Η επιχείρηση των ΗΠΑ για τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο το Σαββατοκύριακο και τη μεταφορά του από τη Βενεζουέλα για να δικαστεί στη Νέα Υόρκη άφησε την εξουσία σε μια γυναίκα που η Ουάσιγκτον γνώριζε ήδη καλά: την αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροδρίγκες.

Η Ροδρίγκες, μια έξυπνη πολιτικός, είχε προταθεί ως επικεφαλής μιας μεταβατικής κυβέρνησης σε μυστικές συνομιλίες που ο αδελφός της, επίσης πολιτικός, Χόρχε, είχε διεξάγει με την Ουάσινγκτον πέρυσι σχετικά με το μέλλον στη μετά Μαδούρο εποχή, σύμφωνα με δύο πηγές που είχαν γνώση των συζητήσεων. Εκείνη την εποχή, οι διαπραγματεύσεις αφορούσαν την ασφαλή εξορία του Μαδούρο.

1

Η κυβέρνηση Τραμπ «άφηνε να εννοηθεί ότι εδώ και καιρό σχεδίαζε [αυτή τη μετάβαση] με επίκεντρο τη Ντέλσι», ανέφερε ένας επενδυτής στη Βενεζουέλα. «Δεν την θεωρούν “υποτακτική”, αλλά ήταν συνεισέφερε πάντα πιο εποικοδομητικά σε όλες τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ».

Η άνοδος της 56χρονης την έχει φέρει σε μια δύσκολη θέση. Από τη μία πλευρά, πρέπει να κατευνάσει το εγχώριο κοινό. Ταυτόχρονα, αντιμετωπίζει εναλλάξ επαίνους και απειλές από τον Τραμπ, ο οποίος την Κυριακή δήλωσε ότι αν η νέα ηγεσία της Βενεζουέλας «δεν συμπεριφερθεί σωστά, θα κάνουμε και δεύτερη επίθεση» και ότι η Ροδρίγκες θα μπορούσε να «αντιμετωπίσει μια κατάσταση πιθανώς χειρότερη από αυτή του Μαδούρο».

Την Κυριακή το βράδυ, η Ροδρίγκες υιοθέτησε συμβιβαστικό τόνο απέναντι στις ΗΠΑ, σε μια δήλωση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λέγοντας ότι «προτεραιότητα» της κυβέρνησής της ήταν «να προχωρήσει προς μια ισορροπημένη και σεβαστή διεθνή σχέση ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Βενεζουέλα».

Ωστόσο, σε έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου το Σάββατο το απόγευμα, ορκίστηκε πίστη στον ανατραπέντα Μαδούρο, ενώ την πλαισίωναν υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί και πολιτικοί αξιωματούχοι, σε μια πρώιμη ένδειξη της ανάγκης της να διατηρήσει την υποστήριξη των σκληροπυρηνικών της Βενεζουέλας — καθώς και, ενδεχομένως, της ιδεολογικής της αδιαλλαξίας.

«Υπάρχει μόνο ένας πρόεδρος σε αυτή τη χώρα, και το όνομά του είναι Νικολάς Μαδούρο», δήλωσε η Ροδρίγκες.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Βενεζουέλας της απένειμε προεδρικές εξουσίες σε προσωρινή βάση.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος έχει παραδεχτεί ότι βρίσκεται σε επαφή με τη Ροδρίγκες, φάνηκε να αναγνωρίζει την Κυριακή ότι οι δηλώσεις της προορίζονταν για εσωτερική κατανάλωση.

«Θα τους αξιολογήσουμε με βάση τις πράξεις τους, όχι τα δημόσια σχόλιά τους εν τω μεταξύ, ούτε όσα έχουν κάνει στο παρελθόν σε πολλές περιπτώσεις, αλλά όσα κάνουν για να προχωρήσουν μπροστά», δήλωσε ο Ρούμπιο για την de facto ηγεσία της Βενεζουέλας. «Έτσι, θα μάθουμε».

Διπλωμάτης στο Καράκας ανέφερε ότι οι επιθετικές δηλώσεις της Ροδρίγκες είχαν ως στόχο την εδραίωση της εξουσίας και τον κατευνασμό των σκληροπυρηνικών ιδεολόγων. «Βρίσκεται στο πιο ανοιχτό άκρο της κλίμακας του καθεστώτος, αλλά εξακολουθεί να μην είναι εύκολο να την αποδεχθούν εσωτερικά ή διεθνώς», ανέφερε.

Την περίοδο Μπάιντεν, η Ροδρίγκες εντυπωσίασε τα στελέχη με τον πραγματισμό της και το πόσο καλά κατανοούσε τις λεπτομέρειες όταν ηγήθηκε των συνομιλιών με διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Chevron, οι οποίες οδήγησαν στην χορήγηση περιορισμένων αδειών για να λειτουργήσουν στη Βενεζουέλα.

«Οι ΗΠΑ έχουν αξιολογήσει την κατάσταση και έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η μόνη ομάδα με τεχνικές, πολιτικές και εδαφικές δυνατότητες να φέρει αποτελέσματα είναι η Ντέλσι και η ομάδα της», ανέφερε πηγή που έχει επιχειρηματικές σχέσεις στη Βενεζουέλα.

Ποια είναι η Ντέλσι Ροδρίγκες

Γεννημένη στο Καράκας το 1969 από πατέρα αριστερό αντάρτη που ίδρυσε ένα μαρξιστικό πολιτικό κόμμα, η Ροδρίγκες έχει στη Βενεζουέλα τη φήμη ότι είναι μία έξυπνη πολιτικός, ικανότατη στην επίλυση οικονομικών προβλημάτων.

Αυτή η φήμη φαίνεται να την