ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Αγαπώ την ομορφιά. Δεν φταίω εγώ.»
Με αυτή τη φράση —την οποία είχε επιλέξει διορατικά ο ίδιος ως επιγραφή για τον τάφο του— συνοψίζεται με απόλυτη ακρίβεια η ζωή και το έργο του Valentino Clemente Ludovico Garavani, ο οποίος απεβίωσε χθες στη Ρώμη σε ηλικία 93 ετών.
Ο άνθρωπος που έντυσε βασίλισσες, πρώτες κυρίες, σταρ του κινηματογράφου και μια ολόκληρη εποχή, έζησε όπως ακριβώς σχεδίαζε: με απόλυτη αφοσίωση στην ομορφιά, την πειθαρχία και την τελετουργία της κομψότητας.
Από τη Voghera στο Μιλάνο: Ο άνθρωπος που γεννήθηκε στη σωστή οικογένεια
Γεννημένος στις 11 Μαΐου 1932 στη Voghera, μια μικρή πόλη ανάμεσα στο Μιλάνο και το Τορίνο, ο Valentino μεγάλωσε ως μοναχογιός σε ένα περιβάλλον που ενθάρρυνε —και χρηματοδοτούσε— τα εκλεπτυσμένα του γούστα.
«Ήμουν το μόνο αγοράκι στη Voghera που πήγαινε σε τσαγκάρη για παπούτσια κατά παραγγελία», θυμόταν. Η μητέρα του, Teresa de Biaggi, το πιο σημαντικό πρόσωπο της ζωής του, ενέπνευσε την αγάπη του σχεδιαστή για το γκλαμ και τη γοητεία. Ήταν εκείνη που του έδωσε το όνομα Valentino, εμπνευσμένη από τον αστέρα του βωβού κινηματογράφου Rudolph Valentino.
Ένα ταλαντούχο παιδί στο Teatro Sociale παρατηρεί τις κυρίες
Η εμμονή με την ομορφιά εμφανίστηκε νωρίς. Παιδί ακόμη, ζήτησε να τον μεταφέρουν μέσα σε χιονοθύελλα για να δει τις κυρίες της πόλης ντυμένες για το Teatro Sociale. Στην εφηβεία σχεδίαζε φορέματα καθημερινά και εργαζόταν για τη θεία του Rosa που ήταν τοπική σχεδιάστρια μόδας.
Ο Valentino μπορεί να απέτυχε στο τελευταίο εξάμηνο του σχολείου, κάτι που αργότερα αποδείχθηκε ήσσονος σημασίας, όμως έκανε θαύματα με τα απομεινάρια των υφασμάτων στο ατελιέ της θείας του. Στα 18 του, με την πλήρη στήριξη των γονιών του, έφυγε για το Παρίσι.
Το 1950 εγγράφηκε στην École des Beaux-Arts και στη συνέχεια στη Chambre Syndicale de la Couture Parisienne, ενώ παρακολουθούσε μαθήματα γαλλικών στο Berlitz για να εξαλείψει την ιταλική του προφορά, κάτι που ευτυχώς δεν κατάφερε ποτέ.
Τα χρόνια της μαθητείας και η επιρροή του Έλληνα Jean Dessès
Μαθήτευσε δίπλα στον Jean Dessès —Έλληνα σχεδιαστή γνωστό για τα πλισέ βραδινά του φορέματα— και κατόπιν στον Guy Laroche, αποκτώντας βαθιά γνώση τόσο των υφασμάτων όσο και της φόρμας. Παράλληλα, εργάστηκε για τη Jacqueline de Ribes και καλλιέργησε σχέσεις που αποδείχθηκαν καθοριστικές.
Όταν η Elizabeth Taylor γίνεται η πρώτη σου πελάτισσα
Το 1959 επέστρεψε στη Ρώμη και ίδρυσε το δικό του ατελιέ στη Via Condotti. Η Elizabeth Taylor, στη Ρώμη για τα γυρίσματα της «Κλεοπάτρας», υπήρξε από τις πρώτες του πελάτισσες.
