Nέα προγράμματα για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης στα κτήρια, με αιχμή τα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» αλλά και στοχευμένες δράσεις για ευάλωτα νοικοκυριά, ευάλωτους φοιτητές και ειδικές κατηγορίες κτηρίων, δρομολογεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Οι πρώτες εξελίξεις αναμένονται μέσα στις επόμενες εβδομάδες, καθώς προχωρά η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτηρίων (EPBD 2024/1275) στο εθνικό δίκαιο, διαδικασία που πρέπει να ολοκληρωθεί έως τον Μάιο του 2026.

Παράλληλα, σχεδιάζεται νέο πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας, το οποίο αφορά αφενός την ενεργειακή ανακαίνιση περίπου 60.000 κτηρίων κατοικίας και αφετέρου την εγκατάσταση περίπου 380.000 νέων συστημάτων θέρμανσης. Η πρωτοβουλία αυτή εκτιμάται ότι θα δώσει ώθηση στην αγορά, διευκολύνοντας τόσο την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών όσο και την προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις που εισάγει η Οδηγία.

1

Παλιό κτηριακό απόθεμα

Σε κάθε περίπτωση, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν στο ΑΠΕ ΜΠΕ, ότι η εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων «δεν μπορεί και δεν πρόκειται να γίνει με οριζόντιο ή τιμωρητικό τρόπο». Η επισήμανση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι στην Ελλάδα πάνω από το 50% των κατοικιών έχει ανεγερθεί πριν από το 1980, χωρίς σύγχρονες ενεργειακές προδιαγραφές. Το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο και της πρόσφατης συνάντησης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, με εκπροσώπους της ΠΟΜΙΔΑ.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο υπουργός τόνισε ότι το Υπουργείο λαμβάνει υπόψη τους προβληματισμούς και τις προτάσεις της ΠΟΜΙΔΑ, προχωρώντας σε νομοθετικές και διοικητικές παρεμβάσεις που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με την ενεργειακή αναβάθμιση του κτηριακού αποθέματος.

Υπενθυμίζεται ότι η Οδηγία θέτει ως στόχο για τα κτήρια κατοικιών τη μείωση της χρήσης πρωτογενούς ενέργειας κατά 16% έως το 2030 και κατά 20-22% έως το 2035, με έμφαση στην ανακαίνιση του 43% των κτηρίων με τις χαμηλότερες επιδόσεις. Παράλληλα, εισάγει απαιτήσεις όπως η υποχρέωση όλα τα νέα οικιστικά και μη οικιστικά κτήρια να έχουν μηδενικές εκπομπές από ορυκτά καύσιμα —από την 1η Ιανουαρίου 2028 για τα δημόσια κτήρια και από την 1η Ιανουαρίου 2030 για όλα τα υπόλοιπα— με πρόβλεψη ειδικών εξαιρέσεων όπου απαιτείται. Προβλέπεται επίσης η θέσπιση ελάχιστων προτύπων ενεργειακής απόδοσης για τα μη οικιστικά κτήρια και η αύξηση της χρήσης ενέργειας από ΑΠΕ στα κτήρια.

Τι περιλαμβάνουν τα νέα προγράμματα

Ως προς τη δομή των νέων προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, προβλέπεται οικονομική και τεχνική στήριξη για τη συμμόρφωση με την Οδηγία, με ιδιαίτερη έμφαση στα ευάλωτα νοικοκυριά. Παρέχεται δυνατότητα χρήσης πρόσθετων δεικτών, όπως οι εκπομπές CO₂, καθώς και εξαιρέσεις για ειδικές κατηγορίες κτηρίων, λαμβάνοντας υπόψη την κοινωνική διάσταση και το ζήτημα της ενεργειακής φτώχειας.

Τα προγράμματα «Εξοικονομώ» παραμένουν ο βασικός μηχανισμός υλοποίησης των ευρωπαϊκών στόχων, καθώς μέσω επιχορηγήσεων και απλοποιημένων διαδικασιών επιδιώκεται η μετάβαση να μην επιβαρύνει δυσανάλογα τους πολίτες και η ενεργειακή αναβάθμιση να είναι οικονομικά εφικτή.

Στους διαθέσιμους πόρους προστίθεται και χρηματοδότηση ύψους 2 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με δράσεις που θα υλοποιηθούν την περίοδο 2026-2032, στο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Σχεδίου. Παράλληλα, προωθείται νέα προσέγγιση στην υλοποίηση των έργων, με αξιοποίηση εργαλείων της αγοράς και οικονομιών κλίμακας μέσω ομαδοποίησης και τυποποίησης των παρεμβάσεων, καθώς και κίνητρα προς φορείς της ενεργειακής και κατασκευαστικής αγοράς για δράσεις που απευθύνονται σε ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για την επενδυτική δράση ανακαίνισης κλειστών ιδιωτικών ακινήτων, με χρηματοδότηση ιδιοκτητών υπό την προϋπόθεση της μακροχρόνιας μίσθωσης σε ευάλωτα νοικοκυριά και ευάλωτους φοιτητές, έναντι μειωμένου ενοικίου. Τέλος, προβλέπεται η δωρεάν παροχή υπηρεσιών από πιστοποιημένους Μηχανικούς, καθώς πολλά ευάλωτα νοικοκυριά αδυνατούν να καλύψουν το κόστος έκδοσης Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης.

 

Διαβάστε επίσης 

Αλλάζει το πλαίσιο για συγχωνεύσεις και διασυνοριακές διασπάσεις εταιρειών – Διευκρινίσεις για τον νόμο 5055/2023

ΕΚΤ σε ηγέτες ΕΕ: «Eπείγουσα συλλογική δράση» για την ενίσχυση της οικονομίας – Πέντε βασικά μέτρα

Μαρινάκης: Οι 4 μεγάλες αλλαγές στην προσεχή συνταγματική αναθεώρηση (βίντεο)