ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Βρήκατε το διαμέρισμα που ψάχνατε, συμφωνήσατε στην τιμή, ελέγξατε ότι δεν έχει αυθαιρεσίες ή βάρη και είστε έτοιμοι να υπογράψετε το συμβόλαιο. Έχετε, όμως, διαβάσει τον κανονισμό της πολυκατοικίας; Αν όχι, τότε παραλείπετε έναν από τους σημαντικότερους ελέγχους πριν από την αγορά.
Και αυτό γιατί, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, μπορεί να αγοράσετε ένα διαμέρισμα για να το εκμεταλλευτείτε μέσω Airbnb και στη συνέχεια να βρεθείτε αντιμέτωποι με τη σχετική απαγόρευση. Ή μπορεί να σχεδιάζετε μια ριζική ανακαίνιση και να διαπιστώσετε ότι ορισμένες παρεμβάσεις δεν επιτρέπονται. Ακόμη χειρότερα, μπορεί να ανακαλύψετε ότι το ακίνητο που μόλις αποκτήσατε συνοδεύεται από οικονομικές υποχρεώσεις τις οποίες δεν είχατε υπολογίσει, όπως υψηλή συμμετοχή σε κοινόχρηστες δαπάνες.
Αν και από τους περισσότερους ο κανονισμός της πολυκατοικίας θεωρείται ως μια τυπική λεπτομέρεια, στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα σοβαρό έγγραφο που θέλει αρκετή μελέτη πριν την αγοραπωλησία ενός διαμερίσματος. Πόσο μάλλον σε παλαιά ακίνητα, των οποίων η λειτουργία διέπεται από ένα κείμενο που μπορεί να έχει συνταχθεί πριν από 40 ή 50 χρόνια και παρ’ όλα αυτά να εξακολουθεί να καθορίζει σημαντικές πτυχές της καθημερινότητας, της οικονομικής επιβάρυνσης και της αξιοποίησης ενός ακινήτου.
Airbnb: Μπορεί να αγοράσετε ένα διαμέρισμα που δεν επιτρέπεται να εκμεταλλευτείτε όπως θέλετε
Δεν είναι σπάνιο παλαιοί κανονισμοί να περιλαμβάνουν περιορισμούς ως προς τη χρήση των διαμερισμάτων, προβλέποντας, για παράδειγμα, ότι προορίζονται αποκλειστικά για κατοικία ή απαγορεύοντας συγκεκριμένες δραστηριότητες που συνδέονται με την παροχή υπηρεσιών φιλοξενίας. Το ερώτημα που έχει απασχολήσει και τα δικαστήρια είναι αν τέτοιοι όροι μπορούν να εμποδίσουν τη βραχυχρόνια εκμετάλλευση ενός διαμερίσματος.
Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλες τις περιπτώσεις. Η απλή αναφορά στη χρήση ενός ακινήτου ως κατοικίας δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι απαγορεύεται κάθε βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb, οπότε τη μεγαλύτερη σημασία έχουν η ακριβής διατύπωση του κανονισμού, ο σκοπός των περιορισμών, τα χαρακτηριστικά της δραστηριότητας και οι συνθήκες λειτουργίας της πολυκατοικίας.
Έτσι, ένας αγοραστής μπορεί να αποκτήσει ένα ακίνητο που θεωρεί κατάλληλο για επενδυτική αξιοποίηση, αλλά να βρεθεί στη συνέχεια αντιμέτωπος με αξιώσεις των υπόλοιπων συνιδιοκτητών για παύση της συγκεκριμένης χρήσης.
Γι’ αυτό, όταν η αγορά γίνεται με σκοπό τη βραχυχρόνια μίσθωση, ο έλεγχος του κανονισμού πρέπει να προηγείται της οριστικής συμφωνίας και όχι να γίνεται όταν έχουν ήδη ξεκινήσει οι εργασίες ανακαίνισης.