Ωστόσο, η σπάταλη φύση του τον οδήγησε σύντομα στο χείλος της χρεοκοπίας. Ο σχεδιαστής ήταν δημιουργός και λάτρης της αισθητικής. Η εμπορική επιτυχία δεν ήταν το κύριο ταλέντο του.
Η καθοριστική καμπή όμως ήρθε τον Ιούλιο του 1960, σε ένα μπαρ στη Via Veneto, όταν γνώρισε τον 21χρονο φοιτητή αρχιτεκτονικής Giancarlo Giammetti.
Ο Giammetti εγκατέλειψε τις σπουδές του, ανέλαβε τα οικονομικά του οίκου και μαζί ξεκίνησαν μία από τις πιο εμβληματικές συνεργασίες στην ιστορία της μόδας — μια εξαιρετική και αναγκαία ένωση τέχνης και εμπορικότητας που διήρκεσε πέντε δεκαετίες.
Η Τζάκι παντρεύεται τον Ωνάση φορώντας Valentino και τον απογειώνει
Η διεθνής αναγνώριση ήρθε το 1962, με την επίδειξη στο Palazzo Pitti στη Φλωρεντία. Δύο χρόνια αργότερα, η Jacqueline Kennedy ανακάλυψε τον Valentino στη Νέα Υόρκη. Το 1966 του ευχήθηκε: «Valentino: Ζήσε εκατό χρόνια!». Και η ευχή της σχεδόν έπιασε.
Το 1968 φόρεσε δημιουργία του στον γάμο της με τον Αριστοτέλη Ωνάση στο Σκορπιό — ένα γεγονός με ισχυρό ελληνικό αποτύπωμα που καθιέρωσε οριστικά τον σχεδιαστή στο παγκόσμιο στερέωμα. Κανείς δεν ήξερε τίποτα για την επιλογή της, όμως οι δημοσιογράφοι την επόμενη μέρα, έστειλαν το όνομα του Valentino στα αστέρια.
Δεκαετίες αργότερα, ο Valentino σχεδίασε και το νυφικό της πριγκίπισσας Μαρί-Σαντάλ της Ελλάδας, ένα φόρεμα που χρειάστηκε 25 τεχνίτες και τέσσερις μήνες εργασίας.
Valentino Red: Το ένα και μοναδικό κόκκινο στον κόσμο
Το 1968 παρουσίασε την ιστορική συλλογή υψηλής ραπτικής All White Valentino. Η Vogue τη χαρακτήρισε «Το θέμα συζήτησης της Ευρώπης». Παρά τη «λευκή» αυτή στιγμή, ο Valentino ταυτίστηκε για πάντα με το κόκκινο: ένα μοναδικό κόκκινο εμπνευσμένο από την «Κάρμεν» στη Βαρκελώνη, τις Ισπανίδες «σαν τα γεράνια στα μπαλκόνια» και την ιδέα ότι κάθε συλλογή χρειαζόταν τουλάχιστον ένα κόκκινο φόρεμα «έτσι για καλή τύχη».
Ο τελευταίος αυτοκράτορας των αστέρων
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, ο Valentino έντυσε την Elizabeth Taylor, την Audrey Hepburn, τη Sophia Loren, την Julia Roberts, τη Jennifer Lopez, τη Nicole Kidman, τη Cate Blanchett και αμέτρητες άλλες προσωπικότητες.
«Μια γυναίκα πρέπει να τραβάει τα βλέμματα όταν μπαίνει σε ένα δωμάτιο», έλεγε. Και πράγματι, τα βραδινά του φορέματα —με τους χαρακτηριστικούς φιόγκους, δαντέλες, κεντήματα και άψογη γραμμή— καθόρισαν τη γοητεία του 20ού αιώνα.
Η πρώτη πώληση του brand: Τα 300 εκατομμύρια και το χειροκρότημα του Armani
Το 1998, ο Valentino και ο Giammetti πούλησαν τον οίκο στον όμιλο HDP για περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια. Το 1986, σύμφωνα με τη Vogue, ο Valentino ήταν ο κορυφαίος εξαγωγέας μόδας της Ιταλίας, με εξαγωγές ύψους περίπου 385 εκατομμυρίων δολαρίων.
