Το μεγάλο στοίχημα του 25%: Πώς η ελληνική αμυντική βιομηχανία διεκδικεί θέση στα εθνικά εξοπλιστικά 

Η σταδιακή ενσωμάτωση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό 25% στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα αναδεικνύεται σε έναν από τους πλέον κομβικούς πυλώνες της αμυντικής στρατηγικής της χώρας. Η επιλογή αυτή δεν συνιστά απλώς μία τεχνική πρόβλεψη συμμετοχής, αλλά σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή φιλοσοφίας: από την προμήθεια οπλικών συστημάτων από το εξωτερικό, σε ένα ενεργό μοντέλο συμπαραγωγής, μεταφοράς τεχνογνωσίας και ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγικής βάσης.

Για δεκαετίες, η Ελλάδα ακολουθούσε ένα συγκεκριμένο μοτίβο στα εξοπλιστικά της προγράμματα. Επέλεγε προηγμένα οπλικά συστήματα από διεθνείς κατασκευαστές, ενίσχυε την αποτρεπτική της ισχύ, αλλά η εγχώρια βιομηχανία παρέμενε περιορισμένη σε δευτερεύοντα ρόλο. Σήμερα, αυτή η πρακτική επαναξιολογείται. Όπως η επιλογή σύγχρονων φρεγατών και άλλων κρίσιμων συστημάτων δεν βασίζεται αποκλειστικά στις επιχειρησιακές τους δυνατότητες, αλλά εντάσσεται σε έναν ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό, έτσι και η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας αποκτά νέα, πολυδιάστατη σημασία.

Στην καρδιά αυτής της στρατηγικής βρίσκεται η σαφής πολιτική κατεύθυνση για ελάχιστη εγχώρια συμμετοχή 25% σε κάθε νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα. Πρόκειται για μια πρόβλεψη που ενεργοποιείται για πρώτη φορά με τόσο σαφή και δεσμευτικό τρόπο και αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο συνολικός εξοπλιστικός σχεδιασμός της χώρας εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 25 δισ. ευρώ έως το 2036. Εφόσον η πρόβλεψη μεταφραστεί σε πραγματικά έργα, ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να διεκδικήσουν συμβάσεις εκατομμυρίων, οδηγώντας σε νέες επενδύσεις, δημιουργία νέων και εξειδικευμένων θέσεων εργασίας, ανάπτυξη κρίσιμων υποδομών αλλά και τεχνογνωσία.

Ο νέος στόχος

Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι η επανάληψη των πρακτικών του παρελθόντος με τα γνωστά «Αντισταθμιστικά Ωφελήματα, ΑΩ». Αντίθετα, ο στόχος είναι η ουσιαστική ενίσχυση των ελληνικών αμυντικών εταιρειών και η ενσωμάτωσή τους στις διεθνείς αλυσίδες παραγωγής. Η επιδίωξη είναι διττή: αφενός η συμμετοχή στον σχεδιασμό και την κατασκευή υποσυστημάτων και αφετέρου η κάλυψη αναγκών τεχνικής υποστήριξης και συντήρησης εντός της χώρας. Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύεται η εθνική οικονομία αλλά ταυτόχρονα δημιουργείται μόνιμη προστιθέμενη αξία και ενισχύεται η αυτονομία και η ασφάλεια εφοδιασμού των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η συγκυρία, μάλιστα, θεωρείται ευνοϊκή. Η Ευρώπη επαναπροσδιορίζει την αμυντική της στρατηγική, αυξάνοντας τις δαπάνες και επιδιώκοντας μεγαλύτερη αυτάρκεια μέσω πρωτοβουλιών που ενισχύουν την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, όπως το SAFE. Το βασικό στοίχημα, ωστόσο, παραμένει η ποιότητα της συμμετοχής. Η επίτευξη του 25% σε αριθμητικό επίπεδο δεν επαρκεί εάν δεν συνδυαστεί με ουσιαστική αναβάθμιση του κλάδου. Η έμφαση στρέφεται σε δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας — στον σχεδιασμό, την ανάπτυξη λογισμικού και τη συμμετοχή σε κρίσιμα υποσυστήματα.

Η ελληνική αμυντική βιομηχανία λοιπόν επιχειρεί να ανακάμψει μετά από μια παρατεταμένη περίοδο υποχώρησης, που ακολούθησε την οικονομική κρίση. Σήμερα ελληνικές εταιρείες συμμετέχουν ήδη αποφασιστικά στην αλυσίδα παραγωγής διαφόρων οπλικών συστημάτων, όπως π.χ. τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας στην κατασκευή μπλοκ για τις φρεγάτες FDI (γαλλικές και ελληνικές), η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) που κατασκευάζει απάρτια για τα μαχητικά αεροσκάφη F -16 και τα μεταγωγικά C-130J(εδώ και χρόνια, επ’ ωφελεία της LOCKHEED MARTIN),ενώ έχει σχεδιάσει, δοκιμάσει επιχειρησιακά και θέσει σε παραγωγή το σύστημα αντιμετώπισης Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων (Unmanned AerialVehicles, UAV) ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ.

