Τζακ Κέρουακ, ένας μύθος «Στο δρόμο» – Το σύμβολο των αμερικανικών γραμμάτων σε δημοπρασία

«Άφησα τις λέξεις να ρέουν σε αδιάκοπα κύματα, μισοξύπνιος, μόλις που ήξερα τι έκανα εκτός από το να γράφω». ΄Ανοιξη του 1951 μέσα σε τρεις πυρετώδεις εβδομάδες ο Τζακ Κέρουακ, ηγετική μορφή του κινήματος των Μπητ, ένας μύθος σήμερα, θα γράψει το προσχέδιο του εμβληματικού μυθιστορήματος «Στο δρόμο», που κατατάσσεται στα πιο σημαντικά και αντιπροσωπευτικά έργα της μεταπολεμικής αμερικανικής λογοτεχνίας.

Θα ενώσει τα φύλλα του χαρτιού που δακτυλογραφούσε, κολλώντας πολλές σελίδες για να μην διακόπτεται η ροή του κειμένου και θα τις τυλίξει σ΄ένα τεράστιο ρολό. Οι λέξεις έτσι, εμφανίζονται σε μια μεγάλη παράγραφο, χωρίς κεφάλαια ή αλλαγές στις γραμμές αφηγούμενες τις εμπειρίες του από την περιπλάνησή του στην Αμερική ως Σαλ Παραντάις μαζί με τον τυχοδιώκτη φίλο του Ντιν Μοριάρτι (βασισμένο στον αμερικανό συγγραφέα Νιλ Κάσαντι).

Σήμερα αυτός ο κύλινδρος του Κέρουακ, ίσως ο σημαντικότερος θησαυρός της αμερικανικής λογοτεχνίας που εξακολουθεί να βρίσκεται σε ιδιωτικά χέρια, εκτιμάται ότι θα πωληθεί από 2,5 έως 4 εκατομμύρια δολάρια, όταν δημοπρατηθεί στον οίκο Christie’s στις 12 Μαρτίου. Μήκους 38 μέτρων το δακτυλογραφημένο προσχέδιο του βιβλίου, προέρχεται από τη συλλογή του Τζιμ Έρσεϊ, του δισεκατομμυριούχου επιχειρηματία και κύριου ιδιοκτήτη των Indianapolis Colts ως το θάνατό του, το 2025, ο οποίος είχε συγκεντρώσει μία απαράμιλλη συλλογή μουσικών, αθλητικών, λογοτεχνικών και κινηματογραφικών κειμηλίων κατά τη διάρκεια πολλών ετών.

Από χέρι σε χέρι

Έξι χρόνια μετά την πρώτη γραφή του και μετά από κάποιες αναθεωρήσεις θα εκδιδόταν όμως το μυθιστόρημα. Αρχικά, όπως είναι γνωστό, έλαβε μέτριες κριτικές αλλά με τον καιρό θα αναδεικνυόταν ως σημείο αναφοράς της Μπητ, αναγνωρισμένο για την αμεσότητα, την ακατέργαστη έκφρασή του και την σύνθεσή του.

Μετά τον θάνατο του Κέρουακ το 1969, ο κύλινδρος πέρασε από τη χήρα του Στέλλα Σάμπας, στον αδελφό της Τόνι Σάμπας και εν τέλει ήταν ο ανιψιός του τελευταίου, που ως εκτελεστής της περιουσίας του, τον πρόσφερε σε δημοπρασία το 2001. Μια πώληση όμως, που είχε προκαλέσει την οργή της Κάρολιν Κάσαντι, της πρώην συζύγου του Νιλ. Η ίδια θεώρησε ως «βλασφημία» το γεγονός ότι ο κύλινδρος κατέληξε σε ιδιωτική συλλογή επιμένοντας ότι «Ο Τζακ αγαπούσε τις δημόσιες βιβλιοθήκες» και ότι «κάθε πλούσιος που θα τον αγόραζε, θα μπορούσε να τον κρατήσει μακριά από τα μάτια του κόσμου».

Στην πραγματικότητα όμως συνέβη το αντίθετο καθώς ο Έρσεϊ, αφού τον αγόρασε για 2,4 εκατομμύρια δολάρια, φρόντισε να τον διατηρήσει προσβάσιμο. Αξίζει να σημειωθεί μάλιστα, ότι ο κύλινδρος παρουσιάστηκε σε περιοδεία από το 2007 έως το 2009, κατά τη διάρκεια της οποίας εμφανίστηκε στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης και στο Κέντρο Harry Ransom στο Ώστιν του Τέξας, καθώς και στο Ινστιτούτο Καλών Τεχνών Barber στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εκτέθηκε επίσης στο Musee des Lettres et Manuscrits στο Παρίσι, σε μια έκθεση του 2012 που σηματοδότησε την κυκλοφορία της κινηματογραφικής μεταφοράς του «On the Road», καθώς και στην έκθεση “Beat Journey” του Αμερικανικού Μουσείου Συγγραφέων, το 2017.

Η συλλογή

Αισιοδοξία υπάρχει λοιπόν σήμερα, ότι και μετά από αυτήν την επερχόμενη πώληση ο νέος ιδιοκτήτης του κυλίνδρου μπορεί να συνεχίσει τη δέσμευση του Έρσεϊ για δημόσια πρόσβαση στο έργο. «Προσωπικά ελπίζω ότι ένα δημόσιο ίδρυμα θα το αγοράσει, ώστε να μπορεί να το δει ο καθένας», όπως δήλωσε στον Guardian η Χέδερ Γουάιντροουμπ, ειδική του οίκου Christie’s σε βιβλία και χειρόγραφα. «Αλλά μπορούμε επίσης να ελπίζουμε, ότι αν κάποιος το αγοράσει, θα ακολουθήσει το παράδειγμα του Τζιμ Έρσεϊ και θα το δείχνει δημόσια».

Και άλλα κειμήλια όμως του Κέρουακ προσφέρονται από τη συλλογή του Έρσεϊ. Υπάρχει επίσης ο δακτυλογραφημένος κύλινδρος για τους «Αλήτες του Ντάρμα» (1958), τη συνέχεια του «Στο δρόμο», που εκτιμάται μεταξύ 300.000-500.000 δολάρια, καθώς και ένα αντίτυπο πρώτης έκδοσης του ίδιου βιβλίου, που ανήκε στον δημοσιογράφο Χάντερ Τόμσον και έχει εκτίμηση από 2.000 ως 3.000 δολάρια.

Γενικότερα εξάλλου, η συλλογή του Έρσεϊ, που θα πουληθεί σε τέσσερεις δημοπρασίες από τις 3 έως τις 17 Μαρτίου περιλαμβάνει περισσότερα από 400 αντικείμενα της ποπ κουλτούρας, όπως χειρόγραφους στίχους των Πολ ΜακΚάρτνεϊ και Μπομπ Ντίλαν, ένα σενάριο παραγωγής για τον «Νονό» (1972) και μια μεγάλη συλλογή από κιθάρες με κορυφαία αυτήν του Κερτ Κομπέιν του 1966.

Διαβάστε επίσης:

Χρυσός: Ξεπέρασε και πάλι τα 5.000 δολάρια – Επιστρέφουν οι αγοραστές

Eurobank: Αγόρασε 1,76 εκατ. ίδιες μετοχές αξίας 7,3 εκατ. ευρώ

Λήγει η 48ωρη προθεσμία του Υπ. Παιδείας για το παράνομο πάρτι και τα επεισόδια στο ΑΠΘ