Οι δύο γυναίκες που μπλόκαραν τα σχέδια του Ινφαντίνο και άνοιξαν τη μάχη για την προεδρία της FIFA

Η κρίση που προκάλεσε το σχέδιο του Τζιάνι Ινφαντίνο για την είσοδο ιδιωτών επενδυτών στις σημαντικότερες διοργανώσεις της FIFA δεν έκλεισε με την απόσυρση της πρότασης. Αντίθετα, μετατράπηκε σε ανοικτή μάχη για την εξουσία στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο, με ομοσπονδίες να αποσύρουν τη στήριξή τους προς τον πρόεδρο της FIFA, την UEFA να προετοιμάζει νομικές κινήσεις και τους αντιπάλους του να εξετάζουν ακόμη και την άρνηση συνεργασίας με την παγκόσμια συνομοσπονδία.

Στην πρώτη γραμμή αυτής της αντίδρασης βρέθηκαν δύο γυναίκες με μακρά ποδοσφαιρική διαδρομή: η αντιπρόεδρος της UEFA, Λόρα ΜακΆλιστερ, και η πρόεδρος της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας της Νορβηγίας, Λίσε Κλάβενες.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά για την έκτακτη τηλεδιάσκεψη της UEFA, στην οποία συμμετείχαν περίπου 150 αξιωματούχοι, η ΜακΆλιστερ ήταν εκείνη που ζήτησε την πιο σκληρή δυνατή απάντηση. Πρότεινε πλήρες μποϊκοτάζ όλων των διοργανώσεων της FIFA, όσο το σχέδιο για την πώληση ποσοστού των εμπορικών δραστηριοτήτων της παρέμενε ενεργό.

Η Κλάβενες υποστήριξε τη συγκεκριμένη γραμμή και έθεσε παράλληλα το ζήτημα των αλλαγών που θα απαιτούνταν στη διοίκηση και στο σύστημα λογοδοσίας της FIFA, εφόσον η κρίση οδηγούσε σε αλλαγή ηγεσίας. Μετά την απόσυρση του σχεδίου, οι δύο γυναίκες παρέμειναν μεταξύ των βασικών δημόσιων εκπροσώπων της αντίδρασης, καταγγέλλοντας τον τρόπο με τον οποίο κινήθηκε η διοίκηση Ινφαντίνο και κάνοντας λόγο για «οικονομικό εκβιασμό».

Το σχέδιο των 17,3 δισ. ευρώ και η υπόσχεση των 34,7 εκατ. ευρώ

Η πρόταση που προκάλεσε την έκρηξη αντιδράσεων προέβλεπε τη δημιουργία της FIFA Forward Enterprise, μιας νέας εμπορικής εταιρείας στην οποία θα περνούσαν δραστηριότητες και δικαιώματα διοργανώσεων της FIFA, μεταξύ αυτών και του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Ο σχεδιασμός προέβλεπε την πώληση ποσοστού περίπου 20% σε ιδιώτες επενδυτές. Η συνολική αποτίμηση της εταιρείας υπολογιζόταν σε περίπου 17,3 δισ. ευρώ, ενώ η FIFA προσδοκούσε να αντλήσει έως 3,6 δισ. ευρώ από τη συναλλαγή. Επικεφαλής της επενδυτικής ομάδας αναμενόταν να τεθεί η αμερικανική εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων Thrive Eternal, με τη συμμετοχή της JP Morgan στη διαδικασία.

Η Thrive συνδέεται με τον Τζόσουα Κούσνερ, αδελφό του Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος είναι γαμπρός του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ. Οι σχέσεις του Ινφαντίνο με τον Τραμπ είχαν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στους κόλπους του διεθνούς ποδοσφαίρου και η συγκεκριμένη σύνδεση ενίσχυσε τις υποψίες σχετικά με το ποιοι είχαν συμμετάσχει στην προετοιμασία του σχεδίου.

