Η είδηση ότι η Ρωσία επιστρέφει στις αμυντικές τακτικές της Σοβιετικής Ένωσης, με εντυπωσιακή ενίσχυση του στρατού ξηρά, την κατασκευή νέων οχυρωματικών έργων και την μεγάλη αύξηση της παραγωγικής πολεμικού υλικού έρχεται ως επιστέγασμα ενός δεκαετούς  τεχνολογικού σπριντ και ενός θερμού μακρόχρονου πολέμου που της πρόσφερε ανεκτίμητη εμπειρία.

Τίποτα από αυτά δεν πρέπει να εκπλήσσει. Ο απώτερος στόχος του Πούτιν ήταν και είναι η αναβίωση της Ρωσικής ισχύος. Αν αυτή θα είναι με αναφορά στην Σοβιετική Ένωση ή στην Τσαρική αυτοκρατορία ουδόλως τον απασχολεί. Ιστορικά η Ρωσία ήταν ανέκαθεν μία Μεγάλη Δύναμη, στην τάξη αυτή την επαναφέρει, αντιμετωπίζοντας την κατάρρευση στην τελευταία δεκαετία του 20ου αιώνα ως ένα παροδικό φαινόμενο.

Η κοινωνία της Δύσης επέλεξε να θεωρήσει τις εξελίξεις ως νομοτελειακές – αγνοώντας την ιστορία: τα μαθήματα της και της μακροχρόνιες τάσεις της που δύσκολα ανατρέπονται. Παρασυρόμενη από την ευδαιμονία που ακολούθησε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και την ταχύτητα της τεχνολογίας που έκανε το σήμερα να θεωρείται ήδη ως το χθες, θεμελίωσε μία άμεσα βραχύβια θεώρηση των γεγονότων και των εξελίξεων, χάνοντας την αίσθηση της ιστορικής συνέχισης. Σήμερα, η ίδια η ιστορία εκδικείται την Δύση: είτε με την εκ των έσω προδοσία των αρχών της είτε με την έξωθεν μαρτυρία της ιστορικής αναγκαιότητας.

Το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη έχει τολμήσει να συνειδητοποιήσει την σημασία των εξελίξεων; Οι ΗΠΑ μπορεί να επέλεξαν την ηθική αυτοκτονία, η Ρωσία να ξαναζήσει την ιστορικής της περηφάνεια, η Κίνα να εκπληρώσει την μοίρα της ως το Μεσαίο Βασίλειο – όπου ο πολιτισμός της είναι το κέντρο του κόσμου, γεωγραφικά και πολιτισμικά. Η Ευρώπη τι επιλέγει να κάνει;

Όσο κι αν δίνει την εντύπωση του παράδοξου και οι τρεις χώρες επιδιώκουν να ξαναγίνουν «μεγάλες». Οι ΗΠΑ αναζητούν την οικονομική ισχύ που θεωρούν πως έχασαν βλέποντας την βιομηχανία τους να έχει καταρρεύσει. Η Ρωσία και η Κίνα την αναζητούν αποδεικνύοντας ότι η εποχή της ταπείνωσης τους έχει παρέλθει—η πρώτη με την οικονομική της κατάρρευση το 1990, η δεύτερη με την πολιτισμική και πολιτική κατάρρευση του 19ου και του 20ου αιώνα. Και οι τρεις ουσιαστικά δηλώνουν «ποτέ ξανά».   Η Ευρώπη τη ακριβώς δηλώνει;

Οι ιδρυτές οραματίστηκαν την Ευρώπη ως ένα χώρο ειρήνης, ευημερίας και ισότητας. Σήμερα το όραμα έχει τσαλακωθεί. Άσχημα. Και το χειρότερο; Δεν υπάρχουν ταγοί να το αναβιώσουν, δεν υπάρχει καν άλλο όραμα να το αντικαταστήσει.

Στην σημερινή συγκυρία η Ευρώπη εξακολουθεί να κυβερνάται από τους «λογιστές» που με μανία προσπαθούν να ισοσκελίσουν ένα ισολογισμό …κοκορετσιών και σνίτσελ, ανίκανοι να συνειδητοποιήσουν ότι πριν από το Ταμείο Ανάκαμψης, πριν από την υποβάθμιση του παγκόσμιου επιτεύγματος του κοινωνικού κράτους, πριν από την αποκήρυξη της μετανάστευσης, πριν από το rearm Europe,  η Ευρώπη είχε χάσει τον δρόμο της διότι δεν είχε τίποτα στο οποίο να ομνύει.

Μπορεί ο Τραμπ, ο Πούτιν, ο Ξι Ζιπινγκ να κάνουν λάθος. Ο Τραμπ σίγουρα ναι, ο Πούτιν μάλλον, ο Ξι ίσως όχι. Δεν έχει σημασία. Καλό ή κακό (με αναφορά στα πρότυπα της Δύσης για ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου) έχουν όραμα. Η Ευρώπη του 21ου αιώνα, τι όραμα έχει;

Διαβάστε επίσης