Πολιτισμός

Αφιέρωμα στο περιοδικό Βαβέλ από τις Νύχτες Πρεμιέρας

Satyricon, Fellini


Όχι τόσο πολιτικά φορτισμένο όσο το Charlie Hebdo αλλά εξίσου καθοριστικό σε μερίδα της ελληνικής νεολαίας: Ειδικό αφιέρωμα στο ιστορικό περιοδικό κόμικς Βαβέλ διοργανώνεται στο πλαίσιο του 26ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας με αφορμή την προβολή του σχετικού ντοκιμαντέρ Βαβέλ – Από τη Σιωπή στην Έκρηξη του Μελέτη Μοίρα.

Το αφιέρωμα περιλαμβάνει τις προβολές ταινιών που επέλεξαν επτά συνεργάτες του περιοδικού: Η Νίκη Τζούδα (συνεκδότρια), ο Αλέξης Καλοφωλιάς, ο Σταύρος Κούλας, ο Γιάννης Νένες, ο Χρήστος Ξανθάκης, ο Νίκος Ξυδάκης και ο γνωστός σκηνοθέτης του κινηματογράφου Άγγελος Φραντζής.

Βαβέλ

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας, Λουκάς Κατσίκας, δήλωσε: «Ελάχιστα έντυπα ευτύχησαν να αφήσουν τόσο δυνατό αποτύπωμα στην κουλτούρα της χώρας μας όσο η Βαβέλ, από το 1981 που πρωτοκυκλοφόρησε μέχρι τον Ιούνιο του 2008 και το τελευταίο της τεύχος. Σε μια συγχυσμένη Ελλάδα της Μεταπολίτευσης, που αγωνιζόταν να κερδίσει το χαμένο έδαφος και να συμβαδίσει πολιτισμικά με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, ένα περιοδικό κόμικς (και όχι μόνο) εμφανίστηκε για να επισπεύσει τη διαδικασία και να βοηθήσει τη μετάβαση. Με έναν παράξενο τρόπο έγινε το απαραίτητο συστατικό που, εκείνη την εποχή, κανείς δεν φανταζόταν ότι είχε τόσο ανάγκη στην καθημερινότητά του…».

Και συνεχίζει: «Η Βαβέλ σύστηνε μια αισθητική, μια φιλοσοφία και μια ομάδα με την οποία η τότε νεολαία μπορούσε να νιώσει ανακούφιση και ασφάλεια, αναγνωρίζοντας στα μέλη της την υπόσχεση για κάτι καινούργιο και διαφορετικό. Κάτι καλύτερο. Με τρυφερό αντάρτικο (και Δούρειο Ίππο) το σύμπαν των κόμικς, εισέβαλε στη νεοελληνική πραγματικότητα και τοποθέτησε εκεί τη δική της σεμνή επανάσταση».

Colonel Chaber

Η προσωπική του σύνδεση με το περιοδικό συνίσταται στη θητεία του υπό τον διευθυντή του στο περιοδικό ΣΙΝΕΜΑ Γιώργο Τζιώτζιο ο οποίος συνεργαζόταν με τη Βαβέλ κρυμμένος πίσω από το ψευδώνυμο Γιώργος Μπάριος. «Υπάρχουν, όμως, και μπόλικες άλλες, νοητές συνδέσεις που ένωναν όλους εμάς του περιοδικού ΣΙΝΕΜΑ με τη Βαβέλ. Ήμασταν πολίτες στο ίδιο ιδιόρρυθμο χωριό, μιλούσαμε τη δική μας ντοπιολαλιά, μας δονούσαν τα ίδια πάθη, οι ίδιοι έρωτες. Και όποτε ερχόταν ο Σεπτέμβρης, όπως τα παιδιά του υπέροχου Φεστιβάλ που οργάνωνε η Βαβέλ στην Τεχνόπολη έπρεπε να κάνουν κοπάνα για να έρθουν στις Νύχτες Πρεμιέρας, οι οποίες διεξάγονταν την ίδια ακριβώς περίοδο, έτσι κι εμείς κάναμε το ίδιο», καταλήγει ο Λουκάς Κατσίκας.

Το ντοκιμαντέρ του Μελέτη Μοίρα ακολουθώντας την ολιγομελή παρέα ανθρώπων που δημιούργησαν το περιοδικό με μοναδικό κίνητρο την κοινή αγάπη τους για την 9η τέχνη, καταγράφει τον τρόπο που η Βαβέλ επηρέασε επί δυόμιση δεκαετίες τον πολιτιστικό ιστό της χώρας μέσα από τα σύγχρονα ρεύματα σχεδιαστών, εικαστικών, μουσικών και λογοτεχνών που παρουσίασε στο αναγνωστικό κοινό της.

