Σε κίνδυνο η εκεχειρία: Ξανά κλειστo το Ορμούζ μετά τις θανατηφόρες επιθέσεις του Ισραήλ στην Βηρυτό – Και ο Λίβανος στη συμφωνία, επιμένει η Τεχεράνη – Παραμένει το πετρέλαιο κάτω από τα 100 δολάρια

Το Ισραήλ εξαπέλυσε την Τετάρτη τις σφοδρότερες μέχρι σήμερα επιθέσεις του στον Λίβανο, σκοτώνοντας εκατοντάδες ανθρώπους και προκαλώντας απειλές για αντίποινα από το Ιράν, το οποίο προειδοποίησε ότι θα ήταν «παράλογο» να προχωρήσουν οι συνομιλίες για μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η προειδοποίηση από τον επικεφαλής διαπραγματευτή του Ιράν και πρόεδρο της Βουλής, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ανέδειξε τη συνεχιζόμενη αστάθεια στην περιοχή, μετά την ανακοίνωση εκεχειρίας την Τρίτη από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Οι δύο πλευρές έχουν παρουσιάσει εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις ενόψει των συνομιλιών που αναμένεται να ξεκινήσουν το Σάββατο, ενώ παραμένει ασαφές αν η δίμηνη εκεχειρία θα διατηρηθεί έως τότε.

Ο Γκαλιμπάφ δήλωσε ότι το Ισραήλ έχει ήδη παραβιάσει αρκετούς όρους της εκεχειρίας, εντείνοντας τον παράλληλο πόλεμο κατά της Χεζμπολάχ, της φιλοϊρανικής οργάνωσης στον Λίβανο, ενώ κατηγόρησε και τις ΗΠΑ ότι παραβίασαν τη συμφωνία απαιτώντας από το Ιράν να εγκαταλείψει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες.

«Σε μια τέτοια κατάσταση, μια διμερής εκεχειρία ή διαπραγματεύσεις είναι παράλογες», ανέφερε σε δήλωσή του.

Το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστήριξαν ότι η δίβδομη εκεχειρία δεν καλύπτει τον Λίβανο, με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να δηλώνει ότι οι επιθέσεις θα συνεχιστούν.

«Νομίζω ότι οι Ιρανοί πίστεψαν πως η εκεχειρία περιλάμβανε και τον Λίβανο, κάτι που δεν ισχύει», δήλωσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας, μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Βουδαπέστη.

Οι δύο πλευρές φαίνεται να απέχουν σημαντικά και στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν — έναν από τους βασικούς λόγους που επικαλέστηκε ο Τραμπ για την έναρξη του πολέμου.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν συμφώνησε να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, ενώ ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι η Τεχεράνη είναι διατεθειμένη να παραδώσει τα υπάρχοντα αποθέματά της.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε συνεργασία με το Ιράν, θα εντοπίσουν και θα απομακρύνουν όλη τη βαθιά θαμμένη πυρηνική “σκόνη”», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ωστόσο, ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι το Ιράν διατηρεί το δικαίωμα να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου βάσει των όρων της εκεχειρίας.

Παρά το γεγονός ότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν δήλωσαν νικητές σε έναν πόλεμο πέντε εβδομάδων που έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους, οι βασικές διαφορές τους παραμένουν άλυτες. Κάθε πλευρά εμμένει στις απαιτήσεις της για μια συμφωνία που θα μπορούσε να διαμορφώσει τη Μέση Ανατολή για τις επόμενες γενιές.

Παραμένει κάτω από τα 100 το πετρέλαιο

Παρά την αβεβαιότητα, οι διεθνείς χρηματιστηριακοί δείκτες κατέγραψαν άνοδο, ενώ οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν κατά 14%, κλείνοντας κοντά στα 95 δολάρια το βαρέλι, αφού προηγουμένως είχαν φτάσει έως και τα 90,40 δολάρια.

Το πετρέλαιο Brent παραμένει περίπου 25 δολάρια υψηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη των κοινών επιθέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ. Η πρόσφατα αποδεδειγμένη ικανότητα της Τεχεράνης να διακόπτει τις ενεργειακές ροές στον Περσικό Κόλπο, μέσω του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ, δείχνει ότι η σύγκρουση έχει ήδη μεταβάλει τις ισορροπίες ισχύος στην περιοχή.

