Η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών, με την έγκριση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, να περιορίσουν τη στρατιωτική στήριξη προς τις χώρες της Βαλτικής σηματοδοτεί στροφή στην αμερικανική στρατηγική και εντείνει την ανησυχία στην Ευρώπη.

Στα τέλη Αυγούστου, αξιωματούχοι του Πενταγώνου μετέφεραν σε Ευρωπαίους διπλωμάτες το μήνυμα ότι η Λετονία, η Λιθουανία και η Εσθονία θα δουν περικοπές στη βοήθεια, καθώς οι ΗΠΑ στρέφουν την προσοχή τους σε άλλες προτεραιότητες. «Η Ευρώπη πρέπει να περιορίσει την εξάρτησή της από την Ουάσινγκτον», ανέφερε ο Αμερικανός αξιωματούχος Ντέιβιντ Μπέικερ, σύμφωνα με το Reuters.

1

Η κίνηση αυτή προκάλεσε φόβους ότι θα ενθαρρύνει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Οι ανησυχίες δεν άργησαν να επιβεβαιωθούν: την Παρασκευή, ρωσικά MiG-31 παραβίασαν τον εναέριο χώρο της Εσθονίας για περίπου δέκα λεπτά, μέχρι να αναχαιτιστούν από ιταλικά F-35. Η Μόσχα αρνήθηκε κάθε παραβίαση, υποστηρίζοντας ότι τα αεροσκάφη κινούνταν πάνω από διεθνή ύδατα. Λίγες ώρες αργότερα, ρωσικά αεροσκάφη πλησίασαν πλατφόρμα πετρελαίου στην Πολωνία, ενώ την προηγούμενη εβδομάδα είχαν καταρριφθεί drones πάνω από την ίδια χώρα.

Ανεπαρκής αντίδραση από την Ουάσινγκτον

Παρά την κλιμάκωση, η αμερικανική αντίδραση ήταν περιορισμένη. Ο Τραμπ αναφέρθηκε στο περιστατικό με καθυστέρηση, σχολιάζοντας ότι «μπορεί να αποδειχθεί μεγάλο πρόβλημα». Στο παρελθόν είχε απειλήσει με κυρώσεις τη Μόσχα και είχε ζητήσει σκληρή στάση, όμως η συνάντησή του με τον Πούτιν δεν απέφερε ουσιαστικά αποτελέσματα, αφήνοντας το Κίεβο σε μειονεκτική θέση.

Το τελευταίο διάστημα, ο Αμερικανός πρόεδρος αποστασιοποιείται από τη διπλωματία, δίνοντας έμφαση σε εσωτερικά ζητήματα όπως η εγκληματικότητα, η «βίαιη αριστερή τρομοκρατία» και η αναμόρφωση της διαδικασίας βίζας. Παράλληλα, ζήτησε από την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερο βάρος στην επιβολή κυρώσεων σε χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο.

Το ζήτημα της αξιοπιστίας

Η ασταθής στάση της Ουάσινγκτον έχει φέρει σε δύσκολη θέση τους Ευρωπαίους διπλωμάτες, οι οποίοι ανησυχούν πως η χλιαρή αντίδραση ενδέχεται να δώσει θάρρος στη Ρωσία. Σε τηλεδιάσκεψη στις 4 Σεπτεμβρίου, ο Τραμπ κατηγόρησε ευρωπαϊκές χώρες ότι περιμένουν συνεχώς «διάσωση» από τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα εξακολουθούν να συναλλάσσονται με τη Μόσχα.

Οι πιέσεις του Αμερικανού προέδρου για επιβολή δασμών 100% σε Κίνα και Ινδία λόγω των σχέσεών τους με τη Ρωσία προκάλεσαν σκεπτικισμό, καθώς η ΕΕ προτιμά το εργαλείο των κυρώσεων και όχι των εμπορικών δασμών. Διπλωμάτες επισημαίνουν ότι μια τέτοια απαίτηση μοιάζει περισσότερο με παγίδα παρά με ρεαλιστική πρόταση.

Παρά τις εκκλήσεις των βαλτικών χωρών, που με επιστολή τους ζήτησαν επανεξέταση της περικοπής βοήθειας, η Ουάσινγκτον δείχνει να επιμένει. «Πολλοί από τους Ευρωπαίους συμμάχους μας είναι από τις πλουσιότερες χώρες στον κόσμο», σχολίασε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. «Είναι απολύτως σε θέση να χρηματοδοτήσουν οι ίδιοι την ασφάλειά τους, αν το θελήσουν».