Scope: Αναβάθμισε την Ελλάδα σε BBB+, με σταθερό outlook

Η Scope αναβάθμισε την Ελλάδα σε BBB+ από BBB, επαναφέροντας το outlook σε σταθερό από θετικό, επικαλούμενη την ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, τα ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα και τη βελτίωση της δημοσιονομικής ανθεκτικότητας.

Στην έκθεση, που υπογράφουν οι αναλυτές της Jakob Suwalski και Alvise Lennkh-Yunus, επισημαίνεται η βελτίωση των μεσοπρόθεσμων προοπτικών ανάπτυξης, χάρη στις επενδύσεις, τις μεταρρυθμίσεις και τα ευρωπαϊκά κονδύλια, ενώ ο οίκος εξακολουθεί να θεωρεί βασικές αδυναμίες το υψηλό χρέος, το χαμηλό δυνητικό growth και τις εξωτερικές ανισορροπίες.

Υπενθυμίζεται πως Scope είχε αναβαθμίσει την Ελλάδα στη βαθμίδα BBB τον Δεκέμβριο του 2024, ενώ τον Νοέμβριο του 2025 είχε αναβαθμίσει σε θετικές προοπτικές, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αναβάθμισης.

Ειδικότερα, η Scope Ratings GmbH αναβάθμισε σήμερα τη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελληνικής Δημοκρατίας και του μη εξασφαλισμένου χρέους υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας σε BBB+ από BBB, τόσο σε εγχώριο όσο και σε ξένο νόμισμα, ενώ αναθεώρησε τις προοπτικές σε Σταθερές από Θετικές.

Η βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση επιβεβαιώθηκε σε S-2, τόσο σε εγχώριο όσο και σε ξένο νόμισμα. Σύμφωνα με τους ορισμούς αξιολόγησης της Scope, που επικαιροποιήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2025, δεν αποδίδονται προοπτικές στις βραχυπρόθεσμες αξιολογήσεις. Ως εκ τούτου, αποσύρθηκαν οι Σταθερές προοπτικές για τη βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση S-2 της Ελλάδας.

Σύμφωνα με τη Scope, η αναβάθμιση της Ελλάδας σε BBB+ αντανακλά:

-Την ταχεία υποχώρηση του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ και την ενίσχυση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, με τη στήριξη υψηλών και διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων, διαρθρωτικών βελτιώσεων στη φορολογική διοίκηση και τη φορολογική συμμόρφωση, καθώς και ενός ιστορικού συνετής δημοσιονομικής διαχείρισης. Οι παράγοντες αυτοί έχουν ενισχύσει την ικανότητα του κράτους να αυξάνει τα έσοδά του και στηρίζουν την περαιτέρω μείωση του χρέους.

-Τη βελτίωση της ανθεκτικότητας της οικονομίας και των μεσοπρόθεσμων προοπτικών ανάπτυξης, χάρη στη συνεχιζόμενη εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, την ισχυρή επενδυτική δυναμική και τα σημαντικά επενδυτικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ. Η Ελλάδα έχει ξεπεράσει σταθερά σε επιδόσεις την ευρωζώνη τα τελευταία χρόνια, ενισχύοντας τις ενδείξεις ότι η οικονομία εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο.

Παράγοντες που θα μπορούσαν να μεταβάλουν την αξιολόγηση

Οι Σταθερές προοπτικές αντανακλούν την εκτίμηση της Scope ότι οι κίνδυνοι για την πιστοληπτική αξιολόγηση στους επόμενους 12 έως 18 μήνες είναι ισορροπημένοι.

Σενάρια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε θετική μεταβολή της αξιολόγησης ή των προοπτικών, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό, είναι:

1. Διαρθρωτική ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της Ελλάδας, μέσω διατηρήσιμης εφαρμογής μεταρρυθμίσεων, ισχυρότερων επενδύσεων και αύξησης της παραγωγικότητας.
2. Διατηρήσιμη βελτίωση της εξωτερικής θέσης της χώρας.
3. Διατηρήσιμη βελτίωση των δημοσιονομικών θεμελιωδών μεγεθών που θα οδηγούσε σε αισθητά χαμηλότερο βάρος δημόσιου χρέους.

