Christie’s: Ένας Μπασκιά για 30 εκατομμύρια και παραπάνω

Ένα εμβληματικό έργο του 1983, που παρέμεινε για περισσότερες από δύο δεκαετίες μακριά από τα βλέμματα του κοινού, πρωταγωνιστεί στη φθινοπωρινή δημοπρασία του οίκου Christie’s στη Νέα Υόρκη. Στο επίκεντρο, ένας ανατρεπτικός διάλογος ανάμεσα σε δύο μεγάλες μορφές της ιστορίας της τέχνης.

Ο Ζαν-Μισέλ Μπασκιά (1960–1988) υπήρξε μία από τις πιο εκρηκτικές παρουσίες της σύγχρονης τέχνης. Με καταγωγή από την Αϊτή και το Πουέρτο Ρίκο, αναδύθηκε μέσα από την καλλιτεχνική σκηνή της Νέας Υόρκης στα τέλη της δεκαετίας του ’70, μεταφέροντας την ωμή ενέργεια του δρόμου στον καμβά.

Η εικαστική του γλώσσα συνδύασε γκράφιτι, ανατομικά σχέδια, λέξεις, σύμβολα και ιστορικές αναφορές, διαμορφώνοντας ένα ιδίωμα που συνομιλεί με τη φυλετική ταυτότητα, την εξουσία, την κοινωνική ανισότητα και την πολιτισμική μνήμη.

Στη σύντομη, μα καθηλωτική πορεία του, ο Μπασκιά επαναπροσδιόρισε τα όρια της νεοεξπρεσιονιστικής ζωγραφικής, αφήνοντας ένα έργο με διαρκή απήχηση στη διεθνή αγορά τέχνης.

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες εκφάνσεις αυτής της καλλιτεχνικής ιδιοσυγκρασίας έρχεται στο προσκήνιο μέσα από το Untitled (Leonardo and His Five Grotesque Heads), έργο του 1983, το οποίο ο οίκος Christie’s παρουσιάζει ως κορυφαίο lot της δημοπρασίας 21st Century Evening Sale, στις 19 Νοεμβρίου, στη Νέα Υόρκη.

Aπό διακεκριμένη ευρωπαϊκή ιδιωτική συλλογή, ο πίνακας παρέμεινε στη συλλογή για περισσότερα από είκοσι χρόνια, μακριά από τη δημόσια θέα. Η εκτίμησή του κινείται στην περιοχή των 30 εκατομμυρίων δολαρίων.

Με διαστάσεις 213,4 × 213,4 εκατοστά, ο καμβάς αποκαλύπτει τη συνάντηση δύο καλλιτεχνικών κόσμων που απέχουν πέντε αιώνες μεταξύ τους. Αφετηρία του Μπασκιά υπήρξε το σχέδιο του Λεονάρντο ντα Βίντσι A Man Tricked by Gypsies, γνωστό παλαιότερα ως Five Grotesque Heads, το οποίο ανήκει στη Βασιλική Συλλογή του Ηνωμένου Βασιλείου (Royal Collection).

Οι πέντε ανδρικές μορφές, με τις παραμορφωμένες εκφράσεις και τα υπερτονισμένα χαρακτηριστικά, ενσαρκώνουν την αναγεννησιακή διερεύνηση του γκροτέσκου, εκεί όπου η παραμόρφωση αμφισβητεί τα καθιερωμένα ιδεώδη ομορφιάς.

Ο Μπασκιά μεταφέρει αυτή την ιδέα στη δική του εποχή, πάνω σε ένα εκρηκτικό πορτοκαλί πεδίο, διακοπτόμενο από τιρκουάζ και βαθύ μπλε. Ανατομικές αναφορές συνυπάρχουν με φράσεις όπως «TEETH», «MOSTLY NOSTRILS» και «A. GROUP OF ELDERS», μετατρέποντας την εικόνα σε ένα πολυεπίπεδο σχόλιο για την αναπαράσταση, την ταυτότητα και την κοινωνική κατασκευή της διαφορετικότητας.

Στην κάτω δεξιά γωνία, οι λέξεις «ALTER EGO» προσδίδουν στην εικόνα μια προσωπική διάσταση, συνδέοντας το γκροτέσκο με την εικόνα του εαυτού και την πολιτισμική εμπειρία του καλλιτέχνη.

Το ρεκόρ των 110,5 εκατ. δολαρίων

Η εμπορική απήχηση του Μπασκιά αποτυπώνεται στο Untitled του 1982, το εμβληματικό έργο με το κρανίο που πωλήθηκε από τον οίκο Sotheby’s της Νέας Υόρκης, τον Μάιο του 2017, έναντι 110,5 εκατ. δολαρίων. Αγοραστής τότε ήταν ο Ιάπωνας συλλέκτης και επιχειρηματίας Γιουσάκου Μαεζάουα, ενώ η τιμή αυτή έθεσε το ιστορικό ρεκόρ για τον καλλιτέχνη.

Στη δεύτερη θέση, μέχρι σήμερα, βρίσκεται το έργο In This Case του 1983, το οποίο έφθασε τα 93,1 εκατ. δολάρια όταν δημοπραττήθηκε από τον οίκο Christie’s, τον Μάιο του 2021.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Untitled (Leonardo and His Five Grotesque Heads) εισέρχεται στην αγορά με εκτίμηση περίπου στα 30 εκατ. δολάρια, ποσό που ενδεχομένως διπλασιαστεί, διεκδικώντας πρωταγωνιστικό ρόλο στη φθινοπωρινή δημοπρασία της 19ης Νοεμβρίου.

Η επικείμενη δημοπρασία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον χάρη στη μακρά απουσία του έργου από τη δημόσια θέα, στην εντυπωσιακή του κλίμακα, και κυρίως στη συνομιλία του με τον Λεονάρντο ντα Βίντσι.

Η αξία του, πέρα από την οικονομική της διάσταση, βρίσκεται στην ικανότητα του Μπασκιά να μετατρέπει την ιστορία της τέχνης σε προσωπική, πολιτισμική και κοινωνική δήλωση.

Η δημοπρασία του Christie’s αναδεικνύει έτσι κάτι περισσότερο από ένα σπάνιο έργο υψηλής εμπορικής αξίας. Φέρνει ξανά στο φως έναν πίνακα όπου η ιστορία της τέχνης μετατρέπεται σε ζωντανό πεδίο αντιπαράθεσης, με τον Μπασκιά να οικειοποιείται την κληρονομιά του Λεονάρντο και να της προσδίδει μια αδιαμφισβήτητα σύγχρονη, προσωπική φωνή.

Διαβάστε επίσης:

Boucheron x Christie’s: Σπάνια κοσμήματα σε μια μοναδική έκθεση 

Christie’s: Δημοπρασία εκλεκτών οίνων προς αναστήλωση του Αβαείου που γέννησε το terroir της Βουργουνδίας 

The Macallan 1926: 2,5 εκατ. για μια φιάλη ουίσκι – mononewsTV