Περισσότερο από είκοσι χρόνια μετά την μεγάλη ανακαίνιση εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 και μερικά εκατομμύρια επιβάτες ως σήμερα έχουν αφήσει τα σημάδια τους στον ιστορικό σταθμό του ηλεκτρικού της Ομόνοιας, χαρακτηρισμένο ως μνημείο από το υπουργείο Πολιτισμού. Κατάσταση που επιδιώκει να αναστρέψει σχετική μελέτη, που εκπονήθηκε για λογαριασμό της «ΣΤΑΣΥ Α.Ε.» και εγκρίθηκε από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων ώστε να αντιμετωπισθούν οι κάθε είδους φθορές – ρωγμές, ρύποι, γκράφιτι, καταστροφή πλακιδίων κ.ά.- που έχουν συσσωρευτεί δημιουργώντας μια εικόνα εγκατάλειψης, η οποία διαρκώς και επιδεινώνεται.

Το εργοτάξιο κατά τη διάνοιξη της σήραγγας, 1928 (Αρχείο ΗΣΑΠ)
Το εργοτάξιο κατά τη διάνοιξη της σήραγγας, 1928 (Αρχείο ΗΣΑΠ)

Κεραμικά πλακάκια, κιγκλιδώματα, κλιμακοστάσια, μεταλλικές θύρες, ακόμη και οι επισμαλτωμένες πινακίδες, όλα τα διατηρητέα στοιχεία του σταθμού περιλαμβάνονται σ΄αυτή τη μελέτη στην οποία αναλύεται η κατάσταση διατήρησής τους, παρουσιάζονται στοιχεία του περιβάλλοντος, κατατίθενται οι προτάσεις αποκατάστασης, καθώς και απαραίτητες ειδικές μετρήσεις. Μετά την έγκρισή της έτσι, ο δρόμος ανοίγει για την υλοποίησή της, εφ΄όσον αυτό αποφασιστεί από την αρμόδια εταιρεία.

1

Το 2001 έγινε η κήρυξη του σταθμού, ο οποίος είχε εγκαινιαστεί το 1930, παράλληλα με την ανάπλαση της πλατείας Ομονοίας, αντικαθιστώντας τον προηγούμενο, που ήταν ημι-υπόγειος και βρίσκονταν στη διασταύρωση των οδών Αθηνάς και Λυκούργου. Κατασκευάστρια εταιρεία ήταν η γερμανική Grün & Billfinger A.G.1 -είχε αναλάβει και την κατασκευή του υπόγειου σιδηροδρομικού δικτύου του Βερολίνου- σε συνεργασία με την Siemens Bauunion G.m.b.H.2. Από το Βερολίνο έτσι, είχαν έρθει, κατόπιν ειδικής παραγγελίας, και τα χαρακτηριστικά εφυαλωμένα κεραμικά πλακίδια, που αποτελούν το σήμα κατατεθέν του σταθμού.

Το μεγάλο κλιμακοστάσιο του σταθμού (Αρχείο ΗΣΑΠ)
Το μεγάλο κλιμακοστάσιο του σταθμού (Αρχείο ΗΣΑΠ)

Η ιδιαιτερότητα των πλακιδίων

Τα πλακίδια αποτελούν το μεγαλύτερο σε έκταση διατηρητέο στοιχείο του, που χαρακτηρίζει και την αισθητική του με την εναλλαγή των αποχρώσεων του πορτοκαλί, του κόκκινου και του μπλε-μωβ. Τα κεραμικά αυτά πλακίδια κατασκευάστηκαν από την εταιρεία RICHARD BLUMENFELD A.G. ειδικά για χρήση σε δημόσιο χώρο – παρόμοια μάλιστα είχαν χρησιμοποιηθεί στον σταθμό του Βερολίνου U-bahn Rosenthaler Platz που είναι σύγχρονος της Ομόνοιας και παρόμοιας επίσης αισθητικής – όπως και ως έκθεμα στο μουσείο Ofen- und Keramikmuseum Velten.

Το κλιμακοστάσιο και οι δύο αποβάθρες του σταθμού
Το κλιμακοστάσιο και οι δύο αποβάθρες του σταθμού

Άλλο σημαντικό στοιχείο τους πάντως, είναι ότι ανήκουν στην κατηγορία των πλακιδίων ουρανίου, που χρησιμοποιήθηκε ευρέως εκείνη την εποχή ως χρωστική ουσία στο γυαλί, σε υαλώματα και σμάλτα, αν και από μετρήσεις που έγιναν στο χώρο του σταθμού δεν διαπιστώθηκαν ποσοστά επικίνδυνα για το επιβατικό προσωπικό ή τους εργαζόμενους. Σε κάθε περίπτωση όμως, ειδικές προφυλάξεις προτείνονται από τη μελέτη κατά την εκτέλεση των εργασιών.

Να σημειωθεί τέλος, ότι στην ανακαίνιση του 2003 ικανός αριθμός πλακιδίων είχε αντικατασταθεί με νεώτερα, λόγω απώλειας ή μεγάλης φθοράς των αρχικών. Παρ΄ότι έχουν την ίδια απόχρωση η διαφορά είναι προφανής αλλά χωρίς να προκαλεί μεγάλη αντίθεση. Γενικότερα εξάλλου, ο σταθμός αντικατοπτρίζει αισθητικά την ευρωπαϊκή τάση της εποχής του Μεσοπολέμου διαθέτοντας και στοιχεία art deco.

Διαβάστε επίσης:

ΕΚΤ: Αμετάβλητα αναμένεται να διατηρήσει τα επιτόκια μετά την Fed

Η Νιόβη Ιασεμίδη στο δυναμικό της Capital Tankers Corp.

Deutsche Bank: Ανεβάζει τις τιμές στόχους στις ελληνικές τράπεζες παρά την αναταραχή στις αγορές