Η χλιαρή αντίδραση της ΕΕ στην επιχείρηση του Ντόναλντ Τραμπ στη Βενεζουέλα υπογραμμίζει πόσο δύσκολο είναι για τις Βρυξέλλες να υιοθετήσουν μια σκληρή στάση απέναντι στις απειλές του Αμερικανού προέδρου να καταλάβει τη Γροιλανδία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχείρησε τη Δευτέρα να κάνει διάκριση ανάμεσα στη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από τις ΗΠΑ και στη νέα ρητορική του Τραμπ περί ανάληψης ελέγχου του αρκτικού εδάφους, ωστόσο δεν μπόρεσε να εξηγήσει πώς σκοπεύει να αποτρέψει τον Αμερικανό από μια τέτοια κίνηση.

1

«Θα θυμάστε ότι η Γροιλανδία είναι σύμμαχος των ΗΠΑ και καλύπτεται επίσης από τη συμμαχία του ΝΑΤΟ. Και αυτό είναι μια πολύ, πολύ μεγάλη διαφορά», δήλωσε η επικεφαλής εκπρόσωπος της Επιτροπής, Παόλα Πίνιο. «Συνεπώς στεκόμαστε πλήρως στο πλευρό της Γροιλανδίας και σε καμία περίπτωση δεν βλέπουμε πιθανή σύγκριση με ό,τι συνέβη [στη Βενεζουέλα]».

Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, υποβάθμισε επίσης τη σύγκριση με τη Βενεζουέλα, τονίζοντας στους δημοσιογράφους ότι η χώρα του είναι δημοκρατική εδώ και πολλά χρόνια. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση θα «οξύνει τον τόνο της».

«Φτάνει πια. Τέλος στις πιέσεις. Τέλος στα υπονοούμενα. Τέλος στις φαντασιώσεις περί προσάρτησης», έγραψε ο Νίλσεν σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης νωρίτερα τη Δευτέρα.

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, φάνηκε να λαμβάνει στα σοβαρά τις απειλές του Τραμπ, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια επίθεση θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ. «Ο Αμερικανός πρόεδρος πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά όταν λέει ότι θέλει τη Γροιλανδία», δήλωσε. «Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν στρατιωτικά σε άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, τότε όλα σταματούν… συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας που έχει εδραιωθεί από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου».

Όταν πιέστηκε επανειλημμένα για το ποια συγκεκριμένα μέτρα θα μπορούσε να λάβει η ΕΕ για να αποτρέψει τον Τραμπ, η Επιτροπή απέφυγε να απαντήσει, λέγοντας μόνο ότι «δεν θα σταματήσει να υπερασπίζεται» τις αρχές της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας — χωρίς να διευκρινίσει πώς σκοπεύει να το κάνει.

Το αίνιγμα της Γροιλανδίας

Οι παγκόσμιες δυνάμεις τα τελευταία χρόνια επιδιώκουν να επεκτείνουν την παρουσία τους στην Αρκτική και η πλούσια σε ορυκτά Γροιλανδία — όπου φιλοξενείται αμερικανική στρατιωτική βάση — είναι περιζήτητη λόγω της στρατηγικής της σημασίας για την ασφάλεια και το εμπόριο.

Αν και η Γροιλανδία είναι αυτόνομο έδαφος της Δανίας, δεν αποτελεί μέρος της ίδιας της ΕΕ, καθώς αποχώρησε από τον προκάτοχό της, τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, το 1985. Ωστόσο, οι Γροιλανδοί είναι πολίτες της ΕΕ, καθώς η Δανία είναι μέλος της Ένωσης.

«Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στο Air Force One την Κυριακή. «Είναι τόσο στρατηγικής σημασίας. Αυτή τη στιγμή η Γροιλανδία είναι γεμάτη με ρωσικά και κινεζικά πλοία παντού».

Η Ρωσία έχει αυξήσει τα τελευταία χρόνια τις αμυντικές της επενδύσεις στην Αρκτική, ενώ η Κίνα έχει κατά καιρούς συμμετάσχει σε κοινές περιπολίες με τη Μόσχα — αν και ειδικοί σημειώνουν ότι ελάχιστη στρατιωτική δραστηριότητα έχει λάβει χώρα κοντά στη Γροιλανδία.

Η Γροιλανδία και η Δανία έχουν επανειλημμένα απορρίψει τις προσεγγίσεις του Τραμπ, επιμένοντας ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση και ότι το μέλλον της είναι ζήτημα που αφορά τους ίδιους τους πολίτες της και όχι την Ουάσινγκτον.

Όσον αφορά τον ισχυρισμό του Τραμπ αυτό το Σαββατοκύριακο ότι η ΕΕ «χρειάζεται» οι ΗΠΑ να «έχουν» τη Γροιλανδία, η Επιτροπή δήλωσε ότι αυτό «σίγουρα δεν» αποτελεί τη θέση της ΕΕ.

«Φτάνει πια. Τέλος στις πιέσεις. Τέλος στα υπονοούμενα. Τέλος στις φαντασιώσεις περί προσάρτησης», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν.