Επαγγελματική χρήση: Το γραφείο ή το ιατρείο που μπορεί να μην επιτρέπεται
Μια διαφορετική, αλλά εξίσου σημαντική παγίδα αφορά όσους αγοράζουν διαμέρισμα με σκοπό να το χρησιμοποιήσουν ως επαγγελματική στέγη. Ένα ακίνητο μπορεί να βρίσκεται σε ιδανική τοποθεσία για δικηγορικό γραφείο, ιατρείο ή άλλη επαγγελματική δραστηριότητα, όμως μπορεί η συγκεκριμένη χρήση να μην επιτρέπεται από τον κανονισμό.
Πολλοί κανονισμοί περιλαμβάνουν ρητές απαγορεύσεις για ορισμένες επαγγελματικές εγκαταστάσεις, ιδίως όταν συνεπάγονται αυξημένη προσέλευση κοινού, θόρυβο, όχληση ή διαφορετική χρήση των κοινόχρηστων χώρων.
Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι ακόμη και ένας πολύ παλιός κανονισμός μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε μια σύγχρονη επαγγελματική δραστηριότητα. Είναι ενδεικτική η απόφαση 1484/2025 του Αρείου Πάγου, στην οποία αναδείχθηκε η σημασία της ερμηνείας περιορισμών που περιλαμβάνονταν σε κανονισμό πολυκατοικίας του 1968. Το κρίσιμο ζήτημα δεν ήταν απλώς αν η συγκεκριμένη δραστηριότητα αναφερόταν ονομαστικά στις απαγορεύσεις, αλλά πώς έπρεπε να ερμηνευθούν οι σχετικοί όροι και ποιον σκοπό εξυπηρετούσαν.
Με λίγα λόγια, το γεγονός ότι ένας κανονισμός δεν κατονομάζει ρητά μια σύγχρονη επαγγελματική δραστηριότητα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτή επιτρέπεται.
Αντίστοιχα, δεν μπορεί να θεωρείται ότι κάθε επαγγελματική χρήση απαγορεύεται επειδή ο κανονισμός χαρακτηρίζει το κτίριο ως πολυκατοικία κατοικιών. Απαιτείται εξέταση των συγκεκριμένων όρων.
Για έναν αγοραστή, πάντως, η ουσία είναι ότι πριν αποκτήσει το ακίνητο, πρέπει να γνωρίζει αν η χρήση για την οποία το προορίζει είναι συμβατή όχι μόνο με τις πολεοδομικές διατάξεις, αλλά και με τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τον κανονισμό.
Ανακαίνιση: Δεν μπορείτε απαραίτητα να αλλάξετε ό,τι θέλετε
Η αγορά ενός παλαιού διαμερίσματος συνοδεύεται τις περισσότερες φορές από ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό οικονομικό εγχείρημα, την ανακαίνισή του. Νέα κουφώματα, εξωτερικές μονάδες κλιματισμού, αλλαγές στις εγκαταστάσεις, διαφορετική διαρρύθμιση ή ακόμη και διαχωρισμός ενός μεγάλου διαμερίσματος σε δύο μικρότερα αποτελούν συνήθεις επιλογές, ιδίως όταν το ακίνητο αγοράζεται για επενδυτικούς σκοπούς.
Ωστόσο, η κυριότητα ενός διαμερίσματος δεν παρέχει απεριόριστη ελευθερία επεμβάσεων στο κτίριο, όταν πρόκειται για οριζόντια ιδιοκτησία. Ο κανονισμός μπορεί να περιλαμβάνει περιορισμούς για την εξωτερική εμφάνιση της πολυκατοικίας, το χρώμα ή τον τύπο των κουφωμάτων, την τοποθέτηση τεντών, την εγκατάσταση εξοπλισμού στην πρόσοψη ή τη διέλευση σωληνώσεων από κοινόχρηστους χώρους.
Αυτό σημαίνει ότι ένας αγοραστής που σχεδιάζει να αλλάξει ριζικά την εικόνα του διαμερίσματος μπορεί να διαπιστώσει ότι ορισμένες επιλογές απαιτούν προηγούμενη συναίνεση ή δεν είναι συμβατές με τον κανονισμό.
Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται όταν σχεδιάζεται ο διαχωρισμός μιας ιδιοκτησίας σε περισσότερα διαμερίσματα. Σε αυτή την περίπτωση δεν αρκεί να διαπιστωθεί ότι οι εργασίες είναι τεχνικά εφικτές και πολεοδομικά επιτρεπτές, αλλά πρέπει να εξεταστούν η σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας, ο κανονισμός, οι τυχόν περιορισμοί στη διαίρεση και το κατά πόσο απαιτούνται επεμβάσεις σε κοινόχρηστες εγκαταστάσεις ή τροποποιήσεις των υφιστάμενων τίτλων.
Κοινόχρηστα: Γιατί δύο διαμερίσματα ίδιων τετραγωνικών μπορεί να πληρώνουν διαφορετικά ποσά
Πόσα κοινόχρηστα έχει το διαμέρισμα; Πρόκειται για μία από τις συνηθέστερες ερωτήσεις των υποψήφιων αγοραστών, αλλά η απάντηση που συνήθως λαμβάνουν δεν είναι αρκετή.
Το ποσό που πλήρωνε ο προηγούμενος ιδιοκτήτης δεν αποκαλύπτει απαραίτητα τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται οι δαπάνες της πολυκατοικίας και αυτό έχει τεράστια σημασία όταν δεν μιλάμε πλέον για τις μηνιαίες τακτικές δαπάνες, αλλά για τυχόν έκτακτες υψηλών ποσών.
Η κατανομή, λοιπόν, καθορίζεται από τις ρυθμίσεις και τους πίνακες κατανομής, που περιλαμβάνονται στον κανονισμό, στη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας ή σε προσαρτημένα έγγραφα.
Και εδώ βρίσκεται μια παγίδα που αρκετοί αγοραστές αγνοούν. Τα χιλιοστά συγκυριότητας στο οικόπεδο δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τους συντελεστές συμμετοχής σε κάθε κατηγορία κοινοχρήστων. Μια πολυκατοικία μπορεί να έχει διαφορετική κατανομή για τον ανελκυστήρα, την καθαριότητα, τον φωτισμό, τη συντήρηση εγκαταστάσεων ή άλλες λειτουργικές δαπάνες. Έτσι, δύο διαμερίσματα με παρόμοιο εμβαδόν μπορεί να επιβαρύνονται διαφορετικά, ανάλογα με τους εφαρμοστέους πίνακες και τις ειδικές ρυθμίσεις.
Εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζει ο αγοραστής ποιες δαπάνες βαρύνουν όλους τους ιδιοκτήτες και ποιες κατανέμονται μόνο σε ορισμένες ιδιοκτησίες, όπως π.χ. οι δαπάνες για τη συντήρηση τις δαπάνες που ουκ ολίγες φορές βαρύνουν μόνο τα ρετιρέ.
Θέρμανση: Μπορεί να πληρώνετε ακόμη κι αν δεν ανάβετε τα καλοριφέρ
Ένα από τα συχνότερα σημεία τριβής στις πολυκατοικίες είναι η θέρμανση, ιδιαίτερα σε παλαιά κτίρια με κεντρικό σύστημα πετρελαίου. Με το σκεπτικό ότι οι περισσότεροι αυτονομούνται, μπορεί να θεωρούν ότι δεν θα έχουν καμία συμμετοχή στο δαπανηρό αυτό σύστημα θέρμανσης.
Τα πράγματα, όμως, δεν είναι τόσο απλά. Ο κανονισμός και η μελέτη κατανομής δαπανών θέρμανσης μπορεί να προβλέπουν συγκεκριμένο τρόπο επιμερισμού του κόστους, συμπεριλαμβανομένων πάγιων επιβαρύνσεων.
Με βάση το ισχύουν νομικό πλαίσιο, η αυτονόμηση επιφέρει απαλλαγή από τις δαπάνες λειτουργίας και κατανάλωσης καυσίμου, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι καταργείται αυτομάτως κάθε υποχρέωση συμμετοχής στις δαπάνες του κεντρικού συστήματος, αφού η συντήρηση επιβαρύνει όλους τους συνιδιοκτήτες.
