Θετικός κρίνεται ο απολογισμός της φετινής αντιπυρικής περιόδου στη χώρα μας, τρεις ημέρες πριν την τυπική λήξη της (1/5 έως 28/10/2019), όπως προκύπτει από τα δεδομένα που συλλέγει και επεξεργάζεται το ευρωπαϊκό σύστημα European Forest Fire Information System (EFFIS).

H συνολική έκταση που κάηκε στη χώρα μας από τις αρχές Μαΐου έως και τις 27 Οκτωβρίου, ανέρχεται σε 88.980 στρέμματα και είναι περίπου το ένα τρίτο του μέσου όρου της περιόδου 2008-2018 (243.030 καμένα στρέμματα), σύμφωνα με τη μετεωρολογική υπηρεσία meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ).

Παρά τη σημαντικά μικρότερη συνολικά καμένη έκταση, ο αριθμός των μεγάλων πυρκαγιών (με έκταση μεγαλύτερη από 300 στρέμματα) που χαρτογραφήθηκαν από το EFFIS από 1/5 έως 27/10/2019, ήταν 37 και δεν διαφέρει σημαντικά από το μέσο όρο (44) της περιόδου 2000-2018. Το γεγονός αυτό αντανακλά, κατά το ΕΑΑ-meteo, αφενός μεν τις ευνοϊκότερες πυρο-μετεωρολογικές συνθήκες που επικράτησαν στη χώρα μας κατά τη φετινή αντιπυρική περίοδο, αφετέρου δε την καλύτερη απόδοση των μηχανισμών αντιμετώπισης των ίδιων των περιστατικών.

Στη διάρκεια της φετινής αντιπυρικής περιόδου εφαρμόστηκε, για πρώτη φορά επιχειρησιακά, το προγνωστικό σύστημα IRIS του ΕΑΑ, το οποίο παρείχε κατ’ αίτηση (on demand) προγνώσεις εξάπλωσης πυρκαγιών. Το σύστημα αυτό ενεργοποιήθηκε από το Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων (ΕΣΚΕ) του Πυροσβεστικού Σώματος σε 17 περιστατικά πυρκαγιών, με σκοπό την παροχή προγνώσεων εξάπλωσης για τις επόμενες έξι έως 24 ώρες.

Το σημαντικότερο περιστατικό ήταν η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε τα ξημερώματα της 13ης Αυγούστου στην Εύβοια, ανάμεσα στα χωριά Κοντοδεσπότι και Μακρυμάλλη. Η συγκεκριμένη δασική πυρκαγιά είχε ως αποτέλεσμα να καούν συνολικά 28.890 στρέμματα (εκτίμηση με βάση το EFFIS). Από αυτά, το προγνωστικό σύστημα IRIS προέβλεψε σωστά τα 18.120 καμένα στρέμματα (συμφωνία 63%), προβλέποντας ορθά την εξάπλωση της πυρκαγιάς νότια προς τα Ψαχνά, αλλά υποεκτιμώντας την εξάπλωση προς βορρά.

Κατά την εφαρμογή του IRIS δεν λαμβάνεται υπόψη η πυρόσβεση και οι προγνώσεις του παρέχουν το χείριστο σενάριο εξάπλωσης, όπου η φωτιά προχωρά ανεξέλεγκτη. Ήδη η επιστημονική ομάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών αξιολογεί το σύνολο των 17 πυρκαγιών, ώστε να εντοπιστούν τα συστηματικά σφάλματα στην πρόγνωση εξάπλωσης και τα οποία, στο μέτρο του επιστημονικά δυνατού, θα διορθωθούν για την αντιπυρική περίοδο του 2020.

Επίσης η περιοχή της Εύβοιας στην οποία ξέσπασε η πυρκαγιά της 13ης Αυγούστου, είχε επιτυχώς επισημανθεί με ακραία επικινδυνότητα, με βάση το σύνθετο πυρο-μετεωρολογικό δείκτη DISARM, ο οποίος αποσκοπεί στην αντικειμενική αξιολόγηση της επικινδυνότητας για την εκδήλωση και την εξάπλωση δασικών πυρκαγιών. Κατά τη διάρκεια της φετινής αντιπυρικής περιόδου ο δείκτης εφαρμόστηκε για πρώτη φορά πιλοτικά στη χώρα μας με ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Σε αντίθεση με άλλους υφιστάμενους δείκτες επικινδυνότητας, ο σύνθετος δείκτης DISARM αξιολογεί την επικινδυνότητα σε πολύ υψηλή οριζόντια ανάλυση της τάξης των δύο χιλιομέτρων.