ΔΝΤ: Τα τρία «αγκάθια» και η διπλή απειλή για τις ελληνικές τράπεζες

Στο μικροσκόπιο του ΔΝΤ μπήκαν οι ελληνικές τράπεζες και πέρασαν με επιτυχία τα αυστηρά stress tests του Ταμείου.

Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι «ανθεκτικό και ικανό» να απορροφήσει τους κραδασμούς από την τρέχουσα γεωπολιτική κρίση και η τράπεζα της Ελλάδος ασκεί ενδελεχή και αποτελεσματική εποπτεία, σημειώνει το ΔΝΤ στην Έκθεση Αξιολόγησης της Σταθερότητας του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος (FSAP), η οποία είναι η πρώτη που διενεργείται για τις ελληνικές τράπεζες ύστερα από 20 χρόνια και καθώς πέρασαν διά πυρός και σιδήρου στα χρόνια της οικονομικής κρίσης.

Πέρα όμως από τα εύσημα το ΔΝΤ εστιάζει σε τρία «τρωτά» σημεία, που αποτελούν εν δυνάμει «απειλές». Συγκεκριμένα:

– Οι Αναβαλλόμενες Φορολογικές Απαιτήσεις, που επηρεάζουν την ποιότητα κεφαλαίων, καθώς το υψος του DTC στους ισολογισμούς των τραπεζών ανέρχονταν τον Δεκέμβριο του 2025 στο ποσό των 11,5 δισ. ευρώ που αντιστοιχεί στο 43,4% των συνολικών εποπτικών κεφαλαίων CET1.

Σύμφωνα με το ΔΝΤ αν και οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί επιτρέπουν αυτό το ποσό να υπολογίζεται στα βασικά ίδια κεφάλαια των τραπεζών, το Ταμείο επισημαίνει ότι αυτό υπερεκτιμά την πραγματική, υποκείμενη φερεγγυότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Και στην δέσμευση των τραπεζών να φέρουν την απόσβεση των κεφαλαίων του DTC μία 10ετία νωρίτερα, κατευθύνοντας το 29% των μερισμάτων στην αποπληρωμή του φόρου, το Ταμείο υπογραμμίζει ότι αυτή η οικειοθελής απόσβεση να ενσωματωθεί και σε νομοθετική ρύθμιση.

-Το δεύτερο αγκάθι έχει να κάνει με την πιστωτική επέκταση η οποία ναι μεν έχει ανακάμψει, ωστόσο τα δάνεια κατευθύνονται σχεδόν αποκλειστικά σε μεγάλες επιχειρήσεις και αφήνουν εκτός τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Το ΔΝΤ σημειώνει ότι οι συστημικές τράπεζες ακολουθούν ίδια σε γενικές γραμμές στρατηγική δανεισμού και ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις διαθέτουν ισχυρούς ισολογισμούς, η αλληλεξάρτηση πάντα δημιουργεί κινδύνους.

Όπως σημειώνει, σε περίπτωση γεωπολιτικής κρίσης, ή ενεργειακού σοκ, ή οικονομικης αναταραχής προκληθεί οικονομική δυσχέρεια σε περισσότερες από μία από αυτές τις μεγάλες εταιρείες, τότε ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα της χώρας θα αντιμετωπίσει εξαιρετικά σοβαρές συνέπειες, λόγω της απουσίας διαφοροποίησης (diversification) στο πελατολόγιό του. Και καλεί την ΤτΕ να παρακολουθεί πολύ στενά αυτούς τους μεγάλους κοινούς οφειλέτες των τραπεζών και να είναι έτοιμη να επιβάλει μακροπροληπτικά μέτρα αύξησης των κεφαλαιακών αποθεμάτων.

– Το τρίτο σημείο είναι η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους και το ΔΝΤ διαπιστώνει ότι χρειάζονται πρόσθετες παρεμβάσεις και ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τους servicers

Όπως αναφέρει το Ταμείο, οι servicers έχουν στην διαχείριση τους ένα βουνό «κόκκινων» δανείων, αρχικλης ονομαστικής αξίας 72,6 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 31% του ελληνικού ΑΕΠ του 2024. Από αυτά, περίπου τα μισά -37,6 δισ. ευρώ- εντάχθηκαν στο πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής» και τα υπόλοιπα πέρασαν στους servicers με απευθείας πωλήσεις.

Το χρέος των 72,6 δισ. ευρώ αφορά 2,9 εκατομμύρια δάνεια που βαρύνουν άμεσα 2,4 εκατομμύρια δανειολήπτες, δηλαδή το ¼ του πληθυσμού της χώρας.

Το Ταμείο κάνει focus στην διαχείριση των servicers, και θεωρεί ότι καθυστερούν σοβαρά τόσο στην αναδιάρθρωση όσο και στη ρευστοποίηση των NPLs, και ότι παραμένουν πίσω από τους στόχους των δικών τους επιχειρηματικών σχεδίων.

Αποδίδει την υποαπόδοση αφ΄ενός στις παθογένειες του δικαστικού συστήματος και στις καθυστερήσεις στους πλειστηριασμούς και αφ΄ετέρου στις εταιρείες διαχείρισης, υπογραμμίζοντας ότι οι ξένοι επενδυτές που τις ελέγχουν υποεπενδύουν σε κρίσιμους τομείς όπως είναι το εξειδικευμένο προσωπικό και τα προηγμένα συστήματα πληροφορικής, κυρίως λόγω των χαμηλών οικονομικών κινήτρων και των μεγάλων λήξεων των ομολόγων.

Όμως αυτές οι καθυστερήσεις αποτελούν διπλή «απειλή» σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Πρώτον: παρατείνεται η «ομηρία» για εκατομμύρια νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις, που χαρακτηρισμένοι ως unbankable, παραμένουν εκτός τραπεζικής χρηματοδότησης, ενώ οι τράπεζες χάνουν την ευκαιρία για διεύρυνση της πελατειακής τους βάσης.

Δεύτερον: Δυνητικά μπορεί να κινδυνέψουν οι εγγυήσεις του «Ηρακλή» καθώς τα senior ομόλογα που διακρατούν οι τράπεζες κινδυνεύουν με σημαντικά ελλείμματα.

Και επειδή οι κρατικές εγγυήσεις ανέρχονταν σε 16,8 δισ. ευρώ (ή 6,8% του ΑΕΠ) τον Σεπτέμβριο του 2025, το Ταμείο ζητά από την ΤτΕ να αυστηροποιήσει την εποπτεία της προς τους servicers.

Συγκεκριμένα το ΔΝΤ προτρέπει την ΤτΕ να προχωρά σε επιτόπιους ελέγχους, στην συχνότερη αξιολόγηση των αποδόσεων τους, υποχρεωτική τακτική αναθεώρηση των επιχειρηματικών τους σχεδίων, μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τις αποκλίσεις από τους στόχους διαχείρισης.

Διαβάστε επίσης

Alpha Bank για ελληνική οικονομία: Δοκιμάζονται ανάπτυξη και επενδύσεις λόγω Ιράν – «Ασπίδα» ο τουρισμός και η αξιοπιστία στις αγορές

Γιάννης Στουρνάρας: Αστικός μύθος οι τριγωνικές συναλλαγές μεταξύ τραπεζών – Servicers

ΔΝΤ: Μεγαλύτερη διαφάνεια και ενίσχυση της εποπτείας στους Servicers – Ανθεκτικές οι ελληνικές τράπεζες