Το 2007, η εταιρεία πέρασε στην Permira. Η εταιρική εποχή δεν τον γοήτευσε ποτέ και δεν τον απασχολούσε. Το 2008 αποσύρθηκε, έπειτα από μια συγκινητική, τελευταία επίδειξη υψηλής ραπτικής, με τον Giorgio Armani να του στέλνει ένα κόκκινο φόρεμα ως φόρο τιμής.
Από τα 300 εκατ. στα 1,31 δις. και το σήμερα
Τα έσοδα της Valentino για το σύνολο του έτους 2024 ανήλθαν σε περίπου 1,31 δισεκατομμύρια ευρώ, ένα εντυπωσιακό ποσό για τον σχεδιαστή που μόλις πριν 66 χρόνια βρισκόταν στα πρόθυρα πτώχευσης.
Σήμερα ο οίκος πολυτελείας ανήκει κυρίως στην εταιρεία Mayhoola for Investments του Κατάρ, ενώ ο γαλλικός όμιλος Kering απέκτησε σημαντικό μερίδιο 30% το 2023 και διατηρεί το δικαίωμα πλήρους ελέγχου έως το 2028.
Valentino: Παλάτια, κάστρα, βίλες, σκάφη – Είναι τρόπος ζωής
Ο τρόπος ζωής του ήταν εξίσου θρυλικός: ένα παλάτσο στην Piazza Mignanelli, μια βίλα στην Appian Way, ένα σαλέ στο Gstaad, το ρετιρέ στη Νέα Υόρκη, το Château de Wideville έξω από το Παρίσι και το γιοτ T.M. Blue One στη Μεσόγειο. Ο Valentino τα απέκτησε και τα έζησε όλα. Η καθαρή αξία του ιδίου υπολογίζεται μεταξύ 1,5 και 2 δις.
Τα πάρτι του —από το πρόσφατο άνοιγμα του Studio 54 για μια βραδιά και μόνο το 2025, έως το ιστορικό του κλείσιμο στο Κολοσσαίο— έμειναν στην ιστορία. «Είμαι η Rolls Royce της μόδας», είχε δηλώσει, και δεν υπέρβαλε. Είχε άριστη αυτογνωσία.
Η αποχώρηση: Ο κύκλος κλείνει, η αυλαία πέφτει
Μετά την αποχώρησή του, παρέμεινε ενεργός παρατηρητής. Χειροκρότησε συγκινημένος τον καινούργιο τότε διευθυντή δημιουργικού του maison, τον Pierpaolo Piccioli, το 2018. Εμφανιζόταν συχνά στο Instagram, πάντα με τα αγαπημένα του παγκ, αν και δεν ήταν οπαδός των μέσων δικτύωσης.
Το 2012 τιμήθηκε με την έκθεση Valentino: Master of Couture – γιατί αυτός ήταν– στο Somerset House του Λονδίνου. Το 2022, για τα 90 του χρόνια, επέστρεψε στη Voghera, κλείνοντας συμβολικά τον κύκλο του.
Ο Valentino Garavani έζησε ως αυτοκράτορας της κομψότητας, αλλά ποτέ δεν απολογήθηκε για τη ματαιοδοξία του, κάτι που άλλωστε ήταν το δυνατό του σημείο στο οποίο έδωσε θετικό πρόσημο. Είχε ξηρό χιούμορ, πειθαρχία και μια ακλόνητη πίστη στη δύναμη της ομορφιάς.
Ίσως τελικά να μην έζησε εκατό χρόνια, όπως του ευχήθηκε η Τζάκι. Όμως, έζησε μια ζωή που άξιζε να διαρκέσει για πάντα, για τον ίδιο, αλλά και για όσους λάτρεψαν τον τρόπο με τον οποίο έβλεπε τον κόσμο.
Διαβάστε επίσης:
Valentino: Πέθανε ο Ιταλός σχεδιαστής μόδας
Giorgio Armani: η πορεία του θρύλου που εκτοξεύθηκε από το μηδέν στα 2,4 δισεκατομμύρια
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
