίπεδο, δηλαδή στο κατώτατο όριο που μπορεί να ανιχνευθεί μέσω εργαστηριακών ελέγχων. Στην πράξη, αυτό θα ισοδυναμούσε με απαγόρευση της χρήσης των συγκεκριμένων ουσιών σε προϊόντα που προορίζονται για εξαγωγή προς την ΕΕ.

Το υφιστάμενο σύστημα επιτρέπει την παρουσία καταλοίπων από ορισμένα φυτοφάρμακα που δεν είναι εγκεκριμένα στην ΕΕ, εφόσον δεν συνιστούν κίνδυνο για τους καταναλωτές. Ωστόσο, η Επιτροπή προειδοποίησε στην πρότασή της ότι η πρακτική αυτή εξακολουθεί να επιτρέπει τη χρήση ουσιών που θεωρούνται επιβλαβείς για το περιβάλλον.

Η θέση ότι οι αγρότες εκτός ΕΕ θα πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς ως προς τα χημικά προϊόντα που επιτρέπεται να χρησιμοποιούν οι Ευρωπαίοι παραγωγοί έχει βρει σημαντική απήχηση στο εσωτερικό του μπλοκ. Οι επικριτές της, αντίθετα, υποστηρίζουν ότι οι διαφορετικές γεωργικές και κλιματικές συνθήκες μπορούν να δικαιολογήσουν τη χρήση ορισμένων προϊόντων και ζητούν τη θέσπιση ανοχών για τα εισαγόμενα προϊόντα, ώστε να διευκολύνεται το διεθνές εμπόριο.

Σε επιστολή την οποία είδε το Bloomberg και η οποία φέρει ημερομηνία στα μέσα Ιουλίου, ο υπουργός Διεθνούς Εμπορίου του Καναδά, Μανίντερ Σίντου, προειδοποίησε ότι η πρόταση «αποκλίνει από τις διεθνώς αποδεκτές προσεγγίσεις ως προς τα επιστημονικά στοιχεία και τις αξιολογήσεις διατροφικού κινδύνου κατά τον καθορισμό των ανώτατων ορίων καταλοίπων».

«Θα υπονόμευε την προβλεψιμότητα και τη σταθερότητα των παγκόσμιων αγροδιατροφικών εφοδιαστικών αλυσίδων και θα διατάρασσε σοβαρά τις εμπορικές ροές προϊόντων όπως τα καναδικά σιτηρά, οι ελαιούχοι σπόροι και τα όσπρια – συμπεριλαμβανομένης της ελαιοκράμβης, οι εισαγωγές της οποίας προορίζονται κυρίως για την παραγωγή βιοκαυσίμων και όχι για ανθρώπινη κατανάλωση», ανέφερε ο Σίντου στην επιστολή του προς την Ιρλανδή ομόλογό του, Έλεν ΜακΈντι.

Η επιστολή απευθύνθηκε στην Ιρλανδία, καθώς η χώρα ασκεί επί του παρόντος την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

Εκπρόσωπος της καναδικής πρεσβείας στην ΕΕ δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα σχολιασμού σχετικά με την επιστολή. Ωστόσο, ο διορισμένος πρέσβης του Καναδά στην ΕΕ, Τζόναθαν Γουίλκινσον, δήλωσε την Παρασκευή ότι «η υφιστάμενη κανονιστική πρόταση της ΕΕ κινδυνεύει να δημιουργήσει νέα εμπόδια, τα οποία θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την επισιτιστική ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και το βασισμένο σε κανόνες εμπορικό σύστημα».

Το υπουργείο Γεωργίας της Αυστραλίας ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι η χώρα «ανησυχεί για ενδεχόμενες επιπτώσεις σε όλες τις εξαγωγές οπωροκηπευτικών ή σιτηρών από την Αυστραλία προς την ΕΕ», έως ότου αποσαφηνιστεί ποια ακριβώς προϊόντα θα μπορούσαν να επηρεαστούν. Από την πλευρά του, το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας επισήμανε τις πιθανές συνέπειες στις εξαγωγές ξηρών καρπών, σόγιας και καλαμποκιού.

Η πρόταση βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη μέσω της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας και εξετάζεται χωριστά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Μέχρι στιγμής, τα κράτη-μέλη εμφανίζονται διχασμένα, καθώς τόσο η προσέγγιση για τα ανώτατα όρια καταλοίπων όσο και οι κανόνες για την παράταση των εγκρίσεων φυτοφαρμάκων έχουν προκαλέσει αντιπαραθέσεις. Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τις διαβουλεύσεις, η Ιρλανδία αναμένεται να παρουσιάσει νέα συμβιβαστική πρόταση τον επόμενο μήνα.

Μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο καταλήξουν στις αντίστοιχες θέσεις τους, θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο θεσμικών οργάνων για τη διαμόρφωση της τελικής μορφής της νομοθεσίας.

Διαβάστε επίσης 

Ζελένσκι: Ο Πούτιν προετοιμάζεται για κλιμάκωση του πολέμου εισάγοντας στρατιωτικό εξοπλισμό από τη Βόρεια Κορέα

Σκέρτσος: Οι επενδύσεις στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 5,9% επί του ΑΕΠ, ενώ σε χώρες σύγκρισης μειώθηκαν περίπου κατά 2%

Άδωνις Γεωργιάδης: «Εγκρίναμε 88 θέσεις επικουρικού προσωπικού στο ΓΝΘ Παπανικολάου»