Eurobank Research: Ανθεκτική η ελληνική οικονομία παρά το γεωπολιτικό σοκ στη Μέση Ανατολή (πίνακες)

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία για την ελληνική οικονομία παρέμειναν ενθαρρυντικά, καταδεικνύοντας, τουλάχιστον προς το παρόν, την ανθεκτικότητά της απέναντι στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Συγκεκριμένα, τον Μάιο ο όγκος των πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο ανέκαμψε, ενώ τον Ιούνιο επιταχύνθηκε ο ρυθμός αύξησης της απασχόλησης και η χρηματοδότηση των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων συνέχισε να αυξάνεται με υψηλό ρυθμό, σημειώνει η Eurobank Research στο νέο οικονομικό της δελτίο.

Επιπλέον, τον Ιούλιο ο πληθωρισμός συνέχισε να επιβραδύνεται, ενώ οι δείκτες οικονομικού κλίματος και υπευθύνων προμηθειών PMI μεταποίησης διατηρήθηκαν σε ικανοποιητικά επίπεδα. Τέλος, οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις για τον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27 κρατών-μελών (ΕΕ-27) κατά το β΄ τρίμηνο του 2026 ήταν επίσης θετικές για τις ελληνικές εξαγωγές.

Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας, ιδίως μέσω των επιδράσεών τους στις τιμές της ενέργειας και στη διεθνή προσφορά και ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών. Συνεπώς, η παρακολούθηση των δεικτών υψηλής συχνότητας παραμένει κρίσιμη για την αξιολόγηση των επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Δείκτης όγκου λιανικού εμπορίου

Ο δείκτης όγκου λιανικού εμπορίου, ο οποίος αποτυπώνει την αξία των πωλήσεων σε σταθερές τιμές, ανέκαμψε τον Μάιο, καταγράφοντας μηνιαία αύξηση 3,4%, έναντι μειώσεων 1,5% τον Απρίλιο και 0,4% τον Μάρτιο. Σε ετήσια βάση, και λόγω της χαμηλής βάσης σύγκρισης του Μαΐου 2025, ο όγκος των πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο αυξήθηκε ισχυρά, κατά 6,5% (βλ. Διάγραμμα 1.1).

Στις επιμέρους κατηγορίες καταστημάτων, οι πωλήσεις αυξήθηκαν στα μεγάλα καταστήματα τροφίμων κατά 4,5% σε μηνιαία βάση, στα πολυκαταστήματα (1,7%), στα καύσιμα και λιπαντικά αυτοκινήτων (2,2%, από μείωση 4,9% τον Απρίλιο), στα τρόφιμα, ποτά και καπνό (4,2%, από μείωση 2,0% τον Απρίλιο), στα φαρμακευτικά προϊόντα και καλλυντικά (2,0%), στην ένδυση και υπόδηση (4,6%, από μείωση 2,2% τον Απρίλιο), στα έπιπλα, ηλεκτρικά είδη και οικιακό εξοπλισμό (0,6%) και στα βιβλία, χαρτικά και λοιπά είδη (3,4%, από μείωση 4,3% τον Απρίλιο).

Απασχόληση

Σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα εργατικού δυναμικού της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της απασχόλησης επιταχύνθηκε στο 1,2% τον Ιούνιο, έναντι των αναθεωρημένων προς τα πάνω ποσοστών 0,9% τον Μάιο και 0,5% τον Απρίλιο. Ως αποτέλεσμα, για το σύνολο του β΄ τριμήνου του 2026 ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της απασχόλησης διαμορφώθηκε στο 0,9%, έναντι 1,2% το α΄ τρίμηνο (βλ. Διάγραμμα 1.2). Επομένως, η επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης της απασχόλησης αποδείχθηκε αισθητά ηπιότερη από ό,τι υποδείκνυαν τα αρχικά στοιχεία για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο, καθώς ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του β΄ τριμήνου διαμορφώθηκε τελικά στο 0,9%, αντί της αρχικής ένδειξης για 0,4%. Η εξέλιξη αυτή είναι ενθαρρυντική, καθώς υποδηλώνει ότι η συμβολή της απασχόλησης στον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης κατά το β΄ τρίμηνο του 2026 ενδέχεται να είναι ισχυρότερη από ό,τι εκτιμάτο αρχικά.

Σημείωση: *η χρηματοδότηση αφορά τις καθαρές ροές οι οποίες προκύπτουν από τις μεταβολές των υπολοίπων, διορθωμένες για τις συναλλαγματικές διαφορές, τις διαγραφές και τις αναταξινομήσεις.

