Παπασταύρου: Με δύναμη πυρός €5 δισ. θα μειώσουμε το ενεργειακό κόστος κατά 30% σε τρία χρόνια – Εξειδίκευση των μέτρων (LIVE)

Στην αξιοποίηση πόρων που προσεγγίζουν συνολικά τα 5 δισ. ευρώ, στη μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ, στην ανάπτυξη της αποθήκευσης και στην ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων στηρίζεται το κυβερνητικό σχέδιο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία. Τον οδικό χάρτη παρουσίασε σήμερα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά την εξειδίκευση των σχετικών μέτρων.

Πρόσθετη ώθηση στην προσπάθεια θα δώσει η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής, μέσω της οποίας διατίθενται περισσότερα από 600 εκατ. ευρώ για παρεμβάσεις στην ενέργεια. Από το ποσό αυτό, 200 εκατ. ευρώ προορίζονται για έργα αποθήκευσης, άλλα 200 εκατ. ευρώ για προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας και αντλίες θερμότητας, 50 εκατ. ευρώ για δράσεις μετάβασης και 162 εκατ. ευρώ για την ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων κτιρίων.

Όπως υπογράμμισε ο υπουργός, ο στόχος που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός είναι «καθαρός, συγκεκριμένος και μετρήσιμος». Το σχέδιο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν περιορίζεται σε προσωρινές επιδοτήσεις ή σε ένα μεμονωμένο μέτρο αντιμετώπισης των υψηλών τιμών. Περιλαμβάνει μόνιμες και διαρθρωτικές παρεμβάσεις στους παράγοντες που διαμορφώνουν το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, ώστε να δημιουργηθεί μεγαλύτερη προστασία απέναντι στις διεθνείς ενεργειακές κρίσεις.

Δείτε το LIVE

Τα τρία χρηματοδοτικά εργαλεία

Οι διαθέσιμοι πόροι προέρχονται από τρεις βασικές πηγές: το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών και τη ρήτρα διαφυγής. Συνολικά, τα τρία εργαλεία κινητοποιούν περίπου 5 δισ. ευρώ για έργα εξοικονόμησης, ΑΠΕ, αποθήκευσης, ηλεκτρικών διασυνδέσεων, αντλιών θερμότητας και ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων.

Μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου προβλέπονται συνολικοί πόροι περίπου 2,1 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος τους, 1,7 δισ. ευρώ, θα κατευθυνθεί σε προγράμματα «Εξοικονομώ» και στην εγκατάσταση αντλιών θερμότητας. Παράλληλα, 324 εκατ. ευρώ προβλέπονται για το επίδομα θέρμανσης, 40 εκατ. ευρώ για 200.000 προσωπικά σχέδια δράσης, 12 εκατ. ευρώ για τη λειτουργία 13 «One Stop Shops» και 4 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία Μητρώου Ευάλωτων Καταναλωτών.

Το δεύτερο μεγάλο χρηματοδοτικό σκέλος είναι το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών, μέσω του οποίου θα κινητοποιηθούν περίπου 2,3 δισ. ευρώ. Από αυτά, 1,1 δισ. ευρώ αφορούν τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών, 977 εκατ. ευρώ έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης, 200 εκατ. ευρώ παρεμβάσεις σε φράγματα και 56 εκατ. ευρώ την ανάπτυξη σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.

Στα παραπάνω προστίθενται τα περισσότερα από 600 εκατ. ευρώ της ρήτρας διαφυγής. Η νέα χρηματοδότηση ενισχύει ιδιαίτερα τον τομέα της αποθήκευσης, ο οποίος θεωρείται κρίσιμος για την καλύτερη αξιοποίηση της αυξανόμενης παραγωγής από ΑΠΕ και για τη συγκράτηση των τιμών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Αποθήκευση: Το επόμενο βήμα για φθηνότερο ρεύμα

Ο κ. Παπασταύρου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην αποθήκευση, επισημαίνοντας ότι αποτελεί βασική προϋπόθεση για να μεταφραστεί η μεγάλη ανάπτυξη των ΑΠΕ σε σταθερά χαμηλότερες τιμές για καταναλωτές και επιχειρήσεις. Οι μονάδες αποθήκευσης θα μπορούν να απορροφούν την πλεονάζουσα πράσινη παραγωγή τις ώρες χαμηλής ζήτησης και να την επιστρέφουν στο σύστημα όταν η κατανάλωση και οι τιμές αυξάνονται.

Μέχρι σήμερα έχουν προωθηθεί τρεις διαγωνισμοί μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης για σταθμούς αποθήκευσης συνολικής ισχύος 900 MW, ενώ σχεδιάζονται φωτοβολταϊκά στις στέγες με μπαταρίες περίπου 100 MW. Στο συνολικό πλέγμα έργων εντάσσεται και η μονάδα αντλησιοταμίευσης της Αμφιλοχίας, ισχύος 680 MW.