Το σημείο που προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη αναστάτωση ήταν η οικονομική προσφορά προς τις 211 ομοσπονδίες-μέλη της FIFA. Ο Ινφαντίνο τις ενημέρωσε ότι καθεμία θα μπορούσε να λάβει συνολικά περίπου 34,7 εκατ. ευρώ, εφόσον υποστήριζε την πρόταση. Από το ποσό αυτό, περίπου 17,3 εκατ. ευρώ θα ήταν διαθέσιμα ως πρώτη καταβολή, με προθεσμία αποδοχής την 19η Σεπτεμβρίου.

Η σύνδεση της οικονομικής ενίσχυσης με την έγκριση μιας τόσο σημαντικής αλλαγής στο ιδιοκτησιακό και εμπορικό μοντέλο των διοργανώσεων αντιμετωπίστηκε από την UEFA ως απόπειρα άσκησης πίεσης στις εθνικές ομοσπονδίες. Η ΜακΆλιστερ και η Κλάβενες μίλησαν ανοικτά για διαδικασία χωρίς επαρκή διαφάνεια, θεσμικές ασφαλιστικές δικλίδες και σαφή αλυσίδα λογοδοσίας. Το σχέδιο εγκαταλείφθηκε μετά την απειλή των 55 ευρωπαϊκών ομοσπονδιών ότι θα απέχουν από όλες τις διοργανώσεις της FIFA. Η απόσυρσή του, ωστόσο, δεν σταμάτησε την κρίση. Η αντιπαράθεση μεταφέρθηκε πλέον στο πρόσωπο του Ινφαντίνο και στη δυνατότητά του να παραμείνει στην προεδρία.

Η ΜακΆλιστερ ζήτησε μποϊκοτάζ, η Κλάβενες έδειξε τον δρόμο της αλλαγής

Η Λόρα ΜακΆλιστερ είναι μία από τις δύο γυναίκες στην 21μελή Εκτελεστική Επιτροπή της UEFA. Πρώην διεθνής ποδοσφαιρίστρια με την Ουαλία, είχε πρωταγωνιστήσει στις αρχές της δεκαετίας του 1990 στην προσπάθεια για την επίσημη αναγνώριση της γυναικείας εθνικής ομάδας από την ποδοσφαιρική ομοσπονδία της χώρας. Μετά το τέλος της αγωνιστικής σταδιοδρομίας της ακολούθησε ακαδημαϊκή και διοικητική πορεία. Το 2023 έγινε η πρώτη εκπρόσωπος της Ουαλίας που κατέλαβε θέση στην Εκτελεστική Επιτροπή της UEFA, παίρνοντας τη μία από τις θέσεις που εκείνη την περίοδο προορίζονταν για γυναίκες. Δύο χρόνια αργότερα συνέβαλε στην αύξηση των συγκεκριμένων θέσεων από μία σε δύο, με τη δεύτερη να καταλαμβάνεται από την Κλάβενες.

Η Λίσε Κλάβενες αγωνίστηκε επί 14 χρόνια και φόρεσε 73 φορές τη φανέλα της εθνικής Νορβηγίας, με την οποία έφτασε έως τον τελικό του Euro 2005. Σπούδασε νομικά και, τον Μάρτιο του 2022, εξελέγη πρόεδρος της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας της Νορβηγίας. Έγινε έτσι η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε τη θέση στα 120 χρόνια λειτουργίας της.

Η Κλάβενες είχε ήδη συγκρουστεί δημόσια με τη FIFA για τα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Κατάρ, για την επιλογή της Σαουδικής Αραβίας ως διοργανώτριας του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2034 και για τη στάση της παγκόσμιας συνομοσπονδίας απέναντι στις απώλειες αμάχων στη Γάζα. Τον Απρίλιο του 2026 είχε επίσης ζητήσει την κατάργηση του Βραβείου Ειρήνης της FIFA, το οποίο είχε απονείμει ο Ινφαντίνο στον Ντόναλντ Τραμπ.

Από την πλευρά της, η ΜακΆλιστερ είχε ασκήσει κριτική για τα δικαιώματα της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+ στο Κατάρ, για την περιορισμένη παρουσία γυναικών στα όργανα διοίκησης του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου και για σειρά ζητημάτων δεοντολογίας. Η παρουσία τους στην έκτακτη συνεδρίαση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα, επειδή οι παρεμβάσεις τους δεν περιορίστηκαν σε γενικές διαπιστώσεις. Η ΜακΆλιστερ ζήτησε συγκεκριμένο μέτρο πίεσης, δηλαδή την αποχή από τις διοργανώσεις της FIFA, ενώ η Κλάβενες έθεσε το πλαίσιο για αυστηρότερους κανόνες διοίκησης και για την επόμενη ημέρα, εφόσον απαιτηθεί αλλαγή στην προεδρία.

Η ΜακΆλιστερ δήλωσε ότι η υπόθεση αποτέλεσε μια «καταστροφική διαδικασία», ζητώντας σαφείς αλυσίδες ευθύνης, ώστε να αποτραπεί η επανάληψη μονομερών σχεδίων. Πήγε, μάλιστα, ένα βήμα παραπέρα, εκφράζοντας δημοσίως την ελπίδα να υπάρξει αλλαγή ηγεσίας στη FIFA μέσα στο 2027.

Η νομική απειλή της UEFA και τα 19 μέλη που μπορούν να κινήσουν τις εξελίξεις

Η UEFA απαίτησε να διατηρηθούν όλα τα έγγραφα και τα ηλεκτρονικά αρχεία που σχετίζονται με την επενδυτική πρόταση. Το αίτημά της καλύπτει μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, συνομιλίες μέσω WhatsApp, Signal, Teams και Slack, γραπτή αλληλογραφία, μηνύματα κινητής τηλεφωνίας και πρακτικά συναντήσεων.

Η ευρωπαϊκή συνομοσπονδία ζήτησε επίσης να διατηρηθεί κάθε υλικό που αφορά σε αξιωματούχους, υπαλλήλους, συμβούλους και συνεργάτες της FIFA, καθώς και επικοινωνίες με εθνικές ομοσπονδίες, συνομοσπονδίες, τηλεοπτικούς οργανισμούς, χορηγούς και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στα έγγραφα που αφορούν στην οικονομική προσφορά προς τις 211 ομοσπονδίες. Η UEFA ζητεί στοιχεία για τον σχεδιασμό, την οικονομική μοντελοποίηση, τη νομική βάση, τη διαδικασία έγκρισης και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε η πρόταση στις ομοσπονδίες. Ο Ινφαντίνο κλήθηκε να επιβεβαιώσει εντός πέντε εργάσιμων ημερών ότι έλαβε την επιστολή και έδωσε εντολή για τη διαφύλαξη του σχετικού υλικού. Παράλληλα, αντίπαλοι του προέδρου της FIFA απειλούν με άρνηση συνεργασίας όσο εκείνος παραμένει στη θέση του. Η μορφή που θα πάρει αυτή η στάση δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως. Ένα από τα πρώτα μέτρα που εξετάζονται είναι η αποχή αξιωματούχων και ομοσπονδιών από συνεδριάσεις επιτροπών και άλλων θεσμικών οργάνων της FIFA.

Η πίεση θα μπορούσε να μεταφερθεί και στο Συμβούλιο της FIFA. Για να συγκληθεί έκτακτη συνεδρίαση απαιτείται σχετικό αίτημα από τουλάχιστον 19 από τα 37 μέλη του. Εφόσον συγκεντρωθούν οι απαραίτητες υπογραφές, η συνεδρίαση πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός δύο εβδομάδων.

Η UEFA διαθέτει εννέα εκπροσώπους στο Συμβούλιο, η Ασιατική Συνομοσπονδία επτά, η Αφρικανική έξι, η Concacaf πέντε, η νοτιοαμερικανική συνομοσπονδία πέντε και η Ωκεανία τρεις. Τα υπόλοιπα δύο μέλη είναι ο Ινφαντίνο και ο γενικός γραμματέας της FIFA, Ματίας Γκράφστρεμ. Η ευρωπαϊκή πλευρά δεν μπορεί να προκαλέσει μόνη της την έκτακτη συνεδρίαση. Θα χρειαστεί τουλάχιστον δέκα ακόμη ψήφους από άλλες συνομοσπονδίες. Η στάση της Ασίας αποκτά συνεπώς καθοριστική σημασία, ιδιαίτερα μετά τη δήλωση αλληλεγγύης της ασιατικής συνομοσπονδίας προς την UEFA και την Concacaf.

Οι 106 ψήφοι, οι αποχωρήσεις και η μάχη του Μαρτίου

Ο Ινφαντίνο προγραμματίζει να διεκδικήσει τον Μάρτιο του 2027 μία τελευταία θητεία στην προεδρία της FIFA. Για να επανεκλεγεί χρειάζεται τουλάχιστον 106 από τις 211 ψήφους των εθνικών ομοσπονδιών.

Η UEFA διαθέτει 55 ψήφους, η Αφρική 54, η Ασία 46, η Concacaf 35, η Ωκεανία 11 και η Νότια Αμερική 10. Ακόμη και μια απολύτως ενιαία ευρωπαϊκή στάση δεν αρκεί για να εμποδίσει την επανεκλογή του. Η αριθμητική δείχνει ότι η πραγματική μάχη θα δοθεί στην Ασία, στην Αφρική και στην Concacaf.

Η Ουαλία ήταν η πρώτη ομοσπονδία που απέσυρε δημοσίως τη στήριξή της από την υποψηφιότητά του. Ακολούθησαν η Σερβία, η Φινλανδία και άλλες ευρωπαϊκές ομοσπονδίες, ενώ η αγγλική ομοσπονδία κινήθηκε επίσης προς την ίδια κατεύθυνση. Η Σκωτία έχει ευθυγραμμιστεί με την απόφαση της UEFA περί απώλειας εμπιστοσύνης προς την ηγεσία της FIFA.

Την ίδια στιγμή, το Μαρόκο, το Κατάρ, ο Λίβανος, το Κουβέιτ και η Σρι Λάνκα έχουν εκφράσει στήριξη στην παραμονή του Ινφαντίνο. Οι συνομοσπονδίες της Αφρικής, της Νότιας Αμερικής και της Ωκεανίας δεν είχαν αρχικά καταδικάσει ανοικτά το σχέδιο. Αυτό επιτρέπει στον πρόεδρο της FIFA να διατηρεί ακόμη σημαντικές δεξαμενές ψήφων, παρά την απομόνωσή του στην Ευρώπη. Το μέτωπο εναντίον του χρειάζεται έναν υποψήφιο που θα μπορεί να προσελκύσει ψήφους πέρα από την UEFA. Μεταξύ των προσώπων που εμφανίζονται ως πιθανοί διεκδικητές βρίσκονται ο πρόεδρος της Concacaf, Βίκτορ Μονταλιάνι, ο πρόεδρος της UEFA, Αλεξάντερ Τσέφεριν, ο πρόεδρος της ασιατικής συνομοσπονδίας, Σεΐχης Σαλμάν μπιν Ιμπραΐμ Αλ Χαλίφα, και ο Νασέρ Αλ Κελαϊφί. Στη σχετική συζήτηση έχει μπει πλέον και το όνομα της Κλάβενες, ακριβώς λόγω της στάσης που κράτησε στην κρίση.

Η υποψηφιότητα μιας γυναίκας για την προεδρία θα αποτελούσε ιστορική εξέλιξη για έναν οργανισμό στον οποίο η γυναικεία παρουσία παραμένει περιορισμένη. Από τις 37 θέσεις του Συμβουλίου της FIFA, μόλις οκτώ κατέχονται από γυναίκες. Οι έξι από αυτές προκύπτουν από την καταστατική πρόβλεψη για τουλάχιστον μία γυναίκα εκπρόσωπο από καθεμία από τις έξι συνομοσπονδίες.

Η πρώτη γυναίκα εξελέγη στο Συμβούλιο μόλις το 2013, όταν η Λίντια Νσεκέρα από το Μπουρούντι έσπασε μια παράδοση 109 ετών αποκλειστικά ανδρικής παρουσίας. Σήμερα, το 83% των εθνικών ομοσπονδιών διαθέτει τουλάχιστον μία γυναίκα στην εκτελεστική επιτροπή του, έναντι 64% το 2019. Μόνο δέκα από τις 211 ομοσπονδίες της FIFA έχουν γυναίκα πρόεδρο. Στην UEFA, δύο από τις 21 θέσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής προορίζονται για γυναίκες. Καμία γυναίκα δεν έχει εκλεγεί έως τώρα σε θέση που δεν διαθέτει αυτή την καταστατική πρόβλεψη. Η Κλάβενες είχε επιχειρήσει να το πετύχει το 2023, όταν διεκδίκησε μία από τις ανοικτές θέσεις, αλλά δεν εξελέγη.

Η κρίση της FIFA ανέδειξε αυτή την αντίφαση με τον πιο καθαρό τρόπο. Οι δύο γυναίκες που είχαν στη διάθεσή τους μόλις δύο από τις 21 θέσεις στην Εκτελεστική Επιτροπή της UEFA ήταν εκείνες που πίεσαν για την πιο αποφασιστική αντίδραση απέναντι σε ένα σχέδιο αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ.

Λίγους μήνες νωρίτερα, ο ίδιος ο Ινφαντίνο είχε ρωτήσει τη ΜακΆλιστερ τι θα έλεγε στο Συνέδριο της UEFA, εάν είχε τη δυνατότητα να ανέβει στο βήμα. Εκείνη του απάντησε ότι θα μιλούσε για την απουσία γυναικών από τις σημαντικές θέσεις του ποδοσφαίρου. Την επόμενη ημέρα ο πρόεδρος της FIFA επανέλαβε δημοσίως ότι χρειάζονται περισσότερες γυναίκες σε θέσεις ευθύνης.

Η συνέχεια αποδείχθηκε πολύ πιο ουσιαστική από τη δήλωσή του. Η ΜακΆλιστερ και η Κλάβενες χρησιμοποίησαν τις θέσεις τους για να μπλοκάρουν το σχέδιό του, να κινητοποιήσουν τις ευρωπαϊκές ομοσπονδίες και να ανοίξουν τη συζήτηση για την αλλαγή ηγεσίας στη FIFA.

Το επενδυτικό σχέδιο αποσύρθηκε, αλλά η σύγκρουση συνεχίζεται. Το επόμενο στάδιο θα κριθεί από την έκταση της άρνησης συνεργασίας, τις πιθανές νομικές κινήσεις της UEFA, τη στάση των μη ευρωπαϊκών συνομοσπονδιών και την εμφάνιση ενός υποψηφίου που θα μπορέσει να συγκεντρώσει τουλάχιστον 106 ψήφους. Η υπόθεση που ξεκίνησε ως σχέδιο πώλησης ποσοστού του Παγκοσμίου Κυπέλλου έχει εξελιχθεί στη σοβαρότερη απειλή που αντιμετώπισε ο Ινφαντίνο από την εκλογή του το 2016.

Διαβάστε επίσης

Η ΕΠΟ αποσύρει τη στήριξή της στον Ινφαντίνο ενόψει των εκλογών της FIFA

Τζάνι Ινφαντίνο: Το σχέδιο του επικεφαλής της FIFA για μεγαλύτερα έσοδα μπορεί να οδηγήσει στην πτώση του

FIFA: Μετά την Ουαλία, και η Αγγλία αποσύρει τη στήριξή της στον Ινφαντίνο