Χρηματοδότηση από τα εγχώρια ΝΧΙ

Η ετήσια ροή χρηματοδότησης από τα εγχώρια Νομισματικά και Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα (ΝΧΙ) προς τον ιδιωτικό τομέα διατηρήθηκε σε ικανοποιητικά επίπεδα τον Ιούνιο και, συνολικά, το β΄ τρίμηνο του 2026. Συγκεκριμένα, τον Ιούνιο ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις διαμορφώθηκε στο 9,8% (βλ. Διάγραμμα 2.1), ενώ για το σύνολο του β΄ τριμήνου ανήλθε στο 9,7%. Η διατήρηση του υψηλού ρυθμού πιστωτικής επέκτασης συμβάλλει στη χρηματοδότηση επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, οι οποίες, πέραν της ενίσχυσης της ζήτησης, διευρύνουν τις παραγωγικές δυνατότητες της οικονομίας (βλ. Διάγραμμα 2.2). Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για την Ελλάδα, καθώς ενισχύει τη διαδικασία αποκατάστασης της παραγωγικής της βάσης, η οποία επηρεάστηκε δυσμενώς από την πολυετή κρίση χρέους μέσω της απώλειας φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου, καθώς και της υποχώρησης της συνολικής παραγωγικότητας.

Πληθωρισμός

Ο ετήσιος πληθωρισμός, βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, μειώθηκε στο 2,7% τον Ιούλιο από 3,9% τον Ιούνιο, υποχωρώντας σε επίπεδα ελαφρώς χαμηλότερα του αντίστοιχου της Ευρωζώνης (2,9%) για πρώτη φορά μετά τον Οκτώβριο του 2025. Όπως φαίνεται στον Πίνακα 1, η επιβράδυνση στον ρυθμό αύξησης του γενικού επιπέδου τιμών κατά 1,2 μονάδες οφείλεται πρωτίστως στον μετριασμό του πληθωρισμού στα τρόφιμα (στο -0,3% από 2,2% τον Ιούνιο, μειώνοντας τον συνολικό ΕνΔΤΚ κατά 0,6π.μ.) και στις υπηρεσίες (στο 3,1% από 4,5%, μειώνοντας τον συνολικό ΕνΔΤΚ κατά 0,7π.μ.). Συγκριτικά με τον Ιούνιο, ο ΕνΔΤΚ υποχώρησε κατά 1,4%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία μείωση στην ΕΕ-27.

Η αποκλιμάκωση αυτή δεν σηματοδοτεί γενικευμένη εξασθένηση των υποκείμενων πληθωριστικών πιέσεων, αλλά οφείλεται κυρίως σε εποχικούς και συγκυριακούς παράγοντες. Όσον αφορά τους πρώτους, οι ετήσιες εκπτώσεις του Ιουλίου ώθησαν το επίπεδο τιμών των αγαθών πλην τροφίμων και ενέργειας 4,8% χαμηλότερα σε σχέση με το αντίστοιχο του Ιουνίου (αλλά 0,8% υψηλότερα σε σχέση με τον Ιούλιο του 2025). Όσον αφορά τους δεύτερους, η πτώση των τιμών των μη επεξεργασμένων τροφίμων κατά 4,6% σε σχέση με τον Ιούνιο και κατά 0,1% σε σχέση με τον Ιούλιο του 2025 βοήθησαν περεταίρω στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, υποβοηθούμενη και από την επιβράδυνση του πληθωρισμού στα ενεργειακά αγαθά.

Δείκτης οικονομικού κλίματος και δείκτης υπευθύνων προμηθειών PMI μεταποίησης

Ο δείκτης οικονομικού κλίματος τον οποίο επιμελείται το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), μειώθηκε ελαφρά τον Ιούλιο στις 107,6 μονάδες, από 108,2 τον Ιούνιο (βλ. Διά- γραμμα 3.1), παραμένοντας ωστόσο σε εμφανώς υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με τον μακροχρόνιο μέσο όρο του (100), ενώ συνέχισε να υπεραποδίδει έναντι της Ευρωζώνης (96,9 μονάδες).

Στα θετικά στοιχεία της έρευνας του Ιουλίου ήταν η βελτίωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης στις -47,8 μονάδες (υψηλό 7 μηνών), από -52,8 μονάδες τον Ιούνιο (βλ. Διάγραμμα 3.3), παραμένοντας ωστόσο αρκετά χαμηλότερα σε σύγκριση με την Ευρωζώνη (-15,9 μονάδες). Το αν αυτή η βελτίωση αποδειχτεί πρόσκαιρη ή συνεχιστεί τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από τις εξελίξεις στο μέτωπο του πληθωρισμού. Οι εθνικοί λογαριασμοί του α’ τριμήνου του 2026 έδειξαν επιδείνωση της αρνητικής αποταμίευσης των νοικοκυριών στο 3,3% του διαθέσιμου εισοδήματός τους, από 1,8% το α’ τρίμηνο του 2025. Επιπλέον, η ονομαστική ετήσια αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών το α’ τρίμηνο του 2026 (3,2%) διαβρώθηκε από τον πληθωρισμό, με αποτέλεσμα το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών να παραμείνει στάσιμο σε ετήσια βάση.

