Η Αμυντική Τράπεζα των 100 δισ. ευρώ απέναντι στο SAFE: Τι αλλάζει για την Ελλάδα και την αμυντική βιομηχανία

Η Ελλάδα ετοιμάζεται να συμμετάσχει σε ένα νέο διεθνές χρηματοδοτικό εγχείρημα για την άμυνα, το οποίο φιλοδοξεί να κινητοποιήσει κεφάλαια έως 100 δισ. ευρώ.

Στις 30 Νοεμβρίου, στο Λουξεμβούργο, αναμένεται να υπογραφεί η ιδρυτική συμφωνία της Defence, Security and Resilience Bank (DSRB), με την Αθήνα ανάμεσα στα εννέα ιδρυτικά κράτη.

Στο ίδιο σχήμα συμμετέχουν η Αλβανία, το Βέλγιο, ο Καναδάς, η Λετονία, το Λουξεμβούργο, η Ρουμανία, η Τουρκία και η Ουκρανία.

Η απουσία, πάντως, της Γερμανίας και της Βρετανίας, δύο μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομικών και αμυντικών δυνάμεων, δημιουργεί ερωτήματα για την κεφαλαιακή ισχύ και τη δυναμική του νέου οργανισμού.

Πίσω από τον εντυπωσιακό στόχο των 100 δισ. ευρώ δεν υπάρχει ένα έτοιμο ταμείο προς διανομή.

Πρόκειται για έναν χρηματοδοτικό σχεδιασμό που προβλέπει περίπου 20 δισ. ευρώ σε καταβεβλημένο κεφάλαιο και επιπλέον 80 δισ. ευρώ σε κεφάλαια που θα μπορούν να κληθούν εφόσον χρειαστεί.

Οι αρχικές δεσμεύσεις που είχαν εξασφαλιστεί μέχρι τον Αύγουστο υπολογίζονταν περίπου στα 5 δισ. ευρώ.

Η απόσταση από τον τελικό στόχο είναι μεγάλη και η νέα τράπεζα θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να προσελκύσει κεφάλαια και να δανείζεται με ανταγωνιστικούς όρους.

Πόσο θα κοστίσει στην Ελλάδα;

Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα αφορά την ελληνική συνεισφορά. Η συμμετοχή της χώρας έχει επιβεβαιωθεί, δεν έχει ανακοινωθεί όμως συγκεκριμένο ποσό για την κεφαλαιακή της συμμετοχή.

Για μεγαλύτερες χώρες έχει συζητηθεί συνεισφορά της τάξης του 1 δισ. ευρώ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το ίδιο ποσό αφορά την Αθήνα.

Για την ελληνική πλευρά, επομένως, δεν αρκεί η παρουσία στο ιδρυτικό σχήμα. Χρειάζεται να γνωρίζει τι ακριβώς δεσμεύει, ποιες υποχρεώσεις αναλαμβάνει και με ποιους όρους θα μπορεί να αξιοποιήσει τον νέο μηχανισμό.

SAFE και DSRB: Δύο διαφορετικά εργαλεία

Η νέα τράπεζα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ενεργοποιήσει το SAFE, το χρηματοδοτικό πρόγραμμα δανείων ύψους έως 150 δισ. ευρώ για την ενίσχυση των αμυντικών επενδύσεων των κρατών-μελών.

Η διαφορά των δύο μηχανισμών είναι ουσιαστική. Το SAFE παρέχει στα κράτη μακροπρόθεσμα δάνεια για την κάλυψη αμυντικών αναγκών, με βασικό προσανατολισμό τις κοινές προμήθειες και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Η DSRB φιλοδοξεί να κινηθεί και πέρα από τις κρατικές αγορές, προσφέροντας δάνεια και εγγυήσεις σε επιχειρήσεις του αμυντικού και ευρύτερου τομέα ασφάλειας.

Με απλά λόγια, το SAFE βοηθά μια χώρα να χρηματοδοτήσει την αγορά αμυντικού εξοπλισμού, ενώ η DSRB θέλει να δώσει πρόσβαση σε κεφάλαια και στην επιχείρηση που χρειάζεται να επεκτείνει την παραγωγή της, να επενδύσει σε τεχνολογία ή να αναλάβει μεγαλύτερες παραγγελίες.

Η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει μέσω SAFE χρηματοδοτική δυνατότητα έως 787,7 εκατ. ευρώ και έχει λάβει την πρώτη προκαταβολή των 118,2 εκατ. ευρώ.

Πρόκειται για δανειακή χρηματοδότηση που θα επιστραφεί από το ελληνικό Δημόσιο και όχι για επιχορήγηση.

Η σύγκριση αναδεικνύει δύο διαφορετικές διαδρομές: από τη μία τη χρηματοδότηση των κρατικών εξοπλιστικών αναγκών και από την άλλη τη στήριξη της παραγωγικής βάσης.

Η DSRB, ωστόσο, θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να προσφέρει πραγματικά ανταγωνιστικούς όρους και όχι απλώς να προσθέσει έναν ακόμη χρηματοδοτικό θεσμό.

Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν;

Για την Ελλάδα, η μεγαλύτερη ευκαιρία βρίσκεται στις μικρομεσαίες αμυντικές επιχειρήσεις.

Εταιρείες που αναπτύσσουν μη επανδρωμένα συστήματα, ηλεκτρονικά, αισθητήρες, λογισμικό, τεχνολογίες κυβερνοασφάλειας και συστήματα επικοινωνιών θα μπορούσαν να αναζητήσουν χρηματοδότηση για επενδύσεις και αύξηση της παραγωγής τους.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για μια χώρα που επί χρόνια λειτουργούσε κυρίως ως αγοραστής οπλικών συστημάτων και τώρα επιχειρεί να ενισχύσει τη δική της παραγωγική βάση.

Πίσω από κάθε αεροσκάφος, πλοίο ή μη επανδρωμένο σύστημα υπάρχει μια ολόκληρη αλυσίδα προμηθευτών, στην οποία οι ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να διεκδικήσουν μεγαλύτερο μερίδιο.

Η πρόσβαση, όμως, δεν θα είναι αυτόματη. Θα απαιτούνται επιλέξιμα επενδυτικά σχέδια, οικονομική αξιολόγηση και δυνατότητα ανταπόκρισης στους τραπεζικούς όρους.

Εάν η Ελλάδα δεν προετοιμάσει εγκαίρως τις επιχειρήσεις της, κινδυνεύει να συμμετέχει στον νέο οργανισμό χωρίς να αξιοποιήσει ουσιαστικά τις δυνατότητές του.

Ελλάδα και Τουρκία στο ίδιο τραπέζι

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η συμμετοχή της Τουρκίας στο ίδιο ιδρυτικό σχήμα. Αθήνα και Άγκυρα θα βρεθούν στον ίδιο χρηματοδοτικό οργανισμό, παρά τον ανταγωνισμό τους στον τομέα της άμυνας και της αμυντικής παραγωγής.

Η Τουρκία διαθέτει ήδη ένα ισχυρό βιομηχανικό οικοσύστημα και επιδιώκει να διευρύνει τις εξαγωγές της. Η Ελλάδα βρίσκεται σε διαδικασία ενίσχυσης της δικής της παραγωγικής βάσης.

Η κοινή συμμετοχή δεν σημαίνει κοινή στρατηγική ούτε εγγυάται ίσα οικονομικά οφέλη. Καθιστά, όμως, ακόμη πιο σημαντικό για την Αθήνα να παρακολουθήσει τους κανόνες λειτουργίας και χρηματοδότησης της τράπεζας.

Το πραγματικό στοίχημα

Το SAFE έχει ήδη περάσει από τις εξαγγελίες στην εκταμίευση χρημάτων. Η DSRB καλείται τώρα να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει τις μεγάλες χρηματοδοτικές φιλοδοξίες σε πραγματικές επενδύσεις.

Για την Ελλάδα, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να βρίσκεται ανάμεσα στα ιδρυτικά κράτη. Είναι να γνωρίζει το κόστος της συμμετοχής της, να διεκδικήσει ουσιαστικό ρόλο και κυρίως να εξασφαλίσει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορούν να αξιοποιήσουν το νέο εργαλείο.

Γιατί στο τέλος, το ενδιαφέρον δεν θα μετρηθεί από τα 100 δισ. ευρώ που θα ανακοινωθούν, αλλά από το πόσα κεφάλαια θα φτάσουν στην ελληνική παραγωγή, δημιουργώντας νέες δυνατότητες, θέσεις εργασίας και εξαγωγές.

Διαβάστε επίσης:

Γαλλία: Αύξηση στα 1.502 ευρώ για τον καθαρό κατώτατο μισθό υπό την πίεση των διαδηλώσεων

Ανδρέας Παναγιωτόπουλος: Παραιτείται από βουλευτής για να ενταχθεί στην ΕΛΑΣ

Θανάσης Καββαδάς: Στηρίζουμε έμπρακτα την παράκτια αλιεία – Πρωτοβουλίες για τη βιωσιμότητα του κλάδου