Για τον υποψήφιο αγοραστή έχει, επομένως, βαρύνουσα σημασία να γνωρίζει αν η πολυκατοικία διαθέτει κεντρική θέρμανση, πώς κατανέμονται οι σχετικές δαπάνες, αν υπάρχουν ήδη αυτονομημένες ιδιοκτησίες και αν έχουν τηρηθεί οι νόμιμες διαδικασίες αποσύνδεσης.
Έκτακτες επισκευές: Ποιος θα πληρώσει για την ταράτσα, την πρόσοψη ή τον ανελκυστήρα;
Ας υποθέσουμε ότι κάποιος αγοράζει ένα ρετιρέ σε παλαιά πολυκατοικία και λίγους μήνες αργότερα προκύπτει ανάγκη εκτεταμένης στεγανοποίησης της ταράτσας. Ποιος πληρώνει; Όλοι οι ιδιοκτήτες με βάση τα χιλιοστά τους ή ο ιδιοκτήτης του τελευταίου ορόφου που χρησιμοποιεί αποκλειστικά το δώμα;
Η απάντηση δεν είναι αυτονόητη και δεν εξαρτάται μόνο από το ποιος χρησιμοποιεί τον συγκεκριμένο χώρο, αλλά και από τις προβλέψεις της σύστασης και του κανονισμού, τη φύση των εργασιών και την αιτία που προκάλεσε τη ζημιά.
Ένας κανονισμός μπορεί να περιλαμβάνει ειδικούς όρους για την κατανομή των δαπανών συντήρησης και επισκευής συγκεκριμένων τμημάτων της οικοδομής, διαφοροποιώντας τις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών. Η πιο συχνή πρόβλεψη είναι ότι τις δαπάνες συντήρησης της ταράτσας τις αναλαμβάνουν τα διαμερίσματα του τελευταίου ορόφου, αν και αυτό δεν ισχύει απαρεγκλίτως σε όλες τις πολυκατοικίες.
Πάντως, για τέτοιες περιπτώσεις σοβαρών δαπανών, καλό είναι ο υποψήφιος αγοραστής να ζητάει και τα πρακτικά των πρόσφατων γενικών συνελεύσεων, όπου θα φαίνονται οι αποφάσεις για προγραμματισμένες εργασίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να αποσαφηνίζεται με τον πωλητή ποιος θα επιβαρυνθεί με ήδη αποφασισμένες ή απαιτητές δαπάνες, ώστε να μην προκύψουν διαφωνίες μετά τη μεταβίβαση.
Γενικές συνελεύσεις: Πώς, πότε και γιατί συγκαλούνται
Η αγορά ενός διαμερίσματος σημαίνει ότι ο νέος ιδιοκτήτης γίνεται μέλος μιας κοινότητας συνιδιοκτητών, στην οποία πολλές αποφάσεις λαμβάνονται συλλογικά. Είναι, λοιπόν, κομβικής σημασίας να γνωρίζει με ποιον τρόπο λαμβάνονται αυτές οι αποφάσεις μέσω των γενικών συνελεύσεων.
Ο κανονισμός καθορίζει από ποιον συγκαλούνται οι γενικές συνελεύσεις, ποια απαρτία απαιτείται, πώς υπολογίζονται οι ψήφοι και με ποιες πλειοψηφίες λαμβάνονται οι διάφορες κατηγορίες αποφάσεων. Δεν αποφασίζονται, άλλωστε, όλα τα ζητήματα με τον ίδιο τρόπο. Η συνήθης διαχείριση μιας πολυκατοικίας διαφέρει από παρεμβάσεις που μεταβάλλουν δικαιώματα συνιδιοκτητών ή απαιτούν αυξημένη συναίνεση.
Επειδή η απόφαση δεσμεύει και εκείνους που καταψήφισαν ή δεν συμμετείχαν στη συνέλευση, ο αγοραστής πρέπει να γνωρίζει την όλη διαδικασία και να είναι προετοιμασμένος για τη συμμετοχή του σε αυτή.
