Η επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να φέρει τη Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο έχει επιστρέψει δυναμικά στο διεθνές προσκήνιο, προκαλώντας έντονη ανησυχία σε Ευρώπη και Αρκτική, ιδίως μετά την αμερικανική επίθεση στο Καράκας, που οδήγησε στην σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.

Παρότι το νησί ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας και οι κάτοικοί του απορρίπτουν σε μεγάλο βαθμό την ένταξη στις ΗΠΑ, αναλυτές και διπλωμάτες εκτιμούν –όπως σημειώνει το Politico– ότι υπάρχει ένα ρεαλιστικό, αν και ανησυχητικό, μονοπάτι τεσσάρων βημάτων που θα μπορούσε να οδηγήσει την Ουάσινγκτον σε de facto έλεγχο της περιοχής.

1

Το σχέδιο

1. Εκστρατεία επιρροής και ανεξαρτησία

Αφετηρία ενός τέτοιου σεναρίου θα ήταν η ενίσχυση του κινήματος ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας. Μια αυτόνομη χώρα θα μπορούσε να διαπραγματεύεται απευθείας με τις ΗΠΑ, χωρίς τη μεσολάβηση της Κοπεγχάγης. Δημοσκόπηση του 2025 έδειξε ότι το 56% των κατοίκων τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας, ποσοστό που καθιστά ρεαλιστικό ακόμη και ένα δημοψήφισμα.

Δανικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν ήδη προειδοποιήσει για απόπειρες επιρροής, με ειδικούς να συγκρίνουν τις μεθόδους με αντίστοιχες πρακτικές που έχει εφαρμόσει η Ρωσία σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, μέσω πολιτικών διασυνδέσεων και ψηφιακής προπαγάνδας.

2. Μια «ελκυστική» συμφωνία με τις ΗΠΑ

Σε περίπτωση απόσχισης από τη Δανία, το πιθανότερο σενάριο δεν θα ήταν η πλήρης ενσωμάτωση της Γροιλανδίας ως αμερικανική πολιτεία, καθώς κάτι τέτοιο θεωρείται εξαιρετικά αντιδημοφιλές. Πιο ρεαλιστική εκδοχή είναι ένα Σύμφωνο Ελεύθερης Σύνδεσης, αντίστοιχο με εκείνα που έχουν οι ΗΠΑ με νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού: οικονομική στήριξη, ελεύθερο εμπόριο και εγγυήσεις ασφάλειας, με αντάλλαγμα ευρεία αμερικανική στρατιωτική παρουσία.

Υποστηρικτές της ανεξαρτησίας δηλώνουν ανοιχτοί σε τέτοιες λύσεις, αν και Δανοί αναλυτές προειδοποιούν για τους κινδύνους μιας διαπραγμάτευσης με τον Τραμπ.

3. Πίεση προς την Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δύσκολα θα αποδεχόταν αδιαμαρτύρητα μια απομάκρυνση της Γροιλανδίας από τη Δανία. Ωστόσο, διπλωμάτες εκτιμούν ότι η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να επιχειρήσει ένα ευρύτερο γεωπολιτικό παζάρι, χρησιμοποιώντας ως μοχλό την Ουκρανία: ενισχυμένες αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας προς το Κίεβο, με αντάλλαγμα μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ανοχή στον αμερικανικό ρόλο στην Αρκτική.

4. Στρατιωτικό τετελεσμένο

Το πιο ακραίο –και πιο ανησυχητικό– σενάριο αφορά μια αιφνιδιαστική στρατιωτική κίνηση. Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη σημαντική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, ενώ οι τοπικές άμυνες είναι περιορισμένες. Ειδικοί εκτιμούν ότι κρίσιμες υποδομές θα μπορούσαν να τεθούν υπό έλεγχο σε πολύ σύντομο χρόνο.

Μια τέτοια ενέργεια δεν θα είχε νομική βάση και θα δοκίμαζε σοβαρά τη συνοχή του ΝΑΤΟ, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη δυτική συμμαχία.

Αντιδράσεις και διεθνής ανησυχία

Η συζήτηση έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Ο Λευκός Οίκος παραδέχθηκε, μέσω δηλώσεων εκπροσώπου του, ότι εξετάζεται «φάσμα επιλογών», ακόμη και η χρήση στρατιωτικής ισχύος, τονίζοντας ότι η Γροιλανδία αποτελεί προτεραιότητα εθνικής ασφάλειας για τις ΗΠΑ στην Αρκτική.

Αντίθετα, η Δανία και η Γροιλανδία επιμένουν ότι το νησί δεν είναι προς πώληση και ζητούν άμεσο διάλογο για να αποφευχθεί κλιμάκωση. Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν ανοιχτά τη στήριξή τους στην Κοπεγχάγη, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε επίθεση σε κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ θα είχε καταστροφικές συνέπειες για τη διεθνή ασφάλεια.

Προς το παρόν, οι περισσότεροι διπλωμάτες θεωρούν πιθανότερο ένα σκληρό πολιτικό και διπλωματικό μπρα-ντε-φερ, παρά μια άμεση στρατιωτική ενέργεια. Ωστόσο, το γεγονός ότι τέτοια σενάρια συζητούνται πλέον ανοιχτά αποτυπώνει το βάθος της ανησυχίας που προκαλεί η αμερικανική ρητορική γύρω από τη Γροιλανδία.

Διαβάστε επίσης:

Ντόναλντ Τραμπ: Η Βενεζουέλα θα παραδώσει ως και 50 εκατ. βαρέλια πετρελαίου στις ΗΠΑ

Μάρκο Ρούμπιο: Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αγοράσουν τη Γροιλανδία

Πετρέλαιο: Απώλειες 1,7% για το Brent με το ενδιαφέρον ξανά στην Ουκρανία