Παράλληλα, έχουν προχωρήσει εγκαταστάσεις αποθήκευσης σε περίπου 200 επιχειρήσεις, συνολικής ισχύος 28 MW, ενώ προβλέπεται η μετατροπή αδειών θερμικών μονάδων σε άδειες αποθήκευσης, συνολικής ισχύος 1.094 MW. Άλλα έργα αντλησιοταμίευσης που βρίσκονται σε διαφορετικές φάσεις ανάπτυξης φθάνουν τα 2.000 MW.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης σε υφιστάμενα ή υπό ανάπτυξη έργα ΑΠΕ, συνολικής ισχύος περίπου 4.000 MW. Επιπλέον, έχει δρομολογηθεί πρόσκληση για μεμονωμένες μπαταρίες αγοράς ισχύος 4.700 MW, ενώ προωθείται και η αποθήκευση για αυτοκατανάλωση.

Ενεργειακή δημοκρατία και αυτοκατανάλωση

Στον πυρήνα του σχεδίου βρίσκεται, σύμφωνα με τον υπουργό, και η ενίσχυση της «ενεργειακής δημοκρατίας». Στόχος είναι κάθε νοικοκυριό, επαγγελματίας και επιχείρηση να αποκτήσει τη δυνατότητα να παράγει ηλεκτρική ενέργεια, να την αποθηκεύει και να την καταναλώνει για την κάλυψη των δικών του αναγκών.

Η αυτοπαραγωγή και η αυτοκατανάλωση μπορούν να περιορίσουν την έκθεση των καταναλωτών στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, ενώ η προσθήκη μπαταριών επιτρέπει την αξιοποίηση της ενέργειας και σε ώρες κατά τις οποίες δεν υπάρχει ηλιοφάνεια. Οι σχετικές παρεμβάσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς μπορούν να μειώσουν σε μόνιμη βάση το λειτουργικό τους κόστος.

Παρέμβαση σε όλους τους παράγοντες του κόστους

Ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι η τελική επιβάρυνση στον λογαριασμό δεν εξαρτάται μόνο από τη χονδρεμπορική τιμή. Στο συνολικό κόστος περιλαμβάνονται οι χρεώσεις του συστήματος και του δικτύου, οι απώλειες ηλεκτρικής ενέργειας, η χρηματοδότηση των ΑΠΕ, οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, οι μηχανισμοί στήριξης των ευάλωτων καταναλωτών, οι φόροι και οι υπόλοιπες ρυθμιζόμενες χρεώσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που παρουσίασε, όταν συνυπολογιστούν όλες αυτές οι παράμετροι, η Ελλάδα κινείται πλέον κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η κυβέρνηση επιδιώκει να παρέμβει ταυτόχρονα σε όσο το δυνατόν περισσότερα σημεία διαμόρφωσης του κόστους, συνδυάζοντας την εξοικονόμηση με την ευελιξία στην κατανάλωση, την αυτοπαραγωγή και την αποθήκευση.

Από ενεργειακό σε οικονομικό πλεονέκτημα

Όπως ανέφερε ο υπουργός, από το 2019 εφαρμόζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές, στα δίκτυα, στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και στον εκσυγχρονισμό του ενεργειακού συστήματος. Η Ελλάδα έχει πλέον μετατραπεί από αμιγώς εισαγωγική χώρα σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που ενισχύει και το εμπορικό της ισοζύγιο.

Η βελτίωση αυτή αποτιμάται, σύμφωνα με την παρουσίαση του υπουργείου, σε όφελος που προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ για το εμπορικό ισοζύγιο. Η αύξηση των εξαγωγών αποδίδεται στη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης, στην ανάπτυξη των ΑΠΕ και στις επενδύσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα και τις διασυνδέσεις.

«Αυτό το ενεργειακό πλεονέκτημα θέλουμε να γίνει οικονομικό πλεονέκτημα», τόνισε ο κ. Παπασταύρου. Όπως εξήγησε, η ενεργειακή μετάβαση αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο όταν τα οφέλη της φθάνουν στον πολίτη με τη μορφή χαμηλότερων λογαριασμών, καθαρότερου περιβάλλοντος και φθηνότερου κόστους παραγωγής για τις επιχειρήσεις.

Η επιδίωξη είναι οι επενδύσεις σε ΑΠΕ, δίκτυα, διασυνδέσεις και αποθήκευση να δημιουργήσουν ένα μόνιμο ανάχωμα απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις. Η πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τον υπουργό, έδειξε ότι οι επιπτώσεις στην ελληνική αγορά ήταν ηπιότερες συγκριτικά με προηγούμενες κρίσεις, χάρη στις επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και στη μεγαλύτερη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα.

Το επόμενο βήμα είναι το όφελος αυτό να περάσει με πιο άμεσο και μετρήσιμο τρόπο στους λογαριασμούς. Με χρονικό ορίζοντα τριετίας, η κυβέρνηση θέτει ως κεντρικό στόχο την υποχώρηση του ενεργειακού κόστους κατά 30%, μέσα από έναν συνδυασμό δημόσιας χρηματοδότησης, ιδιωτικών επενδύσεων και παρεμβάσεων σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Τα διαγράμματα του ΥΠΕΝ