Στο κέντρο της Αθήνας το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού – Εγκατάσταση στο εμβληματικό κτήριο της Ερμού

Σε ένα λαμπρό κτήριο –μνημείο της οδού Ερμού στον Κεραμεικό εγκαθίσταται το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ) ύστερα από απόφαση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, προκειμένου να αναπτύξει τις πολυσχιδείς δράσεις του στο κέντρο πλέον της Αθήνας. Το ακίνητο, νεοκλασικής αρχιτεκτονικής βρίσκεται συγκεκριμένα επί της οδού Ερμού 134-136 και Ευβούλου και ανήκει στο υπουργείο Πολιτισμού.

Πριν από δύο χρόνια είχε αποτελέσει το μήλον της έριδος μεταξύ του υπουργείου και του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, στον οποίο είχε παραχωρηθεί προς χρήση, η οποία όμως ήρθη με απόφαση της Λίνας Μενδώνη, λόγω της μη τήρησης των όρων που εκπορεύονταν από αυτήν την παραχώρηση. Να σημειωθεί, ότι σήμερα το ΕΛΙΒΙΠ στεγάζεται στο Ψυχικό, σε σημείο που δυσχεραίνει την επικοινωνία του με τα κοινό, λόγω απόστασης από το κέντρο και δυσκολίας μεταφοράς.

Πρόκειται για μεγάλης κλίμακας αστικό ακίνητο, που οικοδομήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα και περιλαμβάνει, στη σύγχρονη μορφή του, το κυρίως νεοκλασικό κτήριο μεικτής χρήσης (κατάστημα στο ισόγειο – κατοικία στον όροφο), βοηθητικό λιθόκτιστο κτίσμα, στον αύλειο χώρο του, και κήπο. Την ίδια περίοδο, στους εμπορικούς δρόμους, στο κέντρο της Αθήνας, διαμορφώνονται κτήρια με τρόπο που να καλύπτουν τις χρηστικές ανάγκες της θέσης τους. Όπως αναφέρει μάλιστα ο Μάνος Μπίρης

«Το ισόγειο αυτών των κτηρίων διαθέτει μεγάλους χώρους για επαγγελματική χρήση, με ελεύθερο ύψος 6μ. (…). Έτσι, τουλάχιστον στους εμπορικούς δρόμους της Αθήνας διαμορφώνεται μια ιδιαίτερη εικόνα δομημένου χώρου (…) που διαμορφώνουν βιτρίνες ή εισόδους μαγαζιών, καφενείων και ζαχαροπλαστείων (…). Αντίθετα, στους ορόφους των κτιρίων δεν παρατηρούμε καμία σημαντική διαφοροποίηση από το γνώριμο σχήμα όψης και κάτοψης των μεγάλων αστικών κατοικιών».

Χαρακτηρισμένο έργο τέχνης

Το ακίνητο απαλλοτριώθηκε για αρχαιολογικούς σκοπούς από το Ελληνικό Δημόσιο-Υπουργείο Πολιτισμού, με απόφαση του 1973. Το κτήριο χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως χώρος πώλησης «οικοδομικών υλών» από τον Γεώργιο Κ. Βεντούρη. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1916, η εταιρεία του Γ. Βεντούρη συγκαταλέγεται στο λήμμα «Εργοληπτικαί Εταιρείαι Αθηνών» του «Οδηγού της Ελλάδος» του Ν. Ιγγλέση ενώ στον τόμο των ετών 1923-1926 ο Οδηγός περιλαμβάνει δισέλιδο αφιέρωμα στον «Εμπορικό και Βιομηχανικό Οίκο» του Γ. Κ. Βεντούρη.

Το 1994, το κτήριο χαρακτηρίστηκε από το ΥΠΠΟ ως έργο τέχνης μαζί με το αύλειο κτίσμα του, οπότε και υπήχθη στις προστατευτικές διατάξεις του Ν.4858/2021. Το 1993 είχε χαρακτηριστεί από το ΥΠΕΝ ως διατηρητέο. Η παραχώρησή του προς χρήση στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων είχε γίνει το 1986 με απόφαση της υπουργού Πολιτισμού τότε, Μελίνας Μερκούρη.

