Οι κανόνες εμπλοκής, σε στρατιωτικό επίπεδο, καθορίζουν πότε και πώς οι δυνάμεις μπορούν να ανοίξουν πυρ. Σε πολιτικό επίπεδο όμως είναι λεπτές οι ισορροπίες και οι κανόνες εμπλοκής μπορεί να περιλαμβάνουν την «αποτροπή», την «συλλογική άμυνα» ή ακόμα και την ευθύνη της χώρας απέναντι στους συμμάχους.

Η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι κατάρριψη των δύο ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων από τους ελληνικούς Patriot στη Σαουδική Αραβία αποτελεί ξεκάθαρα αμυντική αποστολή, σε διεθνές πλαίσιο συνεργασίας και με σαφώς καθορισμένα όρια, που προστατεύει κρίσιμες υποδομές χωρίς σε καμία περίπτωση να συνιστά συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις. Η αντιπολίτευση όμως κάνει λόγο για «ωμή εμπλοκή» της Ελλάδας σε πολεμικές επιχειρήσεις.

1

Τα σενάρια πολέμου

Η εικόνα των ελληνικών Patriot να ενεργοποιούνται στη Σαουδική Αραβία πυροδότησε τα σενάρια για πιθανή εμπλοκή της χώρας σε ένοπλη σύγκρουση. Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Κώστας Υφαντής, τονίζει κατηγορηματικά πως η Ελλάδα δεν μπήκε σε πόλεμο και πως πρόκειται για μια αμυντική ενέργεια, ενταγμένη σε διεθνές πλαίσιο προστασίας κρίσιμων υποδομών. Επισημαίνει δε ότι η ενεργοποίηση των συστημάτων έγινε μετά από συναγερμό για απειλή βαλλιστικών πυραύλων, και μόνο με σκοπό την αναχαίτιση και την προστασία, χωρίς επιθετικά χαρακτηριστικά.

«Η Ελλάδα δεν αποφασίζει μόνη της να επιτεθεί», εξήγησε και υπογράμμισε πως δεν συμμετέχει σε πολεμικές επιχειρήσεις άλλων κρατών. Κάθε κίνηση των Patriot ήταν αυστηρά καθορισμένη, με σαφείς κανόνες εμπλοκής και περιορισμένο επιχειρησιακό πεδίο.

Κατά τον ίδιο, η συζήτηση περί «σενάριου πολέμου» αγνοεί το γεγονός πως η Ελλάδα λειτουργεί ως αξιόπιστος σύμμαχος, που υποστηρίζει διεθνείς προσπάθειες συλλογικής ασφάλειας, χωρίς να θέτει τη χώρα σε κίνδυνο ή να εμπλέκεται ενεργά σε συγκρούσεις. Η αναχαίτιση των πυραύλων ήταν προστασία υποδομών, αποτροπή και σταθερότητα, όχι πρόκληση ή στρατιωτική κλιμάκωση.

Τι λέει η κυβέρνηση

«Δεν τίθεται θέμα εμπλοκής της Ελλάδας στη σύρραξη. Είναι σαφές ότι πρόκειται για αμυντική ενέργεια, για ενέργεια αποτροπής» τονίζουν από την κυβέρνηση υπογραμμίζοντας πως το σύστημα αεράμυνας Patriot έχει αμιγώς αμυντικές δυνατότητες.

Η κυβερνητική αποτίμηση της αποστολής εστιάζει στην επιχειρησιακή αξιοπιστία των Ενόπλων Δυνάμεων αλλά στην οικονομική και ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Το μήνυμα που εκπέμπει το Μέγαρο Μαξίμου είναι πως η Ελλάδα διαθέτει ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις, ικανές να διασφαλίζουν σταθερότητα και ευημερία για τους πολίτες.

Η ελληνική πυροβολαρχία απέδειξε «το αξιόμαχο και την ετοιμότητά της», όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές, υπογραμμίζοντας την κρισιμότητα της προστασίας των ενεργειακών υποδομών στο δυτικό τμήμα της Σαουδικής Αραβίας. «Μέσω αυτών των εγκαταστάσεων διοχετεύεται πετρέλαιο προς την ευρωπαϊκή και παγκόσμια αγορά, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ» επισημαίνουν χαρακτηρσιτικά. Η προστασία τους, σύμφωνα με την κυβέρνηση, συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών για τους καταναλωτές, σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων και πληθωριστικών πιέσεων.

Ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας τονίζει ότι η αναχαίτιση των βαλλιστικών πυραύλων ήταν πράξη προστασίας, όχι επίθεσης, ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης υπογραμμίζει ότι οι ελληνικές δυνάμεις λειτουργούν με σαφείς κανόνες εμπλοκής και πλήρη νομική κάλυψη.