Σε ό,τι αφορά τον δείκτη υπευθύνων προμηθειών PMI μεταποίησης, αυτός αυξήθηκε για τρίτο συνεχόμενο μήνα, διαμορφούμενος στις 54,3 μονάδες τον Ιούλιο, έναντι 51,9 μονάδων στην Ευρωζώνη (βλ. Διάγραμμα 3.2), υποδηλώνοντας περαιτέρω βελτίωση των λειτουργικών συνθηκών στον τομέα μεταποίησης. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την αύξηση των νέων παραγγελιών, της παραγωγής και της απασχόλησης, ενώ η εξωτερική ζήτηση εμφάνισε σημάδια ανάκαμψης. Παράλληλα, οι πιέσεις στο κόστος επιβραδύνθηκαν, αν και παρέμειναν σε σχετικά υψηλά επίπεδα.

Πραγματικός ρυθμός μεγέθυνσης στην ΕΕ-27 το β’ τρίμηνο του 2026

Σύμφωνα με τις προκαταρτικές εκτιμήσεις για τον πραγματικό ρυθμό μεγέθυνσης του β’ τριμήνου του 2026 των χωρών της ΕΕ-27, τα στοιχεία έδειξαν ενίσχυση της ανάπτυξης παρά την επιδείνωση του γεωπολιτικού κλίματος και την ενίσχυση των τιμών της ενέργειας. Συγκεκριμένα, ο τριμηνιαίος πραγματικός ρυθμός μεγέθυνσης στην ΕΕ-27 διαμορφώθηκε στο 0,5% και στην Ευρωζώνη στο 0,4%, από 0,1% και 0,0% αντίστοιχα το α’ τρίμηνο (βλ. Διάγραμμα 4.1).

Αντιστοίχως, ο ετήσιος πραγματικός ρυθμός μεγέθυνσης ανήλθε στο 1,2% στην ΕΕ-27 και 1,0% στην Ευρωζώνη, έναντι 0,8% και 0,5% αντίστοιχα το α’ τρίμηνο (βλ. Διάγραμμα 4.2). Τα εν λόγω αποτελέσματα είναι θετικά για το ελληνικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) καθότι μειώνουν σε έναν βαθμό -αλλά δεν εξαλείφουν- τους καθοδικούς κινδύνους για τη ζήτηση ελληνικών αγαθών και υπηρεσιών από το εξωτερικό.

Οι περισσότεροι διεθνείς και εγχώριοι οργανισμοί όταν λόγω του πολέμου στον Περσικό Κόλπο αναθεώρησαν επί τα χείρω τις εκτιμήσεις τους για την ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2026, εστίασαν στους καθοδικούς κινδύνους κυρίως για την ιδιωτική κατανάλωση και τις εξαγωγές.

Συνολικά, τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να επιδεικνύει ανθεκτικότητα απέναντι στις επιπτώσεις του γεωπολιτικού σοκ στη Μέση Ανατολή. Η ανάκαμψη του λιανικού εμπορίου, η ηπιότερη του αναμενομένου επιβράδυνση της απασχόλησης, η διατήρηση του υψηλού ρυθμού χρηματοδότησης των επιχειρήσεων, η επιβράδυνση του πληθωρισμού και η ανθεκτικότητα των δεικτών οικονομικού κλίματος και PMI μεταποίησης συν- θέτουν μια εικόνα που παραμένει συμβατή με τη συνέχιση της οικονομικής μεγέθυνσης κατά το β’ τρίμηνο του 2026.

Παράλληλα, η καλύτερη από τις αρχικές εκτιμήσεις επίδοση της οικονομικής δραστηριότητας στην ΕΕ-27 και την Ευρωζώνη περιορίζει μέρος των καθοδικών κινδύνων για τις ελληνικές εξαγωγές. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας, ιδίως μέσω των επιδράσεών τους στις τιμές της ενέργειας και στη διεθνή προσφορά και ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών. Ως εκ τούτου, η παρακολούθηση των εισερχόμενων στοιχείων παραμένει κρίσιμη για την αξιολόγηση της διάρκειας και της έντασης των επιπτώσεων του ευμετάβλητου εξωτερικου περιβάλλοντος στην πορεία της ελληνικής οικονομίας.