Ωστόσο, η ήπια αντίδραση των Βρυξελλών αναδεικνύει το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται η Ευρώπη. Φοβούμενη πιθανές αντεκδικήσεις από τον Τραμπ στο εμπόριο ή στο ουκρανικό ζήτημα, εάν θεωρήσει ότι πλήττονται τα αμερικανικά συμφέροντα, η ΕΕ έχει σε μεγάλο βαθμό συγκρατήσει τις αντιδράσεις της απέναντι στη φιλοπόλεμη ρητορική του.

Το ΝΑΤΟ επίσης βαδίζει σε λεπτή γραμμή για να αποφύγει την πρόκληση του Αμερικανού προέδρου. Αν και πολλοί σύμμαχοι μέχρι στιγμής θεωρούν απίθανη μια πλήρους κλίμακας εισβολή στη Γροιλανδία, τα σχόλια του Τραμπ αρχίζουν να προκαλούν ανησυχία — και αντίδραση — εντός της συμμαχίας.

«Στηρίζουμε πλήρως τη Δανία — συμπεριλαμβανομένου του επιπέδου ανησυχίας της», δήλωσε ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ, που ζήτησε να διατηρηθεί η ανωνυμία του.

Άλλοι υποστηρίζουν ότι οι δηλώσεις αυτές θα πρέπει να κινητοποιήσουν τους συμμάχους ώστε να ενισχύσουν τις αμυντικές τους δυνατότητες στην Αρκτική — κάτι που θα μπορούσε επίσης να κατευνάσει τον Τραμπ.

«Απαιτείται κάποια δημιουργική σκέψη… για να ενισχυθεί η παρουσία της Συμμαχίας γύρω από τη Γροιλανδία και έτσι να αντιμετωπιστούν οι αμερικανικές ανησυχίες ασφαλείας», δήλωσε δεύτερος ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ότι ο οργανισμός θα μπορούσε να στείλει περισσότερα στρατιωτικά μέσα στην περιοχή, όπως έκανε πέρυσι στη Βαλτική Θάλασσα και στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

«Αν ο αρχηγός κράτους ενός συμμάχου λέει ότι μέρος της συμμαχικής επικράτειας… είναι “γεμάτο με ρωσικά και κινεζικά πλοία”, τότε αυτό πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη», πρόσθεσε.

Ωστόσο, η τελευταία απειλή του Τραμπ συνιστά μια «υπαρξιακή» πρόκληση για το ΝΑΤΟ, δήλωσε ο Εντ Άρνολντ, ανώτερος ερευνητής στο think tank Royal United Services Institute, δεδομένου ότι δεν υπάρχει προηγούμενο χώρας που να εξαπολύει άμεση επίθεση εναντίον άλλης εντός της συμμαχίας από την ίδρυσή της το 1949.

Στο χειρότερο σενάριο — μια αμερικανική στρατιωτική εισβολή — η Δανία θα μπορούσε μονομερώς να καλέσει τους συμμάχους σε συνομιλίες για τις απειλές κατά της ασφάλειάς της, είπε, αλλά στη συνέχεια θα βρισκόταν μπλοκαρισμένη, καθώς η Ουάσινγκτον θα απέτρεπε οποιαδήποτε στρατιωτική αντίδραση.

Αυτό σχεδόν «σίγουρα… θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ όπως το γνωρίζουμε», δήλωσε ο Άρνολντ.

Ο Άρνολντ σημείωσε ότι έχει υπάρξει κάποια αυξημένη ρωσική και κινεζική δραστηριότητα στην Αρκτική, κάτι που αναγνώρισε και ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, σε συνέντευξή του τη Δευτέρα στο ραδιόφωνο Deutschlandfunk.

Ο Τραμπ «έχει επισημάνει σωστά ότι υπάρχει αυξημένο κινεζικό και ρωσικό ενδιαφέρον για αυτή την περιοχή», είπε ο Βάντεφουλ. «Αυτό επηρεάζει τα συμφέροντα της ασφάλειάς μας. Είμαστε βεβαίως έτοιμοι να συζητήσουμε αυτά τα ζητήματα με τις ΗΠΑ».

Πρόσθεσε ότι σκοπεύει να συζητήσει την κατάσταση με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, «στο άμεσο μέλλον», υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας της Γροιλανδίας.

Ο Ραφαέλ Γκλύξμαν, Γάλλος ευρωβουλευτής της ομάδας Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πρότεινε η ΕΕ να δημιουργήσει «μια μόνιμη ευρωπαϊκή στρατιωτική βάση στη Γροιλανδία», η οποία, όπως είπε, «θα έστελνε μήνυμα αποφασιστικότητας προς τον Τραμπ και θα μας επέτρεπε να καταρρίψουμε το αμερικανικό επιχείρημα περί ανικανότητάς μας να διασφαλίσουμε την ασφάλεια της Γροιλανδίας».

Διαβάστε επίσης:

ΗΠΑ: To σχέδιο των Ηνωμένων Πολιτειών να «κυβερνήσουν» τη Βενεζουέλα – Η κυβέρνηση στο Καράκας και οι απειλές

Μαδούρο στο αμερικανικό δικαστήριο: «Είμαι “αιχμάλωτος πολέμου” και αθώος για ναρκωτρομοκρατία»

Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: «Ημέρα που μας θυμίζει τη διαχρονική δύναμη της παράδοσης που μας ενώνει»