«Ο Ξενοφών Ζολώτας και η οικονομική ανάπτυξης της Ελλάδας»

Η Τράπεζα της Ελλάδος και το Ιδρυμα Πολιτισμού, Ερευνας και Τεκμηρίωσης παρουσιάζει το βιβλίο του Βασίλη Ριζά, «Ο Ξενοφών Ζολώτας και η οικονομική ανάπτυξης της Ελλάδας».

Ο Ξενοφών Ζολώτας (1904-2004) υπήρξε μια από τις μακροβιότερες και πιο επιδραστικές μορφές της ελληνικής δημόσιας ζωής, με παρουσία που εκτείνεται περισσότερο από εξήντα χρόνια, από τη δεκαετία του 1920 έως τη δεκαετία του 1990.

Το βιβλίο αυτό προσεγγίζει το ελληνικό αναπτυξιακό πρόβλημα μέσα από την οπτική του Ζολώτα, αναγνωρισμένου ως αυθεντία της οικονομι­κής πολιτικής, εντάσσοντας τις ιδέες και τις παρεμβάσεις του στο ευρύ­τερο πλαίσιο της δημόσιας συζήτησης και των αντικρουόμενων στρατη­γικών επιλογών που σημάδεψαν την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Αν και η σύγχρονη ιστοριογραφία έχει απομακρυνθεί από την αντίληψη ότι την Ιστορία διαμορφώνουν αποκλειστικά οι «μεγάλες προσωπικότη­τες», ορισμένες μορφές ασκούν επιρροή που υπερβαίνει το μέτρο της εποχής τους. Ο Ζολώτας – ως Ακαδημαϊκός, Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, υπουργός και πρωθυπουργός της χώρας – υπήρξε μία από αυτές τις προσωπικότητες.

Ήδη από τον Μεσοπόλεμο αμφισβήτησε την πρωταρχική σημασία της γεωργίας για την ελληνική οικονομία και υποστήριξε με συνέπεια την ανάγκη εκβιομηχάνισης. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ταύτισε την εκβιομηχάνιση με την ευημερία και την ανάπτυξη, σε συμφωνία με τις τότε κυρίαρχες διεθνείς αντιλήψεις. Ως Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος (1955-1967) υπερασπίστηκε τη νομισματική σταθερότητα ως θεμέλιο της ταχείας ανάπτυξης. Μεταξύ των δύο πετρελαϊκών κρίσεων, από τον Νοέμβριο του 1974 έως τον Νοέμβριο του 1981, διαχειρίστηκε την οικονομία σε συνθήκες έντονης κοινωνικής πίεσης και διεθνούς στασιμοπληθωρισμού.

Βραχεία, αλλά περισσότερο αξιοσημείωτη από όσο συνειδητοποίησαν οι πρωταγωνιστές της πολιτικής και το εκλογικό σώμα τότε, υπήρξε η θητεία του ως πρωθυπουργού από τον Νοέμβριο του 1989 έως τον Απρίλιο του 1990. Ο Ζολώτας, μέσω της έκθεσης της Επιτροπής εμπει­ρογνωμόνων, υπό την προεδρία του καθηγητή Αγγέλου Αγγελόπουλου, διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο στην υιοθέτηση ενός νέου υποδείγματος οικονομικής πολιτικής που υπερέβαινε τον κρατισμό και την ελλειμματι- κή χρηματοδότηση της οικονομίας.

Ποιος είναι ο συγγραφέας

Ο Σωτήρης Ριζάς είναι διευθυντής ερευνών στο Κέντρο Έρευνας Ιστορίας Νεώτερου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών. Έχει διδάξει στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης, στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο και σε προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

Ήταν Visiting Research Associate στο Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του King’s College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και Stanley Seeger Visiting Fellow in Research στο Πρόγραμμα Νεοελληνικών Σπουδών του Πρίνστον.

Έγραψε μεταξύ άλλων τα βιβλία: America and Europe Adrift. Transatlantic Relations after the Cold War, 2022· Realism and Humans Rights in US Policy toward Greece, Turkey, and Cyprus, 2018- The End of Middle Class Politics?, 2018- The Rise of the Left in Southern Europe. Anglo-American Responses, 2016· Μεγάλες Δυνάμεις και Επανάσταση, 2022· Το τέλος της Μεγάλης Ιδέας. Ο Βενιζέλος, ο Αντιβενιζελισμός και η Μικρά Ασία, 2015· Απ’την Απελευθέρωση στον Εμφύλιο, 2011 · Η Ελληνική Πολιτική μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο. Κοινοβουλευτισμός και Δικτατορία, 2008.