Σε μια πολυεπίπεδη περιφεριακή κρίση, με απειλές και επιθέσεις πέρα των στρατιωτικών  στόχων, συνεχίζεται για 10η ημέρα ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ, ΗΠΑ και Ιράν στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας σοβαρές διαταραχές στην ενεργειακή αγορά και μεγάλη διεθνή ανησυχία για τις οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες.

Στην καρδιά των εξελίξεων βρέθηκε το Ιράν, το οποίο πέρα των στρατιωτικών του κινήσεων ανακοίνωσε και επίσημα την εκλογή του αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ ως νέου ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η είδηση μεταδόθηκε από την κρατική ιρανική ραδιοτηλεόραση τις πρώτες πρωινές ώρες, ενώ λίγο αργότερα κρατικά μέσα έκαναν λόγο για τραυματισμό του, χωρίς να αποσαφηνίζεται η σοβαρότητα της κατάστασής του. Η ανάδειξή του ερμηνεύεται ως κίνηση συνέχειας του καθεστώτος, αλλά και ως προσπάθεια να σταλεί μήνυμα εσωτερικής συνοχής εν μέσω πολέμου.

1

Στην Τεχεράνη, χιλιάδες υποστηρικτές συγκεντρώθηκαν για να εκφράσουν τη στήριξή τους, ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι η εκλογή του προκάλεσε «απελπισία» στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ.

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, αντέδρασε σχολιάζοντας ειρωνικά την εκλογή, χαρακτηρίζοντας τον νέο ηγέτη ως έναν ακόμη τύραννο που θα συνεχίσει τη βαρβαρότητα του ιρανικού καθεστώτος. Παράλληλα, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν νέα πλήγματα σε «υποδομές του καθεστώτος» στο κεντρικό Ιράν, ενώ συνέχισαν και τις επιχειρήσεις τους στον Λίβανο, χτυπώντας στόχους της Χεζμπολάχ, αλλά και τα νότια προάστια της Βηρυτού.

Το Ιράν συνέχισε να εξαπολύει επιθέσεις όχι μόνο κατά του Ισραήλ αλλά και εναντίον γειτονικών χωρών του Κόλπου, ανοίγοντας ουσιαστικά πολλαπλά μέτωπα. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν 12 βαλλιστικούς πυραύλους και 17 drones, ενώ το Άμπου Ντάμπι δέχθηκε επίθεση με τραυματίες από θραύσματα. Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι έπληξαν αεροπορική βάση στο Κουβέιτ, ενώ αναφέρθηκαν εκρήξεις στη Ντόχα και νέα κύματα επιθέσεων κατά εγκαταστάσεων και υποδομών. Το Κατάρ έκανε λόγο για «επικίνδυνο λανθασμένο υπολογισμό» από πλευράς Τεχεράνης και προειδοποίησε ότι η αποσταθεροποίηση του Κόλπου μπορεί να οδηγήσει σε σοκ για την παγκόσμια οικονομία.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε και η εμπλοκή της Τουρκίας στο σκηνικό έντασης. Το NATO επιβεβαίωσε την αναχαίτιση ιρανικού βαλλιστικού πυραύλου που κατευθυνόταν προς τουρκικό έδαφος, ενώ η Άγκυρα κάλεσε όλες τις πλευρές να μην προχωρήσουν σε περαιτέρω κλιμάκωση. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκε ότι εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον της Τουρκίας, της Κύπρου και του Αζερμπαϊτζάν, αφήνοντας μάλιστα αιχμές ότι ορισμένα περιστατικά ενδεχομένως να είναι «σκηνοθετημένα». Την ίδια στιγμή, η Τουρκία ανακοίνωσε την αποστολή F-16 και συστημάτων αεράμυνας στα Κατεχόμενα, προσθέτοντας νέα ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το απόγευμα της Δευτέρας, το Ισραήλ  ανακοίνωσε ότι η Πολεμική Αεροπορία του Ισραήλ ολοκλήρωσε ακόμη ένα κύμα επιθέσεων εναντίον δεκάδων υποδομών του ιρανικού καθεστώτος σε διάφορες περιοχές της χώρας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, μεταξύ των στόχων περιλαμβανόταν το κεντρικό αρχηγείο των Φρουρών της Επανάστασης που είναι υπεύθυνο για την εκτόξευση drones, από όπου απογειώνονταν μη επανδρωμένα αεροσκάφη με κατεύθυνση το Ισραήλ.

Από την πλευρά της η φιλοϊρανική Χεζμπολάχ εξαπέλυσε επίθεση στο κεντρικό Ισραήλ προκαλώντας ζημιές σε υποδομές στην περιφέρεια Ματέ Γεχούντα.

Την ίδια ώρα, οι παγκόσμιες αγορές παρακολουθούσαν την τρελή πορεία των τιμών του πετρελαίου, μετά και τα πλήγματα μέσα στο Σαββατοκύριακο κατά πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα,  τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, βρίσκονται πλέον υπό καθεστώς ουσιαστικού αποκλεισμού. Σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα, η ναυσιπλοΐα έχει καταρρεύσει, με ελάχιστα δεξαμενόπλοια να περνούν από την περιοχή σε σχέση με τα συνήθη επίπεδα.

Οι φόβοι για παρατεταμένη διακοπή των ροών οδήγησαν σε εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου σχεδόν στα 120 δολάρια το βαρέλι, τα ξημερώματα της Δευτέρας,  ενώ καταγράφηκε και άνοδος σχεδόν 30% στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο.

Ωστόσο, στη συνέχεια οι τιμές αποκλιμακώθηκαν έντονα, με το WTI και το Brent να επιστρέφουν νωρίς το απόγευμα κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς δημοσιεύματα έκαναν λόγο για πρόθεση των G7 να συζητήσουν την πιθανότητα συντονισμένης αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου σε έκτακτη συνεδρίαση, σε συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Πάντως, μέχρι στιγμής η ομάδα των 7 δεν φέρεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε βιαστικές κινήσεις, διατηρώντας την δυνατότητα ως πιθανή αντίδραση. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξετάζει μέτρα για τη σταθεροποίηση των τιμών.

Σε διπλωματικό επίπεδο, πολλοί ηγέτες επιχείρησαν να τοποθετηθούν απέναντι στην κλιμακούμενη κρίση. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε συνέντευξη Τύπου, υπογραμμίζοντας ότι η έκβαση του πολέμου θα αποφασιστεί «αμοιβαία» με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι ο κόσμος θα είναι πιο ασφαλής όταν ολοκληρωθεί η αμερικανική αποστολή στο Ιράν. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν μίλησε για παγκόσμια ενεργειακή κρίση και προσφέρθηκε να επαναφέρει συνεργασία με την Ευρώπη στον ενεργειακό τομέα. Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος του Λιβάνου ζήτησε πλήρη κατάπαυση του πυρός και αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, ενώ ο Αραβικός Σύνδεσμος καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις ως παράνομες και απρόκλητες.