Οι ταινίες του αφιερώματος:

ΟΙ ΑΔΕΛΦΕΣ ΜΠΡΟΝΤΕ / THE BRONTË SISTERS του Αντρέ Τεσινέ: Ιζαμπέλ Ιπέρ, Μαρί-Φρανς Πιζιέ και Ιζαμπέλ Ατζανί υποδύονται τις θρυλικές αδελφές Μπροντέ οι οποίες, πριν τον πρόωρο θάνατό τους, πρόλαβαν να αφήσουν παρακαταθήκη στην ιστορία της αγγλοσαξωνικής λογοτεχνίας τα κλασσικά «Ανεμοδαρμένα Ύψη» και «Τζέιν Έιρ». Και ο καταλυτικός για τη μετά νουβέλ βαγκ εποχή του γαλλικού σινεμά, Αντρέ Τεσινέ («Άγρια Βλαστάρια»), καθοδηγεί τις κορυφαίες πρωταγωνίστριές του σε μια υποβλητική βιογραφία γυναικείας χειραφέτησης, ρομαντική και πένθιμη μαζί, για την έκσταση και συνάμα την οδύνη μέσα από την οποία ανθίζει η μεγάλη καλλιτεχνική δημιουργία. Την ταινία επέλεξε και προλογίζει ο Σταύρος Κούλας.

ΧΑΡΟΛΝΤ ΚΑΙ ΜΟΝΤ / HAROLD AND MAUDE του Χαλ Άσμπι: Το 1971 ο μετέπειτα καταξιωμένος σκηνοθέτης των «Shampoo» και «Να Είσαι Εκεί Κύριε Τσανς» πίστεψε τόσο πολύ στον τρελό έρωτα ενός καταθλιπτικού νεαρού με μια θεοπάλαβη 80χρονη, ώστε να τον αποτυπώσει σε μια από τις πιο ανατρεπτικές ταινίες εκείνης της δεκαετίας. Μόνο που το «Χάρολντ και Μοντ» δεν επρόκειτο να αποτελέσει απλά μια μαύρη κωμωδία ή ένα αναρχικό love story, αλλά ένα αντικομφορμιστικό και εν τέλει αναζωογονητικό εγκώμιο στην ελευθεριότητα και τη χαρά της ζωής. Διαχρονικό cult movie, μεταλλαγμένο ρομάντζο για όσους απεχθάνονται τα ρομάντζα, φιλμ με τη δύναμη να συγκινεί ακόμη και σήμερα. Την ταινία επέλεξε και προλογίζει η Νίκη Τζούδα.

ΣΑΤΥΡΙΚΟΝ / FELLINI SATYRICON του Φεντερίκο Φελίνι: Διασκευή-εξτραβαγκάντζα στο ομώνυμο έργο του Πετρώνιου (ή καλύτερα σε οτιδήποτε διασώθηκε από αυτό), ταξίδι-υπερπαραγωγή στα μακρινά βάθη του χρόνου, διονυσιακή περιπλάνηση σε μια αυτοκρατορική Ρώμη των ακόρεστων και απαγορευμένων ηδονών, ξέφρενη φαντασίωση ενός παρελθόντος που μοιάζει να ξεπήδησε όχι από κάποιο βιβλίο Ιστορίας, άλλα κατευθείαν από το υποσυνείδητο. Ένα οργιώδες science fiction, που χάρισε στον Φελίνι υποψηφιότητα για Όσκαρ Σκηνοθεσίας και στα 60s έναν σταθμό του ευρωπαϊκού σινεμά. Την ταινία επέλεξε και προλογίζει ο Άγγελος Φραντζής.

ΟΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ / TOTAL RECALL του Πολ Βερχόφεν: Άρνι και Στόουν ευθυγραμμίζονται σε τροχιά απόλυτης κινηματογραφικής καταξίωσης, στην φουτουριστική sci-fi εξτραβαγκάντζα του Βερχόφεν που εκτόξευσε τις χολιγουντιανές μετοχές όλων τους στον Άρη. Εκεί που υποτίθεται πηγαίνει ο ήρωας διακοπές εικονικής πραγματικότητας, για να βρεθεί τελικά μπλεγμένος σε ένα ανελέητο ανθρωποκυνηγητό γεμάτο διαπλανητικούς μυστικούς πράκτορες, γυναίκες-δηλητήριο και προλετάριους μεταλλαγμένους, στο οποίο τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται. Όσκαρ οπτικών εφέ και άλλες δύο υποψηφιότητες (ήχου και ηχητικών εφέ) σε ένα πρωτοκλασάτο δείγμα 90s χολιγουντιανού υπερθεάματος. Την ταινία επέλεξε και προλογίζει ο Νίκος Ξυδάκης.

