Μια πισίνα ολυμπιακών διαστάσεων και 2000 ετών – Ανοιχτή για όλους

Είναι τεράστια, είναι 2000 ετών και μπορούσε να δεχθεί ως και 300 άτομα. Για μια πισίνα ο λόγος – «κολυμβήθρα» για τους αρχαίους Έλληνες – που έχει έρθει στο φως στην αρχαία πόλη Τράλλεις της Μικράς Ασίας, ένα σημαντικό κέντρο που άκμασε ιδιαίτερα στην Ελληνιστική και τη Ρωμαϊκή εποχή.

Με μήκος 37 μέτρα και πλάτος 12 αλλά με βάθος 1,5μέτρο αυτή η μνημειώδης κατασκευή βρίσκεται μέσα σε ένα μεγαλειώδες επίσης, συγκρότημα λουτρών και γυμνασίου που καλύπτει περίπου 40.000 τετραγωνικά μέτρα συναποτελώντας έναν μοναδικό χώρο άθλησης και εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τον επικεφαλής των ανασκαφών καθηγητή Μουράτ Τσεκιλμέζ εξάλλου, έχει ταυτοποιηθεί ως πισίνα κρύου νερού, που χρησιμοποιούνταν δηλαδή, από τους χρήστες των λουτρών, προκειμένου να κολυμπήσουν ή απλώς να δροσιστούν μετά από την παραμονή τους στους θερμαινόμενους χώρους του συγκροτήματος.

Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, η χωρητικότητά της χαρακτηρίζεται ασυνήθιστα μεγάλη – ολυμπιακών διαστάσεων για την εποχή- σε σύγκριση μάλιστα, με άλλες που έχουν αποκαλυφθεί σε γειτονικές αρχαίες πόλεις. Οι ερευνητές έτσι, πιστεύου,ν ότι χρησιμοποιούνταν τόσο από νέους που λάμβαναν φυσική αγωγή στο παρακείμενο γυμνάσιο όσο και από απλούς λουόμενους.

Όπως είναι γνωστό εξάλλου, στις αρχαίες ελληνικές πόλεις και στη συνέχεια και στις ρωμαϊκές τα γυμνάσια δεν ήταν απλώς χώροι άσκησης. Λειτουργούσαν ως ιδρύματα όπου οι νέοι πολίτες λάμβαναν αθλητική, πνευματική και κοινωνική εκπαίδευση, όπως εκτιμούν μάλιστα σήμερα οι αρχαιολόγοι, ακόμη και 5000 άτομα θα μπορούσε να περνούν από αυτό το συγκρότημα λουτρού-γυμνασίου σε μία μόνο ημέρα. Οι μαθητές που εκπαιδεύονταν άλλωστε εκεί αναμενόταν να αναπτύξουν τις αθλητικές τους ικανότητες εκπροσωπώντας την πόλη τους σε αθλητικούς αγώνες, που διεξάγονταν σε διάφορα μέρη του αρχαίου κόσμου.

Η προέλευση του νερού

Εκπληκτικό είναι και το γεγονός, ότι το νερό που γέμιζε την πισίνα ταξίδευε 56 χιλιόμετρα για να φθάσει στις Τράλλεις. Όπως έδειξαν οι ανασκαφές, που έφεραν στο φως μέρος του δικτύου υδροδότησης, το νερό προερχόταν από μία πηγή που βρισκόταν σε βουνά, βόρεια της πόλης. Βρέθηκαν μάλιστα και τα κανάλια αποστράγγισης σχεδιασμένα ώστε να αδειάζουν την πισίνα γρήγορα, μόλις το νερό της λερωνόταν. Το ζητούμενο ήταν δηλαδή, να μην μένει στάσιμο νερό, έτσι η αποστράγγιση, ο καθαρισμός και το ξαναγέμισμα ήταν προγραμματισμένα.

Ο συνδυασμός μεταφοράς νερού σε μεγάλες αποστάσεις, ελεγχόμενης πλήρωσης και ταχείας αποστράγγισης δείχνει σαφώς πάντως την κλίμακα της μηχανικής που απαιτούνταν για τη λειτουργία αυτής της δημόσιας εγκατάστασης, η οποία εξυπηρετούσε εκατοντάδες ανθρώπους ταυτόχρονα. Ενώ το γεγονός, ότι δεν είχε στέγη, την καθιστούσε ιδιαίτερα κατάλληλη για ψύξη κατά τη διάρκεια των ζεστών καλοκαιριών της περιοχής. Τώρα εξάλλου,μόλις ολοκληρωθούν οι εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης, η ομάδα ανασκαφής σχεδιάζει να ξαναγεμίσει την αρχαία πισίνα με νερό.

Οι αρχαίες Τράλλεις

Οι Τράλλεις , που σήμερα βρίσκονται κοντά στο Αϊδίνι ιδρύθηκαν κατά την παράδοση από αρχαίους Θράκες και αποίκους από το Άργος ενώ η πρώτη αναφορά στην πόλη γίνεται από τον Ξενοφώντα. Τον 4ο π.Χ. αιώνα η πόλη ανήκε στο Μαύσωλο, πέρασε μεγάλη περίοδο υπό την περσική κυριαρχία και το 334 π.Χ. καταλήφθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο. Μετά το θάνατό του πέρασε διαδοχικά στον Αντίγονο, μετά στους Σελευκίδες και στους Ατταλίδες ώσπου να υποταχθεί στους Ρωμαίους ενώ στο μακρύ αυτό διάστημα άλλαζε και ονόματα.

Ήταν πάντα όμως, μία πλούσια πόλη επωφελούμενη από τη θέση της κατά μήκος των περιφερειακών εμπορικών οδών ενώ ήταν γνωστή για τα λαμπρά της δημόσια οικοδομήματα.
Πέρα από την πρόσφατα ανακαλυφθείσα πισίνα έτσι, που προσθέτει μια πιο καθαρή εικόνα της καθημερινής ζωής έχουν έρθει στο φως μία μνημειώδης τρίτοξη κατασκευή στο ίδιο συγκρότημα, θέατρο, στάδιο, ναοί, η αγορά εκκλησίες και νεκροπόλεις.

Διαβάστε επίσης:

Το αίνιγμα της εικόνας στην Άνδρο – Ποιος αντιστέκεται στην εικονοθηρία;

Η Βασιλίσσης Όλγας, το Ζάππειο και τα μυστικά τους – Σπουδαία ευρήματα και αποκατάσταση

Stamna: Σίφνος και Τήνος σε γαστρονομική σύμπραξη με την υπογραφή του Γκίκα Ξενάκη