Το περιστατικό αναδεικνύεται ως γεωπολιτικό πλεονέκτημα για τη χώρα, αφού η συμμετοχή σε διεθνή σχήματα συλλογικής ασφάλειας ενισχύει τη θέση της Ελλάδας ως αξιόπιστου συμμάχου και παράγοντα σταθερότητας. Επιπλέον, η επιχειρησιακή εμπειρία που αποκτούν τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος, αυξάνοντας την τεχνογνωσία και την ετοιμότητά τους για μελλοντικές αποστολές.

Παράλληλα, από την κυβέρνηση υπενθυμίζουν με νόημα ότι η αποστολή των Patriot, ξεκίνησε το 2021 κι εντάσσεται σε διεθνή σχήματα συνεργασίας και συλλογικής ασφάλειας, αναδεικνύοντας έτσι ότι η Ελλάδα λειτουργεί με στρατηγική υπευθυνότητα, προστατεύει κρίσιμες υποδομές και συμβάλλει στην ασφάλεια της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη διεθνή εικόνα της χώρας. Μάλιστα, τον Ιούλιο του 2024 την κύρωση της στρατιωτικής συνεργασίας και συμμαχίας με την Σαουδική Αραβία υπερψήφισε η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ

Τι λέει η αντιπολίτευση

Η ελληνική συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, άνοιξε νέο κύκλο πολιτικής αντιπαράθεσης, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να υιοθετούν σκληρή γραμμή κριτικής, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της εμπλοκής της χώρας σε διεθνείς στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Από την μεριά της η αντιπολίτευση αμφισβητεί όχι μόνο τη σκοπιμότητα της συγκεκριμένης αποστολής, αλλά και το συνολικό δόγμα εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης. Στην αιχμή της κριτικής βρίσκεται η εκτίμηση ότι οι δηλώσεις του υπουργού συνιστούν, επί της ουσίας, παραδοχή ενεργού συμμετοχής της Ελλάδας σε πολεμικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή. Όπως υποστηρίζουν στελέχη της αντιπολίτευσης, η αναφορά ότι η ελληνική δύναμη «προστατεύει» ενεργειακές υποδομές και κατ’ επέκταση την ευρωπαϊκή οικονομία, μεταφράζεται πολιτικά σε σαφή τοποθέτηση της χώρας εντός ενός ευρύτερου γεωπολιτικού μετώπου.

«Προφανώς η κυβέρνηση δεν αντιλαμβάνεται, ότι το συγκεκριμένο περιστατικό συνιστά εμπλοκή της Ελλάδας στην πολεμική σύρραξη, κάτι που ο κ. Πρωθυπουργός είχε αποκλείσει» τόνισε ο Μιχάλης Κατρίνης από το ΠΑΣΟΚ.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο ΣΥΡΙΖΑ που έκανε λόγο για «ωμή παραδοχή της εμπλοκής της Ελλάδας στον πόλεμο», ζητώντας εξηγήσεις για το εύρος και το βάθος της ελληνικής συμμετοχής. Σύμφωνα με τις δηλώσεις στελεχών της αντιπολίτευσης, η κυβέρνηση φέρεται να έχει μετατοπίσει τη χώρα από ρόλο παρατηρητή
σε ενεργό κρίκο στρατιωτικών επιχειρήσεων, χωρίς επαρκή δημόσια συζήτηση και πολιτική νομιμοποίηση.

Παράλληλα, το ΚΚΕ υιοθετεί ακόμη πιο αιχμηρή στάση, επαναφέροντας το πάγιο αίτημα για άμεση επιστροφή της ελληνικής στρατιωτικής δύναμης. Σύμφωνα με τη θέση του κόμματος, η παρουσία των Patriot στη Σαουδική Αραβία εκθέτει τη χώρα σε κινδύνους αντιποίνων και εμπλέκει τον ελληνικό λαό σε συγκρούσεις που δεν σχετίζονται με την άμυνα της επικράτειας.

Στο ίδιο μήκος κύματος, δυνάμεις της ευρύτερης αντιπολίτευσης, όπως εκείνες που εκφράζονται μέσω του Αλέξη Χαρίτση, εστιάζουν στην ανάγκη επανακαθορισμού της εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής με όρους «αποκλιμάκωσης και ειρηνικής διπλωματίας». Υπογραμμίζουν ότι η σύνδεση της στρατιωτικής παρουσίας με την προστασία ενεργειακών συμφερόντων ενδέχεται να εγκλωβίσει τη χώρα σε λογικές που υπερβαίνουν τα εθνικά της συμφέροντα.

 

Διαβάστε επίσης 

Φον ντερ Λάιεν: Ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις ανακούφισης για την ενεργειακή ακρίβεια – Οι 4 άξονες 

Πετρέλαιο: Οι δηλώσεις Νετανιάχου «φρέναραν» το ράλι – Πρόβλεψη σοκ για 180 δολάρια το βαρέλι εάν η κρίση συνεχιστεί μετά τον Απρίλιο

Ελληνικοί Patriot: Οι στόχοι της Αθήνας και σχέσεις με τις χώρες του Κόλπου