Takeaways by Mononews AI
  • Η Ημέρα Νίκης αποτελεί τον πυρήνα του σύγχρονου ρωσικού πολιτικού αφηγήματος. Η νίκη επί της ναζιστικής Γερμανίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο είναι στοιχείο εθνικής ταυτότητας και νομιμοποίησης εξουσίας
  • Τα τελευταία χρόνια κάτι αλλάζει. Τα τανκς στην Κόκκινη Πλατεία λιγοστεύουν, οι αεροπορικές επιδείξεις περιορίζονται και η εικόνα της αδιαμφισβήτητης στρατιωτικής υπερδύναμης μοιάζει πιο προσεκτικά σκηνοθετημένη
  • Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αλλάξει τις ισορροπίες. Η Ρωσία έχει υποστεί σημαντικές απώλειες σε εξοπλισμό, ενώ μεγάλο μέρος των σύγχρονων αρμάτων και πυραυλικών συστημάτων παραμένει επιχειρησιακά απαραίτητο στο μέτωπο

Για τη Ρωσία, η 9η Μαΐου δεν είναι απλώς μια εθνική επέτειος. Είναι το πιο ισχυρό πολιτικό και συμβολικό εργαλείο του Κρεμλίνου. Η μέρα που η Μόσχα προβάλλει στρατιωτική ισχύ, ιστορική μνήμη και γεωπολιτική αυτοπεποίθηση μπροστά σε ολόκληρο τον κόσμο.

Μόνο που τα τελευταία χρόνια κάτι αλλάζει. Τα τανκς στην Κόκκινη Πλατεία λιγοστεύουν, οι αεροπορικές επιδείξεις περιορίζονται και η εικόνα της αδιαμφισβήτητης στρατιωτικής υπερδύναμης μοιάζει πιο προσεκτικά σκηνοθετημένη από ποτέ.

1

Η Ημέρα Νίκης αποτελεί τον πυρήνα του σύγχρονου ρωσικού πολιτικού αφηγήματος. Η νίκη επί της ναζιστικής Γερμανίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν είναι απλώς ιστορία· είναι στοιχείο εθνικής ταυτότητας, νομιμοποίησης εξουσίας και παράγοντας εσωτερικής συσπείρωσης.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επενδύσει όσο κανείς σε αυτή τη συμβολική κληρονομιά. Οι παρελάσεις στην Κόκκινη Πλατεία μετατράπηκαν τα τελευταία χρόνια σε τελετουργία ισχύος: διηπειρωτικοί πύραυλοι, φάλαγγες αρμάτων μάχης, υπερπτήσεις μαχητικών και εικόνες που προορίζονται όχι μόνο για το ρωσικό κοινό, αλλά και για τη Δύση.

Φέτος όμως, πίσω από τη σκηνοθεσία, διακρίνεται μια διαφορετική πραγματικότητα.

Λιγότερα άρματα, περισσότερα ερωτηματικά

Τα τελευταία χρόνια, στρατιωτικοί αναλυτές και δυτικά μέσα παρατηρούν μια σταδιακή συρρίκνωση του βαρέος στρατιωτικού εξοπλισμού που εμφανίζεται στην παρέλαση της 9ης Μαΐου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιστορικά άρματα όπως το σοβιετικό T-34 κυριάρχησαν συμβολικά στην εικόνα της παρέλασης, ενώ σύγχρονα άρματα και τεθωρακισμένα εμφανίστηκαν σε αισθητά μικρότερους αριθμούς.

Η εξήγηση δεν είναι δύσκολο να αναζητηθεί.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αλλάξει τις ισορροπίες. Η Ρωσία έχει υποστεί σημαντικές απώλειες σε εξοπλισμό, ενώ μεγάλο μέρος των σύγχρονων αρμάτων και πυραυλικών συστημάτων παραμένει επιχειρησιακά απαραίτητο στο μέτωπο.

Κάθε εικόνα στρατιωτικής ισχύος στην Κόκκινη Πλατεία είναι ταυτόχρονα και μια υπενθύμιση του τι ενδεχομένως λείπει από το πεδίο των επιχειρήσεων.

Ο φόβος των drones αλλάζει την παρέλαση

Υπάρχει όμως και ένας ακόμη παράγοντας που εξηγεί γιατί η Μόσχα εμφανίζεται πιο προσεκτική.

Ο φόβος. Οι επιθέσεις ουκρανικών drones στο ρωσικό έδαφος, ακόμη και κοντά στη Μόσχα, έχουν μετατρέψει την παρέλαση από μια γιορτή επίδειξης ισχύος σε ένα γεγονός αυξημένου κινδύνου ασφαλείας.

Τα τελευταία χρόνια, οι ρωσικές αρχές έχουν περιορίσει ή ακυρώσει αεροπορικά σκέλη της παρέλασης επικαλούμενες «καιρικές συνθήκες». Ωστόσο, πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι ο πραγματικός λόγος είναι η ανησυχία για πιθανή επίθεση ή συμβολικό πλήγμα που θα εξέθετε το Κρεμλίνο μπροστά σε εκατομμύρια τηλεθεατές.

Η εικόνα μιας υπερδύναμης που αναγκάζεται να προστατεύσει την ίδια της την πρωτεύουσα από drones έχει βαρύ πολιτικό φορτίο.

Η παρέλαση της 9ης Μαΐου υπήρξε για δεκαετίες μια άσκηση αυτοπεποίθησης. Σήμερα μοιάζει περισσότερο με άσκηση διαχείρισης εικόνας.

Το Κρεμλίνο συνεχίζει να επενδύει στο τελετουργικό της νίκης, αλλά ταυτόχρονα προσπαθεί να ελέγξει τι ακριβώς προβάλλεται προς τα έξω. Η εικόνα πρέπει να αποπνέει ισχύ — χωρίς όμως να δημιουργεί άβολα ερωτήματα για τις πραγματικές δυνατότητες της ρωσικής πολεμικής μηχανής.

Γι’ αυτό και το βάρος μετατοπίζεται ολοένα περισσότερο στο συμβολικό στοιχείο: στη μνήμη του «Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου», στον πατριωτισμό, στη θυσία, στην ιστορική συνέχεια.

Η παρέλαση διοργανώνεται για εσωτερική κατανάλωση

Για τη Δύση, η 9η Μαΐου διαβάζεται ως μήνυμα γεωπολιτικής ισχύος. Για το Κρεμλίνο όμως, ο βασικός αποδέκτης βρίσκεται εντός Ρωσίας.

Σε μια περίοδο πολέμου, οικονομικής πίεσης και διεθνούς απομόνωσης, η επέτειος λειτουργεί ως μηχανισμός εθνικής συσπείρωσης. Η σύνδεση του σημερινού πολέμου με τη νίκη επί του ναζισμού παραμένει κεντρικό στοιχείο της ρωσικής ρητορικής.

Το μήνυμα είναι σαφές: η Ρωσία παρουσιάζει τον εαυτό της όχι ως επιτιθέμενη δύναμη, αλλά ως χώρα που συνεχίζει μια ιστορική μάχη απέναντι σε υπαρξιακές απειλές.

Είναι η φετινή η πιο αμήχανη παρέλαση της εποχής Πούτιν;

Κάποτε, η εικόνα των πυραύλων που διέσχιζαν την Κόκκινη Πλατεία λειτουργούσε ως προειδοποίηση προς τη Δύση και ως υπενθύμιση της στρατιωτικής ισχύος της Μόσχας.

Σήμερα, η απουσία ή ο περιορισμός αυτών των εικόνων γεννά διαφορετικά ερωτήματα.

Πρόκειται για στρατηγική αυτοσυγκράτηση; Για ανάγκη προστασίας κρίσιμου εξοπλισμού; Ή για προσπάθεια να μη φανεί η πραγματική φθορά που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στην Ουκρανία;

Ίσως λίγο απ’ όλα. Το βέβαιο είναι ότι η φετινή 9η Μαΐου δεν θυμίζει τις θριαμβευτικές παρελάσεις άλλων εποχών. Και πίσω από τα εμβατήρια, τις σημαίες και τη σκηνοθετημένη ισχύ, διακρίνεται κάτι που μέχρι πριν λίγα χρόνια θα φάνταζε αδιανόητο για το Κρεμλίνο:

η ανάγκη να κρύψει — και όχι μόνο να επιδείξει — τη δύναμή του

Διαβάστε επίσης:

Ρούμπιο: Αναμένουμε σήμερα την απάντηση του Ιράν – Ελπίζουμε να μας βάλει σε διαδικασία διαπραγμάτευσης

Τραμπ-Σι: Τι περιλαμβάνει η ατζέντα της συνάντησης

Ιράν: Επίθεση στα ΗΑΕ με δύο βαλλιστικούς πυραύλους και τρία drones – Aναφορές για τρεις τραυματίες