Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και τα τερτίπια του Τραμπ, η πασιφανής απουσία της Ε.Ε. από το παγκόσμιο πολιτικό προσκήνιο (με την αφωνία επιχειρεί να συγκαλύψει την ανυπαρξίας της), οι υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και των υποκλοπών (με το Νίκο Ανδρουλάκη να επιχειρεί να τις εξελίξει σε κρίσεις εξουσίας αποβλέποντας μόνο στο στενό κομματικό συμφέρον), η οικονομική δυσπραγία, η καθολική αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα, συνέβαλαν πρώτα στην παρερμηνεία και μετά στην υποβάθμιση μίας σκληρής πολιτικής θέσης του Αλέξη Τσίπρα: έπρεπε να είχα κλείσει τις τράπεζες δήλωσε ο πρώην πρωθυπουργός και ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ.

Ούτε για βόμβα πρόκειται, ούτε για πυροτέχνημα. Πρόκειται για μία βαθιά πολιτική δήλωση με ορίζοντα την επόμενη δεκαετία που αντανακλά σκληρό ρεαλισμό ως προς το ελληνικό πολιτικό σκηνικό. Βέβαια, πολλά μπορεί να αλλάξουν, καθώς ιδιαίτερα οι διεθνείς εξελίξεις είναι απρόβλεπτες και καταιγιστικές, αλλά αυτό ουδόλως συνεπάγεται αποκήρυξη των εκτιμήσεων και εγκατάλειψη του προγραμματισμού. Δεν παίρνω όρκο για την στρατηγική αλλά στην τακτική ο Αλέξης Τσίπρας διαπρέπει. Η υποτίμηση του θα ήταν μεγάλο λάθος.

1

Λάθος ήταν να ερμηνευτεί η φράση αυτή για τις τράπεζες ως δίκη προθέσεων, έλλειψη μετάνοιας για το παρελθόν (κάτι σαν «ανεπίδεκτος μαθήσεως»), ύστερη δικαιολογία για το «πέτρινο εξάμηνο», τάση επαναφοράς στην εποχή της σύγκρουσης με την Ευρώπη. Λίγοι συνειδητοποίησαν πως η φράση καθ’ εαυτή δεν είχε σημασία. Σημασία είχε η πολιτική τοποθέτηση – ο κυματισμός της σημαίας στο ιστίο της Αριστεράς.

Ο κατακερματισμός των δυνάμεων αριστερά του ΠΑΣΟΚ είναι σαφής. Δεν συγκαλύπτεται με ομιλίες, εκκλήσεις, μανιφέστα, συνέδρια, ομάδες εργασίας, προγράμματα. Και, ουσιαστικά, έχει αμετάκλητα παγιωθεί, καθώς ο χρόνος δεν λειτουργεί υπέρ της συνεννόησης και ενότητας.

Κατακερματισμός υπάρχει και δεξιά της Ν.Δ. Η πρόθεση της Μαρίας Καρυστιανού να ιδρύσει κόμμα (που θα έχει Κασσελακικό μέλλον) αυξάνει τους ορθούς δισταγμούς του Αντώνη Σαμαρά. Η Νίκη και Οι Σπαρτιάτες είναι σε αποσύνθεση, η Αφροδίτη Λατινοπούλου μάλλον αποδεικνύεται διάττων αστήρ, μόνο η Ελληνική Λύση μπορεί να συγκεντρώσει ποσοστό που δεν θα την οδηγήσει στην πολιτική εξορία. Ο πόλεμος και η αναδιάρθρωση της εθνικής άμυνας από το Νίκο Δένδια λειτουργούν, όμως, ως ισχυρά αναχώματα στην εξελικτική πορεία του Κυριάκου Βελόπουλου.

Στο κέντρο φιλοδοξεί να βρεθεί το ΠΑΣΟΚ. Η μάχη κατάκτησης του χώρου προδιαγράφεται σκληρή, καθώς έχει ήδη εκτεταμένα λεηλατηθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη—η κίνηση της βελόνας δεν εξαρτάται από την πρόταση εξουσίας του Νίκου Ανδρουλάκη αλλά από τα λάθη της κυβέρνησης. Ο ετεροφωτισμός είναι κι εδώ πασιφανής.

Αυτό το σκηνικό διαβάζει ο Αλέξης Τσίπρας και σ’ αυτήν την βάση θα επιδιώξει την ανασύσταση της Αριστεράς υπό την ηγεσία του. Το κόμμα Τσίπρα θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο, η ανακοίνωση του δεν θα αργήσει πέρα από το καλοκαίρι του 2026.

Η υποθάλπτουσα εκτίμηση είναι νίκη του Μητσοτάκη το 2027– έστω και με τριπλές εκλογές (όπως το 1989/1990 με τον εκλογικό νόμο του ΠΑΣΟΚ). Για τον Τσίπρα η δεύτερη ή τρίτη θέση θα είναι άνευ ουσιαστικής σημασίας. Η πραγματική μάχη είναι το 2031 όταν μετά από τρεις τετραετίες η Ν.Δ. σχεδόν νομοτελειακά θα βρεθεί εκτός εξουσίας— εξέλιξη έτσι κι αλλιώς επιθυμητή λόγω της ανάγκης ανανέωσης της. Όσο για το ΠΑΣΟΚ, ακόμη και η δεύτερη θέση το 2027 θα οδηγήσει είτε σε αποδυναμωμένη ή και αποπεμφθείσα ηγεσία, με το κόμμα να παραμένει σε τροχιά μικρού σχηματισμού, συνεχίζοντας την παράδοση της Φώφης Γεννηματά.

Για τον Αλέξη Τσίπρα η επιδίωξη είναι σαφής: η επαναδημιουργία τριών ευδιάκριτων πόλων πολιτικής πρότασης: δεξιά, κέντρο, αριστερά. Η εκτίμηση είναι πως η δεξιά θα έχει νομοτελειακά φθαρεί μετά από περίπου 11-12 χρόνια στην εξουσία, το δε ΠΑΣΟΚ δεν θα έχει καταφέρει να διαμορφώει πειστικό όραμα και πρόταση εξουσίας διότι το πιο δυναμικό μέρος του ήδη συγκυβερνάμε τη Ν.Δ. Η άνοδος της Αριστεράς εμφανίζεται έτσι ως μία φυσιολογική κατά μία έννοια εξέλιξη.

Το αναπάντητο ερώτημα –που δεν αφορά μόνο τον Αλέξη Τσίπρα αλλά την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία γενικά– είναι το δικό τους όραμα, η δική τους ευδιάκριτη πρόταση εξουσίας. Αλλά αυτό είναι θέμα ιδεολογίας και στρατηγικής. Η στήλη προς το παρόν μένει στην τακτική.