Στενά του Ορμούζ: Ανακάμπτουν οι ροές πετρελαίου με στήριξη των ΗΠΑ – Πάνω από 10 εκατ. βαρέλια περνούν ημερησίως

Η εμπορική ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες, με την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη να συμβάλλει στην ενίσχυση των ροών πετρελαίου σε πάνω από 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.

Η αύξηση που καταγράφεται μετά την υπογραφή προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ιράν από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ αντιπροσωπεύει σημαντική ανάκαμψη της κίνησης, μετά την παράλυση των ροών που είχε προκαλέσει ο πόλεμος. Η εξέλιξη φαίνεται να αιφνιδίασε την Τεχεράνη, αναδεικνύοντας την πλέον περιορισμένη δυνατότητά της να σταματήσει την κυκλοφορία μέσω του κρίσιμου θαλάσσιου διαδρόμου και συμβάλλοντας στις πρόσφατες επιθέσεις γύρω από τα Στενά, σύμφωνα με τον αξιωματούχο, ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.

Η Ισλαμική Δημοκρατία είχε αποκτήσει διαπραγματευτικό μοχλό πίεσης περιορίζοντας τη διέλευση από τα Στενά κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, ενθαρρύνοντας τον Τραμπ να στραφεί σε εκεχειρία και διαπραγματεύσεις, καθώς τα μειωμένα αποθέματα αργού και η εκτίναξη των τιμών ενέργειας καθιστούσαν τον πόλεμο πολιτικά μη βιώσιμο. Το καθεστώς εξακολουθεί να επιμένει ότι θα διατηρήσει κάποιον έλεγχο επί της θαλάσσιας κυκλοφορίας, αφήνοντας να εννοηθεί ακόμη και ότι ορισμένα πλοία ενδέχεται τελικά να χρειαστεί να καταβάλλουν τέλη διέλευσης.

Ακόμη και πριν από την εκεχειρία, οι ΗΠΑ είχαν λάβει μέτρα για να αποδυναμώσουν τον έλεγχο της Τεχεράνης επί των Στενών. Πολλαπλά επίπεδα αμυντικής στρατιωτικής υποστήριξης, συντονισμένα από την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης αεροπορικής και ναυτικής ισχύος, έχουν ενισχύσει την εμπιστοσύνη των ναυτιλιακών εταιρειών να μεταφέρουν πετρέλαιο μέσω του νότιου τμήματος της θαλάσσιας οδού, πιο κοντά στο Ομάν, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.

Το επίπεδο των 10 εκατ. βαρελιών ημερησίως είναι σε γενικές γραμμές συμβατό με ναυτιλιακά στοιχεία που είχαν μεταδοθεί προηγουμένως από το Bloomberg.

Η ναυσιπλοΐα στα Στενά βρίσκεται στο επίκεντρο των έμμεσων συνομιλιών που πραγματοποιούνται αυτή την εβδομάδα στο Κατάρ, με τη συμμετοχή των Αμερικανών διαπραγματευτών Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Κεντρικά ζητήματα των διαβουλεύσεων είναι η τύχη των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν και η ικανότητά του να ελέγχει την κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, οι ΗΠΑ πιέζουν το Ιράν να συμμορφωθεί με τις ναυτιλιακές προβλέψεις του μνημονίου κατανόησης και να συμφωνήσει σε μια μακροπρόθεσμη ρύθμιση που θα εγγυάται την ανοικτή εμπορική διέλευση. Το μνημόνιο προβλέπει ελεύθερη διέλευση χωρίς τέλη κατά τη διάρκεια της 60ήμερης διαπραγματευτικής περιόδου, αφήνοντας το μελλοντικό καθεστώς προς συζήτηση. Ο Τραμπ και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έχουν καταστήσει σαφές ότι ούτε τα διόδια ούτε τα τέλη θαλάσσιων υπηρεσιών θα ήταν αποδεκτά σε μια τελική συμφωνία.

Το Ιράν δεν έχει αποδεχθεί δημοσίως τις αμερικανικές απαιτήσεις για τα Στενά.

Η Τεχεράνη παραβίασε τα αμερικανικά μέτρα την περασμένη εβδομάδα, με επίθεση drone σε πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων υπό σημαία Σιγκαπούρης. Το περιστατικό πυροδότησε κύμα αντιποίνων, θέτοντας σε δοκιμασία την εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών.

Η απόφαση του Τραμπ να ακυρώσει περαιτέρω πλήγματα και να επιτρέψει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων αποτέλεσε ακόμη μία ένδειξη ότι δεν επιθυμεί να διακινδυνεύσει πρόσθετο οικονομικό κόστος από τον πόλεμο. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει ότι δεν θέλει να μείνει στην ιστορία ως Χέρμπερτ Χούβερ, ο πρόεδρος επί των ημερών του οποίου σημειώθηκε το χρηματιστηριακό κραχ του 1929, που οδήγησε στη Μεγάλη Ύφεση.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτοί οι οικονομικοί και πολιτικοί υπολογισμοί θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν το Ιράν να παρατείνει τις συνομιλίες, περιορίζοντας ενδεχομένως την ικανότητα του Τραμπ να εξαναγκάσει την Τεχεράνη σε ουσιαστικές παραχωρήσεις. Η αποκατάσταση της κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ συνιστά περισσότερο επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς πριν από την έναρξη του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, παρά μια νέα διπλωματική τομή.

Παρόλα αυτά, η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί τις επιθέσεις της περασμένης εβδομάδας ένδειξη ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να επανακτήσει τον έλεγχο των Στενών, αφού διαπίστωσε ότι η δυνατότητά της να παραλύσει την κυκλοφορία είναι περιορισμένη, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.

Η περιορισμένη ικανότητα του Ιράν να παρακολουθεί την κυκλοφορία μακριά από τις ακτές του έχει επηρεάσει την επίγνωσή του για τη δραστηριότητα στον νότιο διάδρομο διέλευσης, οδηγώντας σε σχετικά καθυστερημένη αντίληψη της έκτασης των πετρελαϊκών ροών στην περιοχή, ανέφερε ο αξιωματούχος.

Πριν από τον πόλεμο, από τα Στενά του Ορμούζ περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, με περίπου 20 εκατ. βαρέλια αργού και καυσίμων να διέρχονται κατά μέσο όρο κάθε ημέρα. Με τουλάχιστον 10 εκατ. βαρέλια να περνούν πλέον ημερησίως μέσω των Στενών, σε συνδυασμό με άλλα 5 εκατ. βαρέλια μέσω εναλλακτικών διαδρομών, οι ροές πλησιάζουν τα φυσιολογικά επίπεδα.

Ωστόσο, δεν θα είναι εύκολο να πειστεί το Ιράν να εγκαταλείψει την επιδίωξή του να ελέγχει τα Στενά. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε την Τρίτη στην κρατική τηλεόραση ότι η κυριαρχία επί του θαλάσσιου διαδρόμου ανήκει στο Ιράν και το Ομάν. Αν και ο επικεφαλής της διπλωματίας του Ομάν έχει αναφέρει ότι τα σχέδια για τα Στενά του Ορμούζ δεν προβλέπουν την επιβολή «τελών διέλευσης», η χώρα έχει ενημερώσει Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι ορισμένες χρεώσεις ενδέχεται να είναι απαραίτητες, σύμφωνα με το Bloomberg.

Ναυτιλιακές εταιρείες, στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας και άλλοι εμπλεκόμενοι προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε διόδια ή χρεώσεις που θα λειτουργούν ως τέτοια συνιστούν απαράδεκτη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και θα δημιουργούσαν επικίνδυνο προηγούμενο, ενθαρρύνοντας ενδεχομένως αντίστοιχες χρεώσεις και σε άλλες θαλάσσιες οδούς.

Τα πλοία συνέχισαν να διέρχονται από τα Στενά μετά τις αμοιβαίες επιθέσεις, ένδειξη αυξημένης εμπιστοσύνης στην αμερικανική στάση και στους περιορισμούς της ιρανικής εμβέλειας. Η διατήρηση της κυκλοφορίας ενδέχεται επίσης να συνδέεται με την εκτίμηση ότι το Ιράν θα αποφύγει επιθέσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν καταστροφικές οικολογικές συνέπειες, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο.

Η επίθεση της περασμένης εβδομάδας στο φορτηγό πλοίο, για παράδειγμα, προκάλεσε ζημιές στη γέφυρά του, αλλά δεν υπήρξαν θύματα, επιτρέποντας στο πλοίο να συνεχίσει την πορεία του.

Διαβάστε επίσης 

ΗΑΕ: Στα προπολεμικά επίπεδα οι εξαγωγές πετρελαίου

Τραμπ για τα κέρδη άνω του 1 δισ. δολαρίων από τα crypto: Το Χρηματιστήριο ανεβαίνει, όλοι επωφελούνται

Τραμπ: Οι συνομιλίες με το Ιράν στο Κατάρ ήταν πολύ καλές, προχωράει η αποπυρηνικοποίηση