Σενάρια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αρνητική μεταβολή της αξιολόγησης ή των προοπτικών, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό, είναι:

1. Ουσιαστική επιδείνωση των δημοσιονομικών θεμελιωδών μεγεθών, που θα οδηγούσε σε διατηρήσιμη απόκλιση από την προβλεπόμενη πορεία μείωσης του χρέους και σε επιδείνωση των δεικτών βιωσιμότητάς του.
2. Διατηρήσιμη εξασθένηση της οικονομικής ανθεκτικότητας και των προοπτικών ανάπτυξης, η οποία θα αντανακλούσε αναστροφή της προόδου στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και χαμηλότερη αύξηση επενδύσεων και παραγωγικότητας.
3. Εξασθένηση της εξωτερικής θέσης της χώρας.

Βασικοί παράγοντες της αξιολόγησης

Ταχεία μείωση του χρέους και ενίσχυση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.

Οι δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας παραμένουν πολύ ισχυρές, υποστηριζόμενες από την εύρωστη αύξηση των εσόδων, τις διαρθρωτικές βελτιώσεις στη φορολογική διοίκηση και τη φορολογική συμμόρφωση, καθώς και τη συνετή διαχείριση των δαπανών. Η Ελλάδα κατέγραψε πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης 1,7% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ το 2025.

Η Scope επισημαίνει ότι οι δημοσιονομικές επιδόσεις παρέμειναν ανθεκτικές και το 2026, παρά το λιγότερο ευνοϊκό εξωτερικό περιβάλλον, γεγονός που υπογραμμίζει την ενίσχυση της δημοσιονομικής θέσης της Ελλάδας και τη συνεχιζόμενη προσήλωση των αρχών στη συνετή δημοσιονομική διαχείριση.

Ως αποτέλεσμα, η Scope αναμένει ότι οι δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας θα παραμείνουν μεταξύ των ισχυρότερων στην ΕΕ, με το συνολικό πλεόνασμα να προβλέπεται περίπου στο 3,0% του ΑΕΠ το 2026 και το πρωτογενές πλεόνασμα περίπου στο 4,1%.

Η Scope αναμένει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα υποχωρήσει σταδιακά στο 3,7% του ΑΕΠ έως το 2027, αντανακλώντας μια μετρημένη δημοσιονομική επέκταση μέσω αυξημένων συνταξιοδοτικών δαπανών και προσωρινών μέτρων στήριξης για την ενέργεια. Παρ’ όλα αυτά, τα δημοσιονομικά ισοζύγια εκτιμάται ότι θα παραμείνουν ισχυρά και θα συνεχίσουν να στηρίζουν τη μείωση του χρέους.

Η συνεχιζόμενη ενίσχυση της φορολογικής διοίκησης, μέσω θεσμικών μεταρρυθμίσεων και ψηφιοποίησης, έχει βελτιώσει ουσιαστικά την είσπραξη εσόδων. Ως αποτέλεσμα, ο λόγος φορολογικών εσόδων προς ΑΕΠ αυξήθηκε από 20,5% το 2009 σε περίπου 28,0% το 2025, ενώ τα έσοδα από τον ΦΠΑ αυξήθηκαν από 7,1% σε περίπου 9,5% του ΑΕΠ την ίδια περίοδο.

Η Scope αναμένει ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα συνεχίσουν να στηρίζουν σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία προβλέπει ότι θα διαμορφωθούν κατά μέσο όρο περίπου στο 3,0% του ΑΕΠ την περίοδο 2028-2031.

Τα διατηρήσιμα πρωτογενή πλεονάσματα και η ευνοϊκή διαφορά μεταξύ ανάπτυξης και επιτοκίων συνεχίζουν να στηρίζουν την ταχεία υποχώρηση του λόγου δημόσιου χρέους. Η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 2,1% την περίοδο 2023-2025, σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο περίπου 1,0% της ΕΕ, και προβλέπεται να παραμείνει ανθεκτική στο 1,9% το 2026 και 1,7% το 2027.

Σε συνδυασμό με τη διατήρηση των δημοσιονομικών πλεονασμάτων, η Scope αναμένει ότι το δημόσιο χρέος θα μειωθεί περίπου στο 136% του ΑΕΠ το 2026, από 146,1% το 2025, με τη συνδρομή και νέων πρόωρων αποπληρωμών κρατικού χρέους.

Η Scope προβλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση του λόγου χρέους περίπου στο 110% του ΑΕΠ έως το 2031. Παρότι ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει αυξημένος στο 3,8% το 2026 προτού αποκλιμακωθεί, η συνεχιζόμενη ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ αναμένεται να προσφέρει πρόσθετη στήριξη στη μείωση του χρέους μεσοπρόθεσμα.

Η βιωσιμότητα του χρέους υποστηρίζεται περαιτέρω από την ιδιαίτερα ευνοϊκή δομή του ελληνικού χρέους, η οποία χαρακτηρίζεται από μεγάλες διάρκειες, χαμηλούς κινδύνους αναχρηματοδότησης, σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα και υψηλό ποσοστό χρηματοδότησης από τον επίσημο τομέα με ευνοϊκούς όρους.

Περίπου το 70% του δημόσιου χρέους οφείλεται σε πιστωτές του επίσημου τομέα με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους, ενώ η σταθμισμένη μέση διάρκεια του δημόσιου χρέους ανερχόταν σε 18,3 έτη τον Ιούνιο του 2026.

Παράλληλα, τα σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα, ύψους περίπου 31 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 13% του ΑΕΠ, παρέχουν σημαντικό «μαξιλάρι» έναντι της μεταβλητότητας των αγορών, ενώ οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες αναμένεται να παραμείνουν άνετα κάτω από το 10% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα.

Οι πληρωμές τόκων ως ποσοστό των κρατικών εσόδων προβλέπεται επίσης να παραμείνουν ιδιαίτερα χαμηλές τα επόμενα χρόνια, με μέσο όρο 6,8% την περίοδο 2026-2031.

Σε συνδυασμό με την ενεργητική διαχείριση του χρέους, οι παράγοντες αυτοί ενισχύουν την ικανότητα εξυπηρέτησης του χρέους και συγκρίνονται ευνοϊκά με πολλές χώρες που διαθέτουν αισθητά χαμηλότερους δείκτες χρέους.

Ως αποτέλεσμα, η Scope επισημαίνει ότι η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους έχει ενισχυθεί σημαντικά, στηρίζοντας την αναβάθμιση σε BBB+, παρά το γεγονός ότι το επίπεδο του δημόσιου χρέους παραμένει υψηλό.

Βελτίωση της οικονομικής ανθεκτικότητας και των μεσοπρόθεσμων προοπτικών ανάπτυξης, με τη στήριξη επενδύσεων, μεταρρυθμίσεων και ευρωπαϊκών πόρων.

Οι οικονομικές επιδόσεις της Ελλάδας έχουν βελτιωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια, παρέχοντας ολοένα περισσότερες ενδείξεις ενισχυμένης ανθεκτικότητας σε σχέση με την περίοδο πριν από την πανδημία.

Η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 2,1% την περίοδο 2023-2025, έναντι περίπου 1,0% στην ΕΕ, και η Scope αναμένει ότι θα παραμείνει ανθεκτική στο 1,9% το 2026 και 1,7% το 2027, παρά το πιο δύσκολο εξωτερικό περιβάλλον.

Η ανάπτυξη έχει ευρεία βάση και υποστηρίζεται από την ισχυρή εγχώρια ζήτηση, τις υψηλές τουριστικές εισπράξεις, την αύξηση των επενδύσεων, τη συνεχιζόμενη εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και την απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων.

Βασικό παράγοντα βελτίωσης των οικονομικών προοπτικών αποτελεί η ανάκαμψη των επενδύσεων. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλύτερων ωφελούμενων από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας της, με τις επενδύσεις να υποστηρίζουν τον εκσυγχρονισμό των υποδομών, την ψηφιοποίηση και την πράσινη μετάβαση.

Οι μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση, τη φορολογία και το επιχειρηματικό περιβάλλον έχουν επίσης ενισχύσει τις επενδυτικές συνθήκες.

Έως τον Ιούνιο του 2026, η Ελλάδα είχε λάβει 24,6 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 70% των κατανεμημένων κονδυλίων, γεγονός που, σύμφωνα με τη Scope, αντανακλά την ισχυρή ικανότητα υλοποίησης και τη συνεχιζόμενη προσήλωση στην εφαρμογή των σχετικών πολιτικών.

Οι εξελίξεις αυτές στηρίζουν μια ευνοϊκότερη αξιολόγηση της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας και των μεσοπρόθεσμων αναπτυξιακών προοπτικών της. Ωστόσο, η Scope επισημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει αβεβαιότητα ως προς τον βαθμό στον οποίο η πρόσφατη ενίσχυση των επενδύσεων θα μεταφραστεί σε διατηρήσιμη αύξηση της παραγωγικότητας, σε οικονομική δραστηριότητα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και σε ισχυρότερη εξαγωγική ανταγωνιστικότητα.

Η Scope αναμένει επίσης ευρεία συνέχεια της οικονομικής πολιτικής μετά τις βουλευτικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για το 2027. Παρότι οι σημερινές δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι ο σχηματισμός κυβέρνησης ενδέχεται να γίνει πιο σύνθετος, η Scope εκτιμά ότι ο κίνδυνος ουσιαστικών ανατροπών στην οικονομική πολιτική παραμένει περιορισμένος.

Οι ισχυρές δημοσιονομικές και οικονομικές επιδόσεις των τελευταίων ετών έχουν ενισχύσει την αξιοπιστία του υφιστάμενου πλαισίου πολιτικής, ενώ η ευρεία πολιτική συναίνεση σε βασικές δημοσιονομικές και οικονομικές προτεραιότητες υποστηρίζει τη συνέχεια της πολιτικής. Η εφαρμογή των επενδυτικών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ ενισχύουν περαιτέρω τη δέσμευση για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και συνετή δημοσιονομική πολιτική.

Προκλήσεις για την αξιολόγηση: Υψηλό δημόσιο χρέος, διαρθρωτικοί περιορισμοί στην ανάπτυξη και επίμονες εξωτερικές ευπάθειες

Το βάρος του δημόσιου χρέους της Ελλάδας παραμένει μεταξύ των υψηλότερων στην ευρωζώνη και εξακολουθεί να αποτελεί περιοριστικό παράγοντα για το πιστωτικό προφίλ της χώρας σε σύγκριση με κράτη υψηλότερης αξιολόγησης.

Η ανάλυση βιωσιμότητας χρέους της Scope υποδεικνύει συνεχή και ανθεκτική υποχώρηση του ελληνικού δημόσιου χρέους, με τη στήριξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων που αναμένεται να διαμορφωθούν κατά μέσο όρο περίπου στο 3% του ΑΕΠ την περίοδο 2026-2031, ευνοϊκής σχέσης μεταξύ ανάπτυξης και επιτοκίων και μιας ευνοϊκής δομής χρέους με μέτριο κόστος τόκων.

Στο βασικό σενάριο, το δημόσιο χρέος προβλέπεται να μειωθεί από 145,7% του ΑΕΠ το 2025 σε 110% έως το 2031.

Ωστόσο, η Scope αναμένει ότι ο ρυθμός αποκλιμάκωσης του χρέους θα επιβραδυνθεί σταδιακά, καθώς θα μετριάζεται η ονομαστική ανάπτυξη, θα ομαλοποιείται το κόστος δανεισμού και θα γίνονται πιο έντονες οι δημοσιονομικές πιέσεις που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού.

Ως αποτέλεσμα, το χρέος είναι πιθανό να παραμείνει υψηλό σε σχέση με άλλες χώρες αντίστοιχης ή υψηλότερης αξιολόγησης για παρατεταμένη περίοδο, περιορίζοντας τα δημοσιονομικά περιθώρια και καθιστώντας την Ελλάδα περισσότερο ευάλωτη σε αρνητικά σοκ σε σχέση με κράτη υψηλότερης πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Ένας ακόμη περιοριστικός παράγοντας είναι το ακόμη μέτριο δυνητικό ποσοστό ανάπτυξης της Ελλάδας, το οποίο εκτιμάται περίπου στο 1,3%.

Διαρθρωτικές προκλήσεις, όπως η γήρανση του πληθυσμού, τα χαμηλά επίπεδα παραγωγικότητας, οι περιορισμοί στην αγορά εργασίας και η περιορισμένη διαφοροποίηση της οικονομίας, εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές.

Παρότι οι επενδύσεις έχουν επιταχυνθεί σημαντικά, με τη στήριξη ευρωπαϊκών προγραμμάτων, αυξημένων άμεσων ξένων επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, η Scope επισημαίνει ότι απαιτούνται περισσότερες ενδείξεις πως οι επενδύσεις αυτές θα οδηγήσουν σε διατηρήσιμα κέρδη παραγωγικότητας, θα ενισχύσουν την παραγωγική δυναμικότητα της οικονομίας και θα αυξήσουν το δυνητικό προϊόν σε σταθερή βάση.

Τέλος, η εξωτερική θέση της Ελλάδας παραμένει αισθητά ασθενέστερη από εκείνη των περισσότερων συγκρίσιμων χωρών και εξακολουθεί να περιορίζει την πιστοληπτική αξιολόγηση.

Τα ελλείμματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να παραμείνουν υψηλά, περίπου στο 5%-6% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα, αντανακλώντας τις διαρθρωτικά χαμηλές εγχώριες αποταμιεύσεις, την ισχυρή ζήτηση για εισαγωγές που σχετίζονται με επενδύσεις και τη συνεχιζόμενη εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας.

Ως αποτέλεσμα, η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση της Ελλάδας (NIIP) παραμένει μεταξύ των ασθενέστερων στην ευρωζώνη, στο -142% του ΑΕΠ το 2025, αντανακλώντας το μεγάλο απόθεμα εξωτερικών υποχρεώσεων.

Αυτό καθιστά την οικονομία περισσότερο εξαρτημένη από την εξωτερική χρηματοδότηση και περισσότερο ευάλωτη σε δυσμενείς μεταβολές των εξωτερικών συνθηκών χρηματοδότησης σε σχέση με χώρες υψηλότερης αξιολόγησης.

Η Scope επισημαίνει ότι μια διατηρήσιμη μείωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών και μια σταδιακή βελτίωση της καθαρής διεθνούς επενδυτικής θέσης θα ενίσχυαν την εξωτερική ανθεκτικότητα της Ελλάδας και θα στήριζαν ισχυρότερο πιστωτικό προφίλ μεσοπρόθεσμα.

Διαβάστε αναλυτικά την έκθεση της Scope

Διαβάστε επίσης

FT: «Ας απολαύσουμε την στιγμή όπου η Ελλάδα μπορεί και συμβουλεύει τη Γερμανία για μεταρρυθμίσεις»

Πιερρακάκης για ΧΑ: «Η επιστροφή στις ανεπτυγμένες αγορές δεν είναι το τέλος της διαδρομής, ανεβάζει τον πήχη»

ΣΒΕ: Δεν «φρενάρει» η χρηματοδότηση τη μεταποίηση – Πού εντοπίζονται τα προβλήματα