Από τα πιστόλια του Βύρωνα στα τραπουλόχαρτα του Αγώνα- Σπάνιο υλικό για την Έξοδο του Μεσολογγίου

Η νεαρή Μεσολογγίτισσα μητέρα κρατώντας στο ένα χέρι το σπαθί και με το άλλο το μικρό παιδί της εγκαταλείπει τη πόλη, που έχει πέσει στα χέρια των Τούρκων. Πίσω της οι φλόγες της φωτιάς που κατακαίνε την πατρίδα της φθάνουν ως τον ουρανό, μπροστά της η θάλασσα και ίσως η σωτηρία. Ένας από τους πίνακες, από τα έργα γενικότερα, που παρουσιάζονται στο Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού στην επέτειο των 200 χρόνων από την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου, το γεγονός που συντάραξε όλη την Ευρώπη και άλλαξε οριστικά την πορεία του Αγώνα των Ελλήνων για τη απελευθέρωση.

Πίνακες, σχέδια, χαρακτικά, βιβλία και αντικείμενα παρουσιάζονται στην έκθεση «Μεσολόγγι 1826 – 200 χρόνια από την Έξοδο» ένα εξαιρετικό δείγμα της εικονογραφίας του Μεσολογγίου, του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα και του Φιλελληνισμού. Ανάμεσά τους σπάνιο εφήμερο υλικό, όπως μονόφυλλα, αφίσες, εικονογραφημένες περιοδικές εκδόσεις, ποιήματα, θεατρικά ή μουσικά έργα που πωλούνταν υπέρ των αγωνιζομένων Ελλήνων με πολλά από αυτά να φέρουν χρονολογία το έτος 1826. Πληθώρα εκθεμάτων που είναι δηλωτική του αντίκτυπου και της διαχρονικότητας της Εξόδου στη διεθνή κοινή γνώμη.

Πρόκειται για μια διαφορετική, διαχρονική ματιά στην πόλη και στο γεγονός από τις αρχές του 19ου αιώνα ως τις μέρες μας με σπάνιο υλικό -200 και πλέον αντικείμενα στο σύνολο- που συγκεντρωμένο όλο μαζί δίνει την εντυπωσιακή πραγματικά εικόνα της εμβέλειας και του αντίκτυπου που είχε η Έξοδος στη διεθνή κοινή γνώμη αλλά και την διάρκειά της στο χρόνο.

Ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν

Ένα ζευγάρι πιστόλια που ανήκαν στον λόρδο Βύρωνα αποτελεί ένα μόνον από τα εκθέματα που συνδέονται με τον μεγάλο ποιητή και υμνητή του ηρωισμού των πολιορκημένων. Τα είχε δωρίσει ο Διονύσιος Σολωμός το 1836 στον λόρδο Nugent, φιλελεύθερο βρετανό Αρμοστή της Επτανήσου (1832-1835) και διασώθηκαν ως πολύτιμα κειμήλια ως σήμερα. Μία έκδοση άλλωστε, του «΄Υμνου εις την Ελευθερίαν» του εθνικού μας ποιητή, η τρίτη, όπως αναγράφεται στην πρώτη σελίδα της στα ελληνικά και τα ιταλικά, «Εν Μεσολογγίω 1825» περιλαμβάνεται επίσης στην έκθεση.

Αλλά και το σπίτι όπου διέμενε ο λόρδος Βύρωνας στο Μεσολόγγι είναι αποτυπωμένο σε μία υδατογραφία, όπως και η ανακοίνωση του θανάτου του σε δημοσίευμα της ξενόγλωσσης εφημερίδας Telegrafo Greco, αρ. φύλλου 6, με ημερομηνία 24 Απριλίου 1824. Μια εφημερίδα που τυπωνόταν στο Μεσολόγγι στο τυπογραφείο του Johann Jakob Meyer και του Δημητρίου Μεσθενέα, με διευθυντή σύνταξης τον κόμη Pietro Gamba για την ενημέρωση της διεθνούς κοινής γνώμης σχετικά με τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα.

Φυσικά και μία σειρά από πίνακες και σχέδια από την πολιορκία του Μεσολογγίου, τις μάχες, την Έξοδο και την καταστροφή. Ανάμεσά τους η «Ακριβής και αληθής απεικόνιση της εξόδου της ελληνικής φρουράς από το φρούριο Μεσολογγίου, το οποίο τη νύχτα της 25ης προς 26η Απριλίου 1826 αλώθηκε με σφοδρότητα από τους Τούρκους υπό την ηγεσία του Ιμπραήμ πασά, τέλη δεκαετίας 1820, Κέμπτεν, Joh. Koch», όπως αναφέρεται στη χαλκογραφία του Ι. Α. Dusch.

Η πυξίδα του Μιαούλη

Το σπαθί του Ανδρέα Μιαούλη αλλά και η πυξίδα του που είχε κατασκευαστεί στο Λονδίνο από τον οίκο Dollon είναι επίσης εδώ, αναφορά τιμής στον ναύαρχο των επαναστατημένων Ελλήνων, που επανειλημμένα έσπασε με τα πλοία του τον αποκλεισμό από θάλασσα εφοδιάζοντας το Μεσολόγγι με τρόφιμα και πυρομαχικά.