Πόσο δεσμευτικός είναι ένας κανονισμός που συντάχθηκε πριν από 50 χρόνια;
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη παρανόηση γύρω από τους κανονισμούς πολυκατοικιών, καθώς πολλοί θεωρούν ότι πρόκειται για εσωτερικούς κανόνες που μπορούν εύκολα να αγνοηθούν, ιδιαίτερα όταν έχουν συνταχθεί πριν από πολλές δεκαετίες ή δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές συνθήκες.
Στην πραγματικότητα, ο κανονισμός έχει νομική δεσμευτικότητα. Το βασικό νομοθετικό πλαίσιο για την οριζόντια ιδιοκτησία διαμορφώνεται από τον ν. 3741/1929, με βάση τον οποίο οι συνιδιοκτήτες μπορούν να ρυθμίζουν με συμφωνία ζητήματα χρήσης, διαχείρισης και συμμετοχής στις κοινές δαπάνες.
Εφόσον ο κανονισμός έχει καταρτιστεί με τον απαιτούμενο τύπο και έχει μεταγραφεί, οι σχετικές ρυθμίσεις δεσμεύουν και τους μεταγενέστερους αποκτώντες τις οριζόντιες ιδιοκτησίες. Επομένως, το γεγονός ότι ο αγοραστής δεν συμμετείχε στη σύνταξή του δεν σημαίνει ότι μπορεί να τον αγνοήσει.
Αυτό, βεβαίως, δεν συνεπάγεται ότι κάθε όρος είναι αυτομάτως έγκυρος και εφαρμόσιμος. Οι περιορισμοί πρέπει να εξετάζονται υπό το πρίσμα της ισχύουσας νομοθεσίας και της σχετικής νομολογίας. Ένας κανονισμός δεν μπορεί να υπερισχύει του νόμου όταν ο τελευταίος προβλέπει υποχρεωτικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα ζώα συντροφιάς. Το άρθρο 15 του ν. 4830/2021 δεν επιτρέπει την καθολική απαγόρευση διατήρησής τους σε κατοικίες πολυκατοικιών, εφόσον τηρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, παρότι προβλέπει δυνατότητα θέσπισης ορισμένων περιορισμών με τον κανονισμό.
Γι’ αυτό, ο κανονισμός απαιτεί προσεκτική μελέτη από δικηγόρο πριν την υπογραφή οποιουδήποτε προσυμφώνου ή φυσικά της μεταβίβασης.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
- Στεργίου: To success story της οικογένειας που ξεκίνησε από τα ΚΨΜ του στρατού και κάνει τζίρους εκατομμυρίων
- Επενδύσεις 300 εκατ. ευρώ, EuroLeague και νέο γήπεδο! Πώς σχεδιάζει ο Μυστακίδης τον ΠΑΟΚ του μέλλοντος
- Σε πλειστηριασμό οδεύει το κτίριο που στεγάζει το Υπουργείο Περιβάλλοντος – Στα 29 εκατ. ευρώ η τιμή εκκίνησης
- H γκρίνια για τον «κλέφτη αυτοκινήτων», η παραγραφή στις υποκλοπές, τα… βαφτίσια του ρωσικού αερίου, ο Αδωνις κι ο Ερντογάν και μια Ρωσίδα στο Κολωνάκι
Μοιραστείτε την άποψή σας
ΣχόλιαΓια να σχολιάσετε χρησιμοποιήστε ένα ψευδώνυμο. Παρακαλούμε σχολιάζετε με σεβασμό. Χρησιμοποιείτε κατανοητή γλώσσα και αποφύγετε διατυπώσεις που θα μπορούσαν να παρερμηνευτούν ή να θεωρηθούν προσβλητικές. Με την ανάρτηση σχολίου, συμφωνείτε να τηρείτε τους Όρους του ιστότοπου contact Δημιουργήστε το account σας εδώ, για να κάνετε like, dislike ή report ακατάλληλα/προσβλητικά σχόλια.