Η Ιταλία κλείνει το μάτι στο NBA Europe με επένδυση 5 δισ. ευρώ σε Ρώμη και Μιλάνο!

Το NBA Europe αρχίζει να αποκτά συγκεκριμένη οικονομική και επιχειρηματική υπόσταση, με την Ιταλία να τοποθετείται στον πυρήνα του σχεδιασμού. Ρώμη και Μιλάνο προορίζονται να φιλοξενήσουν τις δύο μόνιμες ιταλικές ομάδες της νέας διοργάνωσης, η οποία σχεδιάζεται από το ΝΒΑ σε συνεργασία με τη FIBA και αναμένεται να αρχίσει το φθινόπωρο του 2027.

Η σημασία της ιταλικής αγοράς αποτυπώνεται σε μελέτη της βρετανικής εταιρείας The Sports Consultancy, σύμφωνα με την οποία η λειτουργία των δύο ομάδων θα μπορούσε να δημιουργήσει συνολικό οικονομικό αποτύπωμα περίπου 5 δισ. ευρώ κατά την πρώτη δεκαετία. Πρόκειται για περίπου 500 εκατ. ευρώ ετησίως, ποσό που περιλαμβάνει την άμεση εμπορική δραστηριότητα, τις δαπάνες των επισκεπτών και την ευρύτερη επίδραση στις τοπικές οικονομίες.

Η εκτίμηση βασίζεται σε συνολικό οικονομικό αποτέλεσμα 5,6 δισ. δολαρίων, το οποίο μεταφράζεται σε περίπου 4,8 δισ. ευρώ. Η μελέτη προβλέπει παράλληλα πρόσθετη αξία περίπου 2 δισ. ευρώ για το ιταλικό ΑΕΠ, έξι εκατομμύρια θεατές και 426 αγωνιστικές και εμπορικές εκδηλώσεις σε Ρώμη και Μιλάνο μέσα στα πρώτα δέκα χρόνια.

Πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται ένα ευρύτερο σχέδιο μεταφοράς του αμερικανικού μοντέλου αθλητικής εκμετάλλευσης στην Ευρώπη. Οι νέες ομάδες θα λειτουργούν ως μόνιμες επιχειρηματικές οντότητες, με έσοδα από τηλεοπτικά δικαιώματα, χορηγίες, εισιτήρια, φιλοξενία υψηλών προδιαγραφών, εμπορικά προϊόντα και αξιοποίηση των γηπέδων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Τα 4,8 δισ. ευρώ και οι 1.000 θέσεις εργασίας

Η μεγαλύτερη συνιστώσα του οικονομικού αποτυπώματος αφορά στα άμεσα έσοδα από τις δραστηριότητες των ομάδων και των διοργανώσεων, μαζί με τις δαπάνες των φιλάθλων για μετακινήσεις, διαμονή, εστίαση και ψυχαγωγία. Η συγκεκριμένη κατηγορία υπολογίζεται σε περίπου 3 δισ. ευρώ στη διάρκεια της δεκαετίας.

Άλλα περίπου 770 εκατ. ευρώ αναμένεται να προκύψουν από τις αγορές αγαθών και υπηρεσιών των εταιρειών που θα οργανώνουν τους αγώνες και τις παράλληλες εκδηλώσεις. Σε αυτά προστίθενται περίπου 1 δισ. ευρώ από το ευρύτερο οικονομικό αποτέλεσμα σε εμπόριο, μεταφορές, τουρισμό και τοπικές υπηρεσίες.

Η έκθεση υπολογίζει ότι η δραστηριότητα θα υποστηρίζει περισσότερες από 1.000 θέσεις πλήρους απασχόλησης κάθε χρόνο. Το μέγεθος αυτό αφορά ολόκληρη την αλυσίδα της διοργάνωσης, από τη λειτουργία των ομάδων και των εγκαταστάσεων έως τις παραγωγές τηλεοπτικού περιεχομένου, την ασφάλεια, τις μετακινήσεις, την εστίαση και την εμπορική αξιοποίηση. Το επιχειρηματικό σχέδιο στηρίζεται και στην εκτίμηση ότι το ευρωπαϊκό μπάσκετ διαθέτει σημαντικό εμπορικό περιθώριο ανάπτυξης. Το άθλημα συγκεντρώνει περίπου 270 εκατομμύρια φίλους στην Ευρώπη και βρίσκεται πίσω μόνο από το ποδόσφαιρο ως προς τη βάση του κοινού. Παρ’ όλα αυτά, η συμμετοχή του στην ευρωπαϊκή αγορά αθλητικών μέσων ενημέρωσης και χορηγιών παραμένει κάτω από το 1%.

Η συγκεκριμένη αγορά αποτιμάται συνολικά σε περίπου 38,7 δισ. ευρώ. Αυτή η απόσταση ανάμεσα στη δημοφιλία του αθλήματος και στα έσοδα που παράγει αποτελεί το βασικό οικονομικό επιχείρημα του ΝΒΑ. Η αμερικανική λίγκα θεωρεί ότι μπορεί να αξιοποιήσει πιο αποτελεσματικά το κοινό, μέσα από κεντρική διαχείριση των εμπορικών δικαιωμάτων, σύγχρονες εγκαταστάσεις, ενιαία παραγωγή περιεχομένου και διεθνή δίκτυα χορηγών. Την τελευταία αγωνιστική περίοδο συμμετείχαν στο ΝΒΑ 71 Ευρωπαίοι παίκτες, ενώ πέντε από τα οκτώ τελευταία βραβεία πολυτιμότερου παίκτη κατέληξαν σε Ευρωπαίους. Η αγωνιστική επιρροή της ηπείρου έχει ήδη αυξηθεί εντυπωσιακά. Το ΝΒΑ επιχειρεί πλέον να μετατρέψει αυτή την επιρροή σε έσοδα που θα παράγονται και εντός της ευρωπαϊκής αγοράς.

Επένδυση 2,6 δισ. ευρώ και άδειες έως 860 εκατ. ευρώ

Η δημιουργία του NBA Europe συνοδεύεται από επενδυτικό πρόγραμμα περίπου 2,6 δισ. ευρώ. Τα κεφάλαια θα κατευθυνθούν στη σύσταση και λειτουργία της διοργάνωσης, στην εμπορική ανάπτυξη, στην τεχνολογική υποδομή και κυρίως στην κατασκευή ή ανακαίνιση γηπέδων.

Το ζήτημα των εγκαταστάσεων είναι καθοριστικό. Το ΝΒΑ ζητεί γήπεδα που μπορούν να υποστηρίξουν αγώνες υψηλής εμπορικής αξίας, χώρους εταιρικής φιλοξενίας, εστίαση, καταστήματα, ψηφιακές υπηρεσίες και πολυάριθμες εκδηλώσεις πέρα από το αγωνιστικό πρόγραμμα. Η ανάγκη αυτή αυξάνει το συνολικό ύψος της επένδυσης, αλλά δημιουργεί και τη δυνατότητα παραγωγής εσόδων σε ετήσια βάση.

Το αρχικό μοντέλο προβλέπει 16 ομάδες, από τις οποίες οι 12 θα έχουν μόνιμη θέση και οι υπόλοιπες τέσσερις θα προκύπτουν μέσω αγωνιστικής πρόκρισης. Οι πόλεις που έχουν τεθεί στο επίκεντρο είναι η Αθήνα, η Βαρκελώνη, το Βερολίνο, η Κωνσταντινούπολη, το Λονδίνο, η Λυών, η Μαδρίτη, το Μάντσεστερ, το Μιλάνο, το Μόναχο, το Παρίσι και η Ρώμη. Οι προσφορές για τις 12 μόνιμες άδειες κινούνται από περίπου 430 εκατ. έως 860 εκατ. ευρώ, ενώ ορισμένες φέρεται να έχουν υπερβεί ακόμη και το ανώτατο αυτό επίπεδο. Περισσότεροι από 20 υφιστάμενοι ποδοσφαιρικοί και μπασκετικοί σύλλογοι υπέβαλαν προτάσεις, σύμφωνα με όσα γνωστοποίησε το ίδιο το ΝΒΑ. Οι τελικές συμφωνίες βρίσκονται υπό επεξεργασία και οι συμμετέχοντες αναμένεται να ανακοινωθούν σταδιακά.

Η διοργάνωση θα χρειαστεί επίσης να βρει κοινό έδαφος με τη EuroLeague, η οποία διαθέτει τις ισχυρότερες παραδοσιακές ομάδες, καθιερωμένο αγωνιστικό προϊόν και υφιστάμενες εμπορικές συμφωνίες. Οι συζητήσεις ανάμεσα στο ΝΒΑ, τη FIBA και τη EuroLeague συνεχίζονται, χωρίς να έχει διαμορφωθεί ακόμη οριστική συμφωνία για τη συνύπαρξη των δύο διοργανώσεων.

Η διπλή μάχη στη Ρώμη

Η διεκδίκηση της θέσης της Ρώμης έχει ήδη εξελιχθεί σε σύγκρουση δύο νέων επιχειρηματικών σχημάτων. Η πρώτη υποψηφιότητα είναι η Ρόμα SPQR, την οποία καθοδηγεί ο πρώην παράγοντας των Ντάλας Μάβερικς, Ντόνι Νέλσον. Στην επενδυτική ομάδα συμμετέχει και ο Λούκα Ντόντσιτς, ο οποίος είχε συνδεθεί στενά με τον Νέλσον κατά την παρουσία του στο Ντάλας.

Το σχήμα απέκτησε τη Βανόλι Κρεμόνα και σχεδιάζει τη μεταφορά της στη Ρώμη για την περίοδο 2026-27. Η ομάδα θα χρησιμοποιεί αρχικά το Παλατιτσιάνο, με προοπτική μετακίνησης στο συγκρότημα του Φόρο Ιτάλικο το 2028, εφόσον έχουν ολοκληρωθεί τα έργα κάλυψης του κεντρικού γηπέδου.

Απέναντί της βρίσκεται η Μάξιμα Ρόμα του Πολ Ματιάσιτς, ιδιοκτήτη και της Τριέστε. Η δεύτερη υποψηφιότητα στηρίζεται στην απόκτηση του αγωνιστικού τίτλου της Μπρέσια και προσανατολίζεται στη χρήση του Παλαέουρ, ενός γηπέδου με ισχυρότερη χωρητικότητα και σημαντική ιστορία.

Οι δύο ομάδες θα συμμετάσχουν ήδη στη Serie A, επιχειρώντας να δημιουργήσουν αγωνιστική παρουσία, εμπορικό δίκτυο και κοινό πριν από την τελική επιλογή του ΝΒΑ. Η Ρώμη αποτελεί μεγάλη ευρωπαϊκή αγορά, αλλά στερείται τα τελευταία χρόνια μιας μπασκετικής ομάδας με σταθερή αγωνιστική και οικονομική ισχύ. Αυτό ακριβώς το κενό προσπαθούν να καλύψουν οι δύο επενδυτές.

RedBird και Oaktree κοιτάζουν το Μιλάνο

Στο Μιλάνο, η μάχη έχει έντονο χρηματοοικονομικό και ποδοσφαιρικό χαρακτήρα. Η RedBird, ιδιοκτήτρια της Μίλαν, φέρεται να βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με την Παλακανέστρο Βαρέζε. Το σχήμα εμφανίζεται να έχει προβάδισμα έναντι της Oaktree, η οποία ελέγχει την Ίντερ και εξετάζει τη δυνατότητα συμμετοχής στην ίδια αγορά. Η Αρμάνι Μιλάνο, ο σύλλογος με την ισχυρότερη μπασκετική ταυτότητα στην πόλη και μόνιμη παρουσία στη EuroLeague, παραμένει προς το παρόν εκτός της πρώτης γραμμής των διαπραγματεύσεων. Η στάση της αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς διαθέτει έτοιμο αγωνιστικό οργανισμό, εμπορική βάση, οπαδικό κοινό και εμπειρία από το κορυφαίο επίπεδο της ευρωπαϊκής διοργάνωσης.

Για τη RedBird, η πιθανή επένδυση ταιριάζει στο επιχειρηματικό μοντέλο που έχει αναπτύξει ο Τζέρι Καρντινάλε γύρω από τη σύνδεση αθλητισμού, μέσων ενημέρωσης και ζωντανής ψυχαγωγίας. Κεντρικό πλεονέκτημα της υποψηφιότητας αποτελεί το σχέδιο κατασκευής γηπέδου στο Σαν Ντονάτο, το οποίο μπορεί να υποστηρίξει τόσο τη Μίλαν όσο και μια νέα ομάδα μπάσκετ στο πλαίσιο ενός ευρύτερου εμπορικού οικοσυστήματος.

Η Oaktree προσεγγίζει την υπόθεση περισσότερο ως επενδυτικό περιουσιακό στοιχείο. Στη διαδικασία έχουν ρόλο χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι όπως η JPMorgan και η Raine, εταιρείες με εμπειρία στις εξαγορές και αποτιμήσεις αθλητικών οργανισμών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο πρόεδρος της Ίντερ, Τζουζέπε Μαρότα, έχει επιβεβαιώσει ότι γίνονται αξιολογήσεις, χωρίς να έχει ληφθεί τελική απόφαση. Η επιλογή του Μιλάνου θα δείξει ποιο μοντέλο προτιμά το ΝΒΑ για την Ευρώπη. Στη μία πλευρά βρίσκεται η σύνδεση με παραδοσιακούς μπασκετικούς συλλόγους. Στην άλλη βρίσκονται μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια, ποδοσφαιρικές ομάδες και νέα γήπεδα με δυνατότητα πολυεπίπεδης εμπορικής αξιοποίησης.

Ρώμη και Μιλάνο προσφέρουν στο ΝΒΑ δύο από τις ισχυρότερες καταναλωτικές αγορές της νότιας Ευρώπης, σημαντική τουριστική κίνηση και πρόσβαση σε μεγάλους εταιρικούς χορηγούς. Το προβλεπόμενο αποτύπωμα των 4,8 δισ. ευρώ παραμένει εκτίμηση και εξαρτάται από την επιτυχία της διοργάνωσης, τις εγκαταστάσεις, τα τηλεοπτικά συμβόλαια και την προσέλευση του κοινού. Δείχνει, ωστόσο, το μέγεθος του επιχειρηματικού στοιχήματος που έχει αρχίσει να στήνεται γύρω από το NBA Europe.