Πετρέλαιο: Η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου «τρικλοποδιά» για τις μειώσεις στην αντλία

Μπορεί η τιμή του πετρελαίου Brent να έχει υποχωρήσει πάνω από 30% σε σχέση με τα υψηλά του τρέχοντος έτους, αλλά αυτό δεν θα το έχετε καταλάβει αν ζείτε στο Παρίσι, τη Βομβάη, αλλά και στην Ελλάδα.

Η υποχώρηση του παγκόσμιου δείκτη αναφοράς για το πετρέλαιο από τα σχεδόν 128 δολάρια/βαρέλι συνδυάστηκε με άλμα του δολαρίου κατά περίπου 15% την ίδια περίοδο. Αυτό σημαίνει ότι οι τιμές των καυσίμων παραμένουν ένας σημαντικός παράγοντας που αυξάνει το κόστος ζωής στο μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη.

Στις χώρες όπου η ζήτηση για πετρέλαιο είναι πολύ μεγάλη, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η υποχώρηση της τιμής του αργού είναι μικρότερη από ό,τι υποδηλώνουν οι δείκτες αναφοράς. Και για ορισμένες αναδυόμενες αγορές, όπως η Σρι Λάνκα, ο συνδυασμός αύξησης της τιμής του πετρελαίου και κατάρρευσης του τοπικού νομίσματος έχει πάρει ήδη τη μορφή σχεδόν ολικής οικονομικής κατάρρευσης.

«Το ισχυρότερο δολάριο δρα σαν αντίθετος άνεμος για τις χώρες που καταναλώνουν πετρέλαιο και των οποίων τα νομίσματα δεν συνδέονται με το αυτό», λέει ο Giovanni Staunovo, αναλυτής εμπορευμάτων στην UBS Group. «Τους τελευταίους 12 μήνες, οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί πολύ περισσότερο σε όρους τοπικών νομισμάτων».

Εύκολη λύση δεν υπάρχει. Η αύξηση των επιτοκίων για την ενίσχυση των νομισμάτων απειλεί να επιβραδύνει τις ήδη εύθραυστες οικονομίες, ενώ οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να παρακολουθούν στενά τα συναλλαγματικά διαθέσιμα που έχουν σε δολάρια.

Η εξάρτηση από το αργό πετρέλαιο σε ποσοστά – Πού βρίσκεται η Ελλάδα

Οι χώρες της Ευρωζώνης εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές για το πετρέλαιό τους. Χωρίς σχεδόν καθόλου τοπικά αποθέματα αργού, καθεμία από τις πέντε μεγαλύτερες οικονομίες του νομισματικού μπλοκ -Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Ολλανδία-εξαρτάται τουλάχιστον κατά 90% από ξένες αγορές για τη λειτουργία των διυλιστηρίων.

Σε αυτό το πλαίσιο, το γεγονός ότι το πετρέλαιο τιμολογείται σε δολάρια αποτελεί σοβαρό πονοκέφαλο για τους αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σε μια ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά. Η συμπίεση του ενεργειακού εφοδιασμού μετά την απόφαση της Ρωσίας να μειώσει τις παραδόσεις φυσικού αερίου έχει οδηγήσει σε τεράστιες αυξήσεις στις τιμές καταναλωτή, που σημείωσαν ρεκόρ 9,9% τον Σεπτέμβριο.

Τον ίδιο πόνο πάνω-κάτω έχει αισθανθεί και η Ασία. Μέχρι τον Αύγουστο, η αξία των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας ήταν 50% πάνω σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα, παρά το γεγονός ότι οι συνολικοί όγκοι ήταν χαμηλότεροι, καθώς η χώρα παλεύει με τους περιορισμούς για την αναχαίτιση της Covid-19.

Ενώ οι ανεπτυγμένες χώρες έχουν μεγαλύτερο περιθώριο να απορροφήσουν τις μεταβολές στη συναλλαγματικές ισοτιμίες, «υπάρχουν σίγουρα αναδυόμενες αγορές που θα αντιμετωπίσουν προβλήματα στο ισοζύγιο πληρωμών ως αποτέλεσμα των υψηλών τιμών του πετρελαίου», λέει η Caroline Bain, επικεφαλής οικονομολόγος για την αγορά εμπορευμάτων στην Capital Economics.