Πρωτότυπη και ασφαλώς σπάνια μια γερμανική τράπουλα του 1834 στην οποία απεικονίζονται (στις φιγούρες) Έλληνες αγωνιστές και Βαυαροί στρατιώτες, όπως και σκηνές κυρίως από την έλευση του βασιλιά Όθωνα και των βαυαρικών στρατευμάτων στην Ελλάδα ενώ δεν λείπουν σε κάποια από τα φύλλα της και στιγμιότυπα από τη ζωή των Ελλήνων. Μοναδική σκηνή από την Ελληνική Επανάσταση είναι εξάλλου αυτή της καταστροφής του Μεσολογγίου. Με έκδοση Βαυαρίας Kajetan Göbl φέρει επίσης την σφραγίδα φόρου.

Αλλά και μια αναμνηστική βεντάλια από ξύλο και χαρτί της συναυλίας που είχε πραγματοποιηθεί στην αίθουσα Vauxhall του Παρισιού, στις 26 Απριλίου 1826, υπέρ του Αγώνα των Ελλήνων δίνει μια άλλη όψη της φιλελληνικής δράσης στην Ευρώπη.

Μάρκος Μπότσαρης και λόρδος Βύρωνας

Η έκθεση διαρθρώνεται σε έξι θεματικές ενότητες με την πρώτη να αναφέρεται στο Μεσολόγγι πριν από τον Αγώνα με σχέδια και χαρακτικά περιηγητών από το προεπαναστατικό Μεσολόγγι που απεικονίζουν τη ζωή και τους κατοίκους της πόλης. Ακολουθεί η Ελληνική Επανάσταση και το φιλελληνικό κίνημα, το οποίο σταδιακά μετατοπίζεται από τον θαυμασμό για την αρχαιότητα στο έμπρακτο ενδιαφέρον και τη στήριξη της προσπάθειας των Ελλήνων για ανεξαρτησία. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον Μάρκο Μπότσαρη (1823) και φυσικά στο λόρδο Βύρωνα, που με τους θανάτους τους ενίσχυσαν τη φήμη της πόλης ως ηρωικού προπυργίου της δυτικής ηπειρωτικής Ελλάδας.

Η τέταρτη ενότητα επικεντρώνεται στην πολιορκία της πόλης και την ηρωική Έξοδο των «Ελεύθερων Πολιορκημένων» παρουσιάζοντας την πλούσια παραγωγή Ευρωπαίων καλλιτεχνών μέσα από ζωγραφικά και χαρακτικά έργα που εμπνέονται από την κορυφαία στιγμή ηρωισμού της πόλης. Ακολουθεί η καταλυτική ναυμαχία του Ναβαρίνου με τις Μεγάλες Δυνάμεις και τη συμβολή τους στη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους και τέλος, στην έκτη ενότητα καταδεικνύεται η ανάδειξη του Μεσολογγίου ως διαχρονικού σύμβολου του Αγώνα.

Επιμελητές έκθεσης είναι οι Κωνσταντίνος Ι. Στεφανής, Σπυριδούλα Δημητρίου, και John Robertson ενώ ο σχεδιασμός της έχει γίνει από την Ναταλία Μπούρα, υπεύθυνη Αρχείων Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής Μουσείου Μπενάκη.

Να σημειωθεί ακόμη ότι στην έκθεση και στον δίγλωσσο κατάλογο προσέφεραν υλικό πολλά ιδρύματα και συλλέκτες: Βιβλιοθήκη της ΕΣΗΕΑ «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας», Bibliothèque Nationale de France, Βρετανική Σχολή Αθηνών, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, Συλλογή Θανάση και Μαρίνας Μαρτίνου, Συλλογή Ιδρύματος Αντωνίου Ε. Κομνηνού, Packard Humanities Institute, Walters Art Museum, Κωνσταντίνος Αρνιακός, Θόδωρος Θεοδώρου, Ειρήνη-Ευανθία Καΐρη, Μιχάλης Κοτίνης, Νίκος Λύρος, Κίτσος Μπότσαρης, Νίκος Παπαλέξης, John Robertson, Συλλογή Σπύρου Σακαλή, Ρίκα και Φοίβος Σακαλής, Πέτρος Σιάμος, Αρτεμισία Τζάνου και ιδιώτες συλλέκτες που επιθυμούν να παραμείνουν ανώνυμοι.

Διαβάστε επίσης:

Danone: Προϊόντα υψηλής πρωτεΐνης και ιατρική διατροφή αύξησαν τις πωλήσεις

Αριστείδης Πίττας (EuroDry): Ικανοποιητικό μόνο το 4ο τρίμηνο – Επαναγορά μετοχών για ακόμη ένα έτος

«Θα ξαναπάω στη Νίκαια» λέει ο Άδωνις – Με επενδύσεις στο ΕΣΥ απαντά η κυβέρνηση