William Klein, Who Are You, Polly Magoo?

ΠΟΙΑ ΕΙΣΤΕ, ΠΟΛΙ ΜΑΓΚΟΥ; / WHO ARE YOU, POLLY MAGGOO? του Γουίλιαμ Κλάιν: Εκμεταλλευόμενος τις προσωπικές του εμπειρίες ως φωτογράφος, ο Γουίλιαμ Κλάιν πέτυχε με την «Πόλι Μαγκού» το πλέον διαχρονικό και διεισδυτικό σχόλιο για τον κόσμο της μόδας. Συνδυάζοντας σινεμά βεριτέ, κωμωδία και βιτριολική σάτιρα με τους ρυθμούς των 60s, μεταμφίεσε τη βαθιά ειρωνική του ματιά σε γαργαλιστικές ποπ αναφορές και σκηνές από τη ζωή ενός σούπερ μόντελ που στέκεται απαθές σε όσα δήθεν συναρπαστικά συμβαίνουν γύρω του. Αναμφίβολα cult δημιουργία, το αρχετυπικό αυτό ψευδοντοκιμαντέρ ορθώνει απροκάλυπτα το μεσαίο του δάχτυλο στην αυτοανακυρηγμένη πνευματική ελίτ που οδηγεί το lifestyle κάθε εποχής. Την ταινία επέλεξε και προλογίζει ο Γιάννης Νένες.

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΗΣ ΣΑΜΠΕΡ / COLONEL CHABERT του Ιβ Ανζελό: Έχοντας αναρρώσει από έναν παρολίγον θανάσιμο τραυματισμό στο πεδίο των Ναπολεόντειων πολέμων, ένας συνταγματάρχης επιστρέφει στο Παρίσι για να βρει τη χήρα του παντρεμένη και την περιουσία του στο έλεος του νέου της συζύγου. Ζεράρ Ντεπαρντιέ και Φανί Αρντάν συγκρούονται μέχρις εσχάτων για την τιμή, το χρήμα και μια αλήθεια που δεν είναι πάντα αυτονόητη, σε ένα φιλμ-ορόσημο της τελευταίας λαμπρής περιόδου του γαλλικού σινεμά, το οποίο σηματοδοτεί το σκηνοθετικό ντεμπούτο του διακεκριμένου διευθυντή φωτογραφίας Ιβ Ανζελό («Μια Καρδιά το Χειμώνα») και μια από τις καλύτερες μεταφορές βιβλίων του Μπαλζάκ στη μεγάλη οθόνη. Την ταινία επέλεξε και προλογίζει ο Χρήστος Ξανθάκης

MANO NEGRA: ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΖΩΗ / MANO NEGRA: OUT OF TIME των Τζοζέφ Νταχάν, Τομά Νταρνάλ, Φιλίπ Τεμπούλ: Συνεντεύξεις με φόντο τα περιβόητα live τους, σκηνές από μια αέναη περιοδεία που κήρυξε το πολυπολιτισμικό τους ευαγγέλιο σε κάθε άκρη του πλανήτη και μια χειμαρρώδης καταγραφή της ιστορίας της μπάντας, συνθέτουν το μανιφέστο των Mano Negra για μια «αυθεντική ζωή» στο δρόμο και μια πηγαία διακαλλιτεχνική έκφραση. Manu Chao και η υπόλοιπη παρέα σε ένα ωμό ska-punk ντοκουμέντο βγαλμένο από την εποχή που η εναλλακτική μουσική άλλαξε για πάντα. Την ταινία επέλεξε και προλογίζει ο Αλέξης Καλοφωλιάς.

Το 26ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας θα πραγματοποιηθεί από τις 23 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Οκτωβρίου 2020

Αίθουσες: ΙΝΤΕΑΛ, ΔΑΝΑΟΣ 1 και ΟΠΕΡΑ 1 και στα θερινά σινεμά ΛΑΪΣ – Ταινιοθήκη της Ελλάδας, ΡΙΒΙΕΡΑ, ΤΡΙΑΝΟΝ, ΣΤΕΛΛΑ, ΤΕΧΝΟΠΟΛΗ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ.

 


ΣΧΟΛΙΑ