Ακόμη η THEON SENSORS S.A. είναι πια ηγέτης στον τομέα των διοπτρών νυχτερινής όρασης, θερμικής απεικόνισης και ηλεκτροοπτικών συστημάτων (εξοπλίζοντας πλην των ημετέρων Ενόπλων Δυνάμεων και τις αντίστοιχες της Γερμανίας, Ολλανδίας, Βελγίου, Σαουδικής Αραβίας, ΗΠΑ), η INTRACOM DEFENCE AE (IDE) με συστήματα ενδοεπικοινωνίας και υβριδικών συστημάτων ισχύος, ενώ παράγει και κομμάτια από το αντιαεροπορικό/αντιβαλλιστικό σύστημα PATRIOT, η ΜΕΤLEN του Μυτιληναίου με την παραγωγή σκαφών και πύργων για τα πασίγνωστα άρματα μάχης LEOPARD 2.

Παράλληλα η SUNLIGHT, με εργοστάσιο στο Νέο Όλβιο Ξάνθης η οποία κατασκευάζει μπαταρίες για υποβρύχια και προμηθεύει το Πολεμικό μας Ναυτικό (υποβρύχια τύπου 209 και 214), τα ΕΑΣ τα οποία αποτελούν τον τροφοδότη των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με φυσίγγια φορητού οπλισμού (από 5,56 χιλ. έως 12,7 χιλ), βομβίδες, καθώς και με βλήματα όλμων και πυροβόλων διαφόρων διαμετρημάτων. Θεωρείται δε ότι μετά  τη σύσταση κοινοπραξίας με τη σλοβάκικη MSM Export,  τα ΕΑΣ εισέρχονται σε νέα εποχή. Αλλά και άλλες εταιρείες όπως η ALTUS, η IKNOWHOW, η DELIAN, η SAS, η ΑΚΜΩΝ και πολλές άλλες έχουν κερδίσει την εμπιστοσύνη ξένων οίκων και συνάπτουν συμφωνίες μαζί των.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα»

Διαπιστώνουμε δηλαδή ότι έχουμε το δυναμικό και την τεχνογνωσία. Ιδιαίτερα το πολυαναμενόμενοεξοπλιστικό πρόγραμμα, το γνωστό ως «ΑΣΠΙΔΑ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ» για να παρέχει αντιαεροπορική/αντιβαλλιστική και αντι – UAV άμυνα  (ακούγονται γιαισραηλινής κατασκευής και προέλευσης συστήματα) με εκτιμώμενο κόστος γύρω στα 3 δισεκατομμύρια Ευρώ, προσφέρει τη μεγαλύτερη ευκαιρία για να επιτευχθεί ποσοστό 25% εγχώριας συμμετοχής

Παρά τις προοπτικές όμως, δε λείπουν και οι επιφυλάξεις. Ορισμένοι αναλυτές χαρακτηρίζουν τον στόχο φιλόδοξο, επισημαίνοντας δομικές αδυναμίες, όπως ο κατακερματισμός του κλάδου, η περιορισμένη εξαγωγική εμπειρία και οι δυσκολίες χρηματοδότησης. Επιπλέον, το γεγονός ότι το 25% δεν διαθέτει δεσμευτική νομοθετική υπόσταση δημιουργεί ερωτήματα για την πρακτική του εφαρμογή.

Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο την ενίσχυση της άμυνας, αλλά και γιατί όχι τη διαμόρφωση ενός νέου παραγωγικού εθνικού μοντέλου. Ενός μοντέλου που θα συνδέει την εθνική ασφάλεια με την καινοτομία, την τεχνολογία και τη βιομηχανική πρόοδο, καθιστώντας την Ελλάδα όχι απλώς καταναλωτή, αλλά παραγωγό και εξαγωγέα αμυντικής αξίας στις δεκαετίες που έρχονται.

Διαβάστε επίσης:

Ποιοι Ελληνες εφοπλιστές μπαίνουν στο Χρηματιστήριο μέχρι Νοέμβριο και ποιοι εκδίδουν ομολογιακά μέσα στο καλοκαίρι
Μotor Oil: Τα παχυλά μερίσματα, που φτάνουν οι αμοιβές των εργαζομένων και τι αποδοχές έχει ο Βαρδινογιάννης 
Απόβαση των «ράμπο» της εφορίας σε τουριστικούς προορισμούς – Ποιοι μπαίνουν στο στόχαστρο το τρίημερο του Αγίου Πνεύματος