Ένα σχέδιο για να ρυθμιστεί το τεράστιο «βουνό» των ληξιπρόθεσμων οφειλών πολιτών και επιχειρήσεων που ανέρχεται σε πάνω από 94 δις ευρώ στοχεύει το νέο πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή έως τον Ιούνιο.

Η κυβέρνηση ξεδιπλώνει μια τριπλή παρέμβαση για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές σε εφορία, ασφαλιστικά ταμεία και τράπεζες, με στόχο τη μείωση των «βαρών» του παρελθόντος.

1

Πάνω από 2 εκατ. οφειλέτες θα μπορούν να επιλέξουν τον τρόπο που θα ρυθμίσουν τα χρέη τους, καθώς πλέον ανοίγει παράθυρο δεύτερης ευκαιρίας ακόμα και για τις παλιές οφειλές τους. Το οικονομικό επιτελείο αποφάσισε να φέρει νωρίτερα το σχέδιο για το ιδιωτικό χρέος, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες, ο κυβερνητικός προγραμματισμός προέβλεπε οι σχετικές ανακοινώσεις να πραγματοποιηθούν στην ερχόμενη ΔΕΘ.

Οι τρεις άξονες για ρυθμίσεις οφειλών

Το σχέδιο ξεδιπλώνεται σε τρεις άξονες, που μπορούν να «κουμπώσουν» μεταξύ τους, εφόσον κριθεί απαραίτητο από έναν οφειλέτη. Οι επιλογές εκτείνονται από τον «βελτιωμένο» εξωδικαστικό, τη νέα ρύθμιση οφειλών σε έως 72 δόσεις, έως και την πάγια ρύθμιση της εφορίας με τις 24 δόσεις.

Πρόκειται για τη «βεντάλια» των διαθέσιμων τρόπων ρύθμισης των χρεών από πολίτες και επιχειρήσεις, ενώ στο κάδρο μπαίνει και η νέα fast track διαδικασία που ανακοίνωσε στο τέλος Μαρτίου η ΑΑΔΕ για το άμεσο «ξεμπλοκάρισμα» των τραπεζικών λογαριασμών που έχουν δεσμευτεί λόγω ληξιπρόθεσμων χρεών.
Εξωδικαστικός: Το μεγάλο «εργαλείο» για την τακτοποίηση παλαιών και νέων οφειλών είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός. Μέχρι σήμερα σε αυτόν μπορούσαν να ενταχθούν χρέη προς δημόσιο, τράπεζες, funds και ιδιώτες που ξεπερνούσαν τα 10.000 ευρώ. Πλέον, αυτό αλλάζει και μειώνεται ακόμα περισσότερο το ποσό εισόδου στον μηχανισμό. Στο εξής, στον εξωδικαστικό θα μπορούν να εντάσσονται οφειλές πάνω από 5.000 ευρώ, ανοίγοντας την πόρτα της ρύθμισης οφειλών για πάνω από 300.000 οφειλέτες.

Ο ειδικός αλγόριθμος συνυπολογίσει το ύψος των χρεών, τα εισοδήματα και την περιουσία του οφειλέτη και ανακοινώνει τον αριθμό των δόσεων (έως 240 δόσεις), αλλά και τυχόν «κούρεμα» της οφειλής, των τόκων και των προσαυξήσεων. Ο εξωδικαστικός έχει δημιουργηθεί κυρίως για σύνθετες υποθέσεις, καθώς οι περισσότεροι φορολογούμενοι διαθέτουν ληξιπρόθεσμα χρέη ταυτόχρονα προς το δημόσιο και προς τράπεζες.

Πέραν από το σταθερό επιτόκιο κοντά στην περιοχή του 3%, πλέον προστατεύεται και η πρώτη κατοικία, εφόσον ο οφειλέτης εκποιήσει την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία του έως το ποσό της οφειλής. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να ξεκινήσει μια νέα αρχή, απαλλαγμένος από τον φόβο για λήψη αναγκαστικών μέτρων είσπραξης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμούς.

Νέα ρύθμιση των 72 δόσεων: Τον ερχόμενο Ιούνιο αναμένεται να τεθεί σε ισχύ και η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Σε αυτή θα μπορούν να ενταχθούν παλαιά χρέη και συγκεκριμένα τα αρρύθμιστα χρέη που έγιναν ληξιπρόθεσμα έως το τέλος Δεκεμβρίου του 2023. Οι οφειλές που βρίσκονται εκτός ρυθμίσεων που προσεγγίζουν τα 95 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δηλαδή σχεδόν το 90% του συνόλου.

Η νέα ρύθμιση προβλέπει έως 72 δόσεις, με επιτόκιο 5,84% και ελάχιστο ποσό δόσης τα 30 ευρώ. Στόχος είναι να ρυθμίσουν τις παλαιές «κόκκινες» οφειλές τους πάνω από 1,3 εκατομμύρια πολίτες και επιχειρήσεις. Σε αντίθεση με τον εξωδικαστικό, δεν προβλέπεται «κούρεμα» οφειλής, ενώ υπάρχει και μια ιδιαίτερα σημαντική προϋπόθεση, την οποία θα πρέπει να λάβουν πολύ σημαντικά υπόψιν τους οι οφειλέτες. Για την ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης θα πρέπει να είναι τακτοποιημένες (να αποπληρώσουν ή να ρυθμίσουν) τις νεότερες οφειλές τους, δηλαδή μετά το τέλος του 2023.

Στην πράξη ένας οφειλέτης με ληξιπρόθεσμα χρέη πχ την περίοδο 2021- 24, τα οποία δεν έβαλε ποτέ σε κάποια ρύθμιση, θα μπορεί τα πρώτα (έως το τέλος 2023) να τα εντάξει στην ρύθμιση των 72 δόσεων και τα επόμενα (του 2024) να τα βάλει στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων, διατηρώντας παράλληλα δυο διαφορετικές ρυθμίσεις οφειλών.

Η πάγια ρύθμιση: Η ρύθμιση των 24-48 δόσεων αποτελεί τη διαχρονική επιλογή των οφειλετών για την τακτοποίηση των χρεών τους, καθώς επεκτείνουν την αποπληρωμή τους σε βάθος 2-4 ετών. Τα επιτόκια που τη συνοδεύουν είναι αρκετά «τσιμπημένα», καθώς για έως 12 δόσεις σήμερα διαμορφώνονται κοντά στο 4,34% και για περισσότερες δόσεις (έως 24) το επιτόκιο ανέρχεται στο 5,84%. Το ίδιο αυξημένο επιτόκιο ισχύει και για τις έκτακτες οφειλές που ρυθμίζονται μέχρι και 48 δόσεις. Σε έως 24 δόσεις μπορούν να ρυθμιστούν οφειλές όπως φόρος εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, ΦΠΑ κ.α., ενώ σε έως 48 δόσεις φόροι κληρονομιάς, χρέη από φορολογικούς ελέγχους και μη φορολογικές οφειλές.

Πότε «ξεμπλοκάρουν» οι τραπεζικοί λογαριασμοί

Από τη στιγμή που ένας οφειλέτης ρυθμίσει τα χρέη του με έναν από τους παραπάνω τρόπους ή και συνδυαστικά, τότε εκκινούν και οι διαδικασίες να «ξεμπλοκάρουν» οι δεσμευμένοι τραπεζικοί τους λογαριασμού. Προϋπόθεση για να συμβεί αυτό είναι να έχει εξοφληθεί τουλάχιστον το 25% της βασικής οφειλής και να έχει ρυθμιστεί το υπόλοιπο είτε μέσω του εξωδικαστικού, της πάγιας ρύθμισης ή της νέας ρύθμισης των 72 δόσεων.

Ήδη, η ΑΑΔΕ έχει προχωρήσει από τις αρχές Απριλίου στην ψηφιοποίηση της διαδικασίας άρσης των κατασχέσεων εις χείρας τρίτων. Μόλις ο φορολογούμενος εξοφλήσει το χρέος του και αποστείλει σχετικό αίτημα στην υπηρεσία που εξέδωσε την κατάσχεση εις χείρας τρίτου, η αρμόδια υπηρεσία εκδίδει την άρση και την αποστέλλει ψηφιακά προς τα πιστωτικά ιδρύματα και τα λοιπά υπόχρεα πρόσωπα.

Η ολοκλήρωση της άρσης πραγματοποιείται άμεσα, χωρίς να απαιτείται καμία περαιτέρω ενέργεια από τον φορολογούμενο. Η κοινοποίηση των κατασχέσεων προς τα πιστωτικά ιδρύματα, καθώς και των άρσεων, πραγματοποιείται μέσω ασφαλούς διασύνδεσης (κόμβος ΑΑΔΕ) με τους διαμετακομιστικούς κόμβους «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.» και «ΔΙΑΣ Α.Ε.». Οι τελωνειακές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ εντάσσονται πλήρως στη νέα ψηφιακή ροή, ενοποιώντας τις διαδικασίες είσπραξης για κάθε είδους δημόσιο έσοδο.