Το βιβλίο στην καρδιά της πόλης

«Η πολιτική του υπουργείου Πολιτισμού θέλει το βιβλίο στην καρδιά των πόλεων, στο κέντρο της Αθήνας, ώστε οι πολίτες να μετέχουν εύκολα και δυναμικά στις δράσεις και τις δραστηριότητες του ΕΛΙΒΙΠ», όπως δηλώνει η υπουργός Πολιτισμού, η οποία «τρέχει» με ταχύ ρυθμό το έργο της αποκατάστασης του κτηρίου –μεταξύ άλλων ασφαλώς- ώστε το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού, που είναι φορέας εποπτευόμενος από το ΥΠΠΟ να εξυπηρετεί απολύτως τις ανάγκες του Ιδρύματος.

«Σε μια εποχή που κυριαρχεί η τεχνολογία, η εμπειρία του βιβλίου παραμένει μοναδική και η σχέση του καθενός μας με το βιβλίο είναι σχέση βιωματική, σχέση εμπειρίας και μνήμης», σημειώνει η ίδια. «Το κτήριο, επί του πεζοδρόμου της Ερμού, σε απόσταση αναπνοής από την Αρχαία Αγορά των Αθηνών και όμορο του αρχαιολογικού χώρου του Κεραμεικού διαθέτει τους κατάλληλους χώρους, ώστε άνετα μπορεί να φιλοξενεί εκδηλώσεις σχετικές με το βιβλίο και τη φιλαναγνωσία ενώ ο κήπος που το περιβάλει είναι ιδανικός για πολιτιστικές εκδηλώσεις, συναφείς με το έργο του ΕΛΙΒΙΠ.

Το Υπουργείο Πολιτισμού, δια της αρμόδιας Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Αττικής, αποκατέστησε πλήρως το κτήριο-μνημείο, που τα τελευταία χρόνια είχε περιέλθει σε απόλυτη παρακμή. Με τη νέα του χρήση αναβαθμίζεται η ευρύτερη περιοχή, σε συνδυασμό και με το νέο πρόσωπο που αποκτά ο όμορος αρχαιολογικός χώρος του Κεραμεικού, με την ολοκλήρωση των έργων, που εκτελεί η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών».

Οι εργασίες αποκατάστασης

Το κτήριο αναπτύσσεται σε τέσσερεις στάθμες. Οι χώροι του ισογείου είναι ενιαίοι και λιτοί, χωρίς μορφοπλαστικό διάκοσμο. Ο α΄ όροφος φιλοξενούσε την κυρίως κατοικία. Οι οροφές των κύριων, προβεβλημένων χώρων του φέρουν γλυπτικό διάκοσμο, γεωμετρικά πιο απλοποιημένα στο χωλ της εισόδου και περίτεχνο με φυτικά στοιχεία στα, κυρίως, δωμάτια προς την οδό Ερμού. Ο β΄ όροφος περιλαμβάνει μεγάλη βεράντα με κτιστό στηθαίο με θέα προς την Πλάκα και την Ακρόπολη.
Το κτήριο, σε βάθος του χρόνου έχει δεχτεί επεμβάσεις.

Το 1994, εκτελέστηκαν εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης από το ΥΠΠΟ. Το 2024, το Υπουργείο Πολιτισμού -δια της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Αττικής- προχώρησε σε εργασίες άρσης επικινδυνότητας και συνολικής αποκατάστασης του κτηρίου, προϋπολογισμού περίπου 750.000 ευρώ, από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΥΠΠΟ.

Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε πέρα από την στερέωση και αποκατάσταση όλων των σωζόμενων στοιχείων του κτηρίου και η διερεύνηση των αρχικών χρωματισμών των όψεων και του εσωτερικού του. Από τα σωζόμενα στοιχεία τεκμηριώθηκε η αρχική εικόνα του κτηρίου, η οποία και αποκαταστάθηκε. Παράλληλα, υλοποιήθηκαν και εργασίες λειτουργικής αναβάθμισης και προσβασιμότητας σε εμποδιζόμενα άτομα και άτομα με αναπηρία.

 

Διαβάστε επίσης 

Το βυζαντινό καλαντάρι: Γιορτάζοντας τον Δεκέμβρη και το Δωδεκαήμερο

Τέλος στην περιπέτεια του Κούστα στις Σπέτσες – Έγκριση Μενδώνη για την ανέγερση κατοικίας

Ταινίες Πρώτης Προβολής: Κλασικός Τζάρμους, έκπληξη από τη Βραζιλία και Καποδίστριας