Η δικαστική αίθουσα μετατράπηκε σε πεδίο δεύτερης κακοποίησης. Η προβολή οκτώ φορές του βίντεο βιασμού της Ιωάννας Τούνη δεν έχει κανένα δικαιολογητικό. Γιατί έγινε αυτό; Για να καταλάβει ποιος; Για να καταλάβουν τι; Δεν αρκούσε η περιγραφή, σε χαρτί, όσων διαδραματίζονται; Όχι, έπρεπε να δουν αν το βλέμμα συναινεί. Έπρεπε το θύμα να βλέπει τον εαυτό του ξανά και ξανά και ξανά.

Για την Τούνη αυτός είναι ένας βιασμός κατ’ εξακολούθηση. Έχουν περάσει τόσα χρόνια και υποχρεώνεται να βλέπει τον εαυτό της σε δεινή θέση, στην οθόνη.

Υποχρεώθηκε να ξαναζήσει τον βιασμό οκτώ φορές. Όταν ένα θύμα σεξουαλικής βίας υποχρεώνεται να βλέπει τόσες φορές το έγκλημα, τα πράγματα ξεφεύγουν από την αποδεικτική διαδικασία. Δεν τολμάμε καν να περιγράψουμε τη συνθήκη. Και δεν θέλουμε να μπούμε νοερά στη θέση της. Κάθε νορμάλ γυναίκα πονάει όταν μαθαίνει τι συνέβη. Εκτός, βέβαια, από εκείνες που λένε «μα καλά, γιατί μέθυσε;».

Αυτό είναι ένα βίαιο κοινωνικό αντανακλαστικό: η αντιστροφή των ρόλων. Αντί να αναζητούν με ηθική καθαρότητα ποιος άσκησε τη βία, εξετάζουν τη γυναίκα σαν να είναι εκείνη που οφείλει εξηγήσεις. Ήταν όμορφη; Ήταν προκλητική; Είχε πιει; Είχε επίγνωση; Γιατί βρέθηκε εκεί; Γιατί εμπιστεύτηκε; Γιατί δεν πρόσεξε;

Στο εδώλιο κάθεται και το θύμα, που υφίσταται διαπόμπευση επειδή υπήρξε θύμα. Και ο θύτης, που δεν είναι αρκετά άντρας για να καταλάβει ότι όταν μια γυναίκα έχει μεθύσει, δεν την ακουμπάμε, απολαμβάνει την ανωνυμία αλλά και την υποστήριξη όλων εκείνων των κομπλεξικών που θα ήθελαν μια Τούνη στη ζωή τους, αλλά δεν θα έχουν ποτέ μια σύντροφο τόσο εμφανίσιμη και τόσο πετυχημένη σε αυτό που κάνει.

Αυτή η λογική πρέπει επιτέλους να τελειώνει. Καμία γυναίκα δεν οφείλει να απολογείται για το πώς είναι, πώς ντύνεται, πώς κινείται, πώς φλερτάρει, πόσο κοινωνική είναι ή πόσο επιθυμητή θεωρείται. Η ομορφιά δεν είναι ελαφρυντικό του δράστη. Η θηλυκότητα δεν είναι πρόσκληση. Και το μεθύσι δεν δικαιολογεί το έγκλημα.

Η πολύχρονη δικαστική διαδρομή αυτής της υπόθεσης έχει ήδη κόστος. Έχει φθορά, έκθεση, ψυχική εξάντληση, κοινωνικό ξεγύμνωμα. Καμία απόφαση δεν μπορεί να σβήσει αυτό που συνέβη. Καμία δικαίωση δεν επιστρέφει ανέπαφη την αξιοπρέπεια που λεηλατήθηκε. Κι όμως, αν αυτή η δίκη καταλήξει σε δικαίωση, δεν θα είναι μόνο μια προσωπική νίκη. Θα βάλει ένα λιθαράκι στην αλλαγή νοοτροπίας.

Κάθε φορά που ένα δικαστήριο, ένας δημόσιος λόγος, μια κοινωνία αναγνωρίζει καθαρά πού βρίσκεται η ευθύνη, σπάει λίγο ακόμη η παράδοση της σιωπής και της ενοχοποίησης των θυμάτων. Κάθε τέτοια υπόθεση που δεν θάβεται κάτω από υπονοούμενα, ειρωνείες και «ναι, αλλά», μετακινεί το κέντρο βάρους: από την κρίση της γυναίκας στην κρίση της πράξης.

Το ερώτημα δεν ήταν ποτέ αν εκείνη ήπιε, αν ήταν όμορφη ή αν εμπιστεύτηκε λάθος ανθρώπους. Το ερώτημα δεν είναι καν γιατί ένας τιποτένιος βίασε και βιντεοσκόπησε. Το μόνο ερώτημα είναι πόσο σκληρά θα καταδικαστεί το έγκλημα, που μετατράπηκε σε θέαμα με οκτώ προβολές.

Διαβάστε επίσης:

Όλγα Κεφαλογιάννη: Δύο σπίτια, κανένα σπιτικό

Οι δύο πόλοι της δημοκρατίας

Σύνεση, γιατί έρχεται η θύελλα