«Το δάχτυλο στη σκανδάλη»

Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ έχει «το δάχτυλο στη σκανδάλη» και είναι έτοιμο να επιστρέψει σε πλήρεις πολεμικές επιχειρήσεις «ανά πάσα στιγμή».

Η υπηρεσία πολιτικής άμυνας του Λιβάνου ανακοίνωσε ότι 254 άνθρωποι σκοτώθηκαν από τις ισραηλινές επιθέσεις την Τετάρτη, με το μεγαλύτερο πλήγμα να καταγράφεται στη Βηρυτό, όπου 91 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Κάτοικοι ανέφεραν ότι ορισμένα πλήγματα πραγματοποιήθηκαν χωρίς τις συνήθεις προειδοποιήσεις εκκένωσης.

Η Χεζμπολάχ δήλωσε νωρίς την Πέμπτη ότι εκτόξευσε ρουκέτες προς το βόρειο Ισραήλ ως απάντηση σε «παραβιάσεις της εκεχειρίας».

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν καταδίκασε «με τον πιο έντονο τρόπο» τις επιθέσεις του Ισραήλ, κάνοντας λόγο για αδιάκριτα πλήγματα και τονίζοντας ότι ο Λίβανος «πρέπει να καλύπτεται πλήρως» από την εκεχειρία.

Ηγέτες 13 ευρωπαϊκών χωρών, καθώς και της Ιαπωνίας και του Καναδά, εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση με την οποία χαιρετίζουν την εκεχειρία και καλούν σε άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών, ώστε να αποτραπεί μια σοβαρή παγκόσμια ενεργειακή κρίση.

Το Ιράν εξαπέλυσε επίσης επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις σε χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένου ενός αγωγού στη Σαουδική Αραβία που χρησιμοποιείται για την παράκαμψη των αποκλεισμένων Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με πηγή της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέφεραν επίσης πλήγματα με πυραύλους και drones.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά για πλοία χωρίς ειδική άδεια, ενώ οι ναυτιλιακές εταιρείες δηλώνουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερη σαφήνεια πριν επανεκκινήσουν τις διελεύσεις.

Το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν δημοσίευσε χάρτη με εναλλακτικές διαδρομές για τα πλοία, ώστε να αποφεύγουν θαλάσσιες νάρκες.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης μέσω διαδικτύου την επιβολή δασμών 50% σε όλα τα προϊόντα χωρών που προμηθεύουν όπλα στο Ιράν, αν και δεν διαθέτει την απαιτούμενη εξουσία για μια τέτοια απόφαση.

Το καθεστώς στο Ιράν αντέχει

Πλήθη κατέβηκαν στους δρόμους στο Ιράν για να γιορτάσουν, κρατώντας ιρανικές σημαίες και καίγοντας εκείνες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αν και επικρατεί και ανησυχία για το αν θα διατηρηθεί η εκεχειρία.

«Το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει στη διπλωματία να λειτουργήσει και ο Τραμπ μπορεί να αλλάξει στάση αύριο. Αλλά τουλάχιστον μπορούμε να κοιμηθούμε απόψε χωρίς επιθέσεις», δήλωσε ο 29χρονος Αλιρεζά, δημόσιος υπάλληλος στην Τεχεράνη.

Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου από τον Τραμπ και τον Νετανιάχου, με στόχο —όπως δήλωσαν— να αποτρέψουν το Ιράν από το να επεκτείνει την επιρροή του στην περιοχή, να τερματίσουν το πυρηνικό του πρόγραμμα και να δημιουργήσουν συνθήκες για την ανατροπή της ηγεσίας του.

Ωστόσο, μέχρι στιγμής το Ιράν διατηρεί τόσο τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου κοντά σε επίπεδα κατασκευής όπλων όσο και την ικανότητά του να πλήττει γειτονικές χώρες με πυραύλους και drones. Η θεοκρατική ηγεσία της χώρας, παρά τις πρόσφατες μαζικές διαδηλώσεις, φαίνεται να αντέχει χωρίς ενδείξεις κατάρρευσης.