ΕΚΤ: Νέο «κούρεμα» έως 5% στις τραπεζικές εξασφαλίσεις λόγω κλιματικού κινδύνου

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται αντιμέτωπη με αντιδράσεις για την απόφασή της να μη γνωστοποιήσει πλήρως τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζει τον κλιματικό κίνδυνο των εξασφαλίσεων που χρησιμοποιούν οι τράπεζες για να αντλήσουν ρευστότητα.

Η απόφαση της ΕΚΤ να συνυπολογίσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα περιουσιακά στοιχεία που καταθέτουν οι τράπεζες ως εξασφάλιση για την παροχή ρευστότητας είναι «σημαντική», αλλά θα πρέπει να εφαρμόζεται με διαφάνεια, δήλωσε η Denisa Avermaete, επικεφαλής βιώσιμης χρηματοδότησης στην Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ομοσπονδία, η οποία εκπροσωπεί τις εθνικές τραπεζικές ενώσεις της Ευρώπης.

Υπάρχει «αβεβαιότητα γύρω από αυτούς τους υπολογισμούς», ανέφερε μέσω email.

Η ΕΚΤ βρίσκεται στη διαδικασία εφαρμογής του λεγόμενου «κλιματικού συντελεστή» της σε ένα ευρύτερο φάσμα κατηγοριών εξασφαλίσεων. Σε επικαιροποίηση που πέρασε σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητη τον Ιούλιο, η ΕΚΤ ανακοίνωσε ότι θα εφαρμόσει τον συντελεστή όχι μόνο στα εταιρικά ομόλογα, αλλά και στις δανειακές απαιτήσεις, μια κατηγορία που αντιπροσωπεύει σχεδόν το 30% του συνόλου των εξασφαλίσεων που έχουν κατατεθεί στο Ευρωσύστημα.

Πρόκειται για «ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη», δήλωσε ο David Barmes, επικεφαλής του προγράμματος νομισματικής πολιτικής στο Centre for Economic Transition Expertise του London School of Economics. «Οι δανειακές απαιτήσεις αντιστοιχούν σε περισσότερο από το ένα τέταρτο των εξασφαλίσεων που κατατίθενται στο Ευρωσύστημα», επομένως η επέκταση του κλιματικού συντελεστή σε αυτές «ήταν μια μεγάλη κίνηση», πρόσθεσε.

Οι λεπτομέρειες

Η απόφαση, η οποία πρόκειται να τεθεί σε ισχύ στο τέλος του επόμενου έτους, σημαίνει ότι οι τράπεζες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ένα επιπλέον «κούρεμα» –δηλαδή μείωση της αξίας των εξασφαλίσεων που καταθέτουν– έως και 5%, αποκλειστικά για την αποτύπωση των κλιματικών κινδύνων.

Προς το παρόν, η ΕΚΤ αναφέρει ότι ο υπολογισμός αφορά μόνο τους λεγόμενους κινδύνους μετάβασης. Αυτοί μπορεί να προκύψουν, για παράδειγμα, εάν μια εταιρεία με υψηλό ανθρακικό αποτύπωμα δει τα κέρδη της να περιορίζονται εξαιτίας κανονιστικών αλλαγών ή της μεταβολής της καταναλωτικής συμπεριφοράς, γεγονός που θα μπορούσε να δυσχεράνει την αποπληρωμή των χρεών της.

Σε γραπτή δήλωση προς το Bloomberg, εκπρόσωπος της ΕΚΤ ανέφερε ότι η κεντρική τράπεζα, με έδρα τη Φρανκφούρτη, θα επανεξετάζει διαρκώς το πεδίο εφαρμογής του κλιματικού συντελεστή. Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες ενδέχεται στο μέλλον να πρέπει να λαμβάνουν υπόψη και τον λεγόμενο φυσικό κλιματικό κίνδυνο των δανειοληπτών, ο οποίος αφορά την έκθεση των εταιρειών σε ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλούνται ή εντείνονται από την κλιματική αλλαγή, όταν επιλέγουν τις εξασφαλίσεις που θα υποβάλουν στην ΕΚΤ.

Ερωτηθείς για το ζήτημα της διαφάνειας, ο εκπρόσωπος ανέφερε ότι ο κλιματικός συντελεστής «έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει τον ισολογισμό του Ευρωσυστήματος και όχι για να επηρεάζει τη συμπεριφορά της αγοράς. Ως εκ τούτου, η ΕΚΤ δημοσιοποιεί τα βασικά στοιχεία της μεθοδολογίας και το εάν ένα ομόλογο υπόκειται στον κλιματικό συντελεστή, αλλά όχι τους επιμέρους κλιματικούς συντελεστές ή τις συνιστώσες τους, καθώς αυτό δεν είναι απαραίτητο για την επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου».

Οι εξασφαλίσεις που κατατίθενται στην ΕΚΤ

Δεδομένης της διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής του κλιματικού συντελεστή της ΕΚΤ, οι επιχειρήσεις και οι τράπεζές τους έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν τον τύπο βάσει του οποίου υπολογίζεται το «κούρεμα», δήλωσε ο Frederic Ducoulombier, επικεφαλής του προγράμματος κλιματικής πολιτικής στο EDHEC Climate Institute.

Η διαφάνεια από την πλευρά της ΕΚΤ θα επέτρεπε στην αγορά «να εξετάσει και –όπου το επιτρέπουν τα διαθέσιμα δεδομένα– να ελέγξει τη σχέση μεταξύ των εταιρικών κλιματικών βαθμολογιών της ΕΚΤ και της χρηματοοικονομικής ευαισθησίας των εκδοτών και των χρεωστικών τους τίτλων σε κλιματικούς κλυδωνισμούς, καθώς και τον βαθμό στον οποίο οι βαθμολογίες αυτές αντικατοπτρίζουν την κατάσταση των επιχειρήσεων», ανέφερε ο Ducoulombier.

Η ΕΚΤ έχει δημοσιοποιήσει το γενικό πλαίσιο του κλιματικού συντελεστή της, αλλά έχει επίσης αναφέρει ότι δεν θα γνωστοποιεί δημοσίως τα αντίστοιχα δεδομένα για μεμονωμένες δανειακές απαιτήσεις. Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις και οι τράπεζές τους ενδέχεται να δυσκολεύονται να αναπαράγουν ανεξάρτητα τα βήματα που ακολουθεί η ΕΚΤ για τον υπολογισμό ενός πιθανού «κουρέματος».

Η BBVA, η δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της Ισπανίας, έχει δημιουργήσει ένα εργαλείο το οποίο χαρακτηρίζει «συγκρίσιμο». Ωστόσο, όπως ανέφερε εκπρόσωπός της μέσω email, «η ΕΚΤ δεν δημοσιεύει τις βαθμολογίες που υπολογίζει για τους εκδότες χρέους». Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχουν «σημαντικές αποκλίσεις στη στάθμιση και τη βαθμονόμηση των μεταβλητών».

Εκπρόσωπος της ING Group, της μεγαλύτερης τράπεζας της Ολλανδίας, δήλωσε ότι, παρόλο που η ΕΚΤ δεν έχει δημοσιοποιήσει τη μεθοδολογία της, αυτή «ευθυγραμμίζεται σε εννοιολογικό επίπεδο» με την προσέγγιση που χρησιμοποιεί η ING για την αξιολόγηση των κινδύνων μετάβασης.

«Άβολη» διαδικασία

Ο Ducoulombier επισήμανε ότι η ΕΚΤ ενδέχεται να θεωρεί τον δημόσιο έλεγχο του υπολογιστικού της μοντέλου «άβολο, ακριβώς επειδή η μεθοδολογία φαίνεται εύθραυστη. Ωστόσο, αυτός είναι και ο τρόπος με τον οποίο μια κεντρική τράπεζα βελτιώνει ένα πειραματικό εργαλείο».

Πρόσθεσε ότι δεν αναμένει από την ΕΚΤ «να γίνει ουσιαστικά πιο αποκαλυπτική χωρίς συνεχή αμφισβήτηση της μεθοδολογίας της, δημοσιογραφική προσοχή και πίεση από τους συμμετέχοντες στην αγορά που επηρεάζονται. Οι παράγοντες αυτοί θα μπορούσαν να καταστήσουν δυσκολότερη τη διατήρηση ενός αδιαφανούς και ανεπαρκώς τεκμηριωμένου σχεδιασμού και τελικά να οδηγήσουν τόσο στην αναβάθμιση του συντελεστή όσο και στην πληρέστερη γνωστοποίησή του».

Παρά την έλλειψη σαφήνειας γύρω από τον χρησιμοποιούμενο τύπο, το συνολικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο, σύμφωνα με την Avermaete. «Ο κλιματικός κίνδυνος εισέρχεται όλο και περισσότερο στους βασικούς μηχανισμούς λειτουργίας των κεντρικών τραπεζών –στις εξασφαλίσεις, την αποτίμηση και τη διαχείριση ρευστότητας», ανέφερε.

«Η επέκταση στα δάνεια αποτελεί σημαντικό βήμα, καθώς αυτά αντιπροσωπεύουν περίπου 17 φορές μεγαλύτερο μερίδιο των αποδεκτών εξασφαλίσεων του Ευρωσυστήματος σε σύγκριση με τα εταιρικά ομόλογα που καλύπτονταν προηγουμένως».

Προς το παρόν, η ζήτηση των τραπεζών για ρευστότητα από την ΕΚΤ παραμένει συγκρατημένη, σημείωσε η Avermaete. Τα δάνεια αναχρηματοδότησης του Ευρωσυστήματος ανέρχονται περίπου στα 26 δισ. ευρώ, ποσό που αποτελεί μικρό μόνο μέρος των 1,59 τρισ. ευρώ που έχουν διαθέσει οι τράπεζες ως δυνητικές εξασφαλίσεις. Ωστόσο, καθώς οι αγορές ομολόγων βρίσκονται υπό πίεση λόγω των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, του πληθωρισμού και των επίμονων γεωπολιτικών εντάσεων, η ζήτηση για μηχανισμούς ρευστότητας μπορεί να ανακάμψει γρήγορα.

Αρκετές τράπεζες λαμβάνουν ήδη μέτρα για να προστατεύσουν τους ισολογισμούς τους από τον κλιματικό κίνδυνο. Η BBVA ανακοίνωσε τον Ιούνιο ότι άρχισε να προσαρμόζει τις χρεώσεις των δανείων της ανάλογα με τον βαθμό έκθεσης των πελατών της στις φυσικές επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Παράλληλα, έχει εφαρμόσει δείκτη κινδύνου μετάβασης παρόμοιο με εκείνον της ΕΚΤ, σύμφωνα με εκπρόσωπο της ισπανικής τράπεζας.

Εκπρόσωπος της UniCredit ανέφερε ότι η εφαρμογή ενός συντελεστή κλιματικού κινδύνου στα δάνεια αντανακλά την επιθυμία της ΕΚΤ να εισαγάγει ένα ολιστικό πλαίσιο κινδύνου, το οποίο θα καλύπτει όλες τις πηγές αβεβαιότητας που σχετίζονται με την πράσινη μετάβαση.

«Η χρηματοδότηση ρυπογόνων δραστηριοτήτων γίνεται ακριβότερη για τις τράπεζες», ανέφερε σε πρόσφατη ανάρτησή του στο LinkedIn ο Pascal Canfin, ανώτερο στέλεχος του κεντρώου κόμματος Renew Europe που συμμετέχει στις σχετικές διαπραγματεύσεις της ΕΕ.

Το αποτέλεσμα είναι ότι «οι τράπεζες θα θέτουν περισσότερες ερωτήσεις στους πελάτες τους σχετικά με την έκθεσή τους στους κινδύνους της κλιματικής μετάβασης».

Διαβάστε επίσης

ΤτΕ: Στα 3,090 εκατ. ευρώ η αξία του ενεργητικού των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης

Bloomberg: Η JPMorgan ενισχύει την παρουσία της στην Ελλάδα με επέκταση του corporate banking

Τράπεζα Πειραιώς: Τριπλή ευρωπαϊκή διάκριση για το Πρόγραμμα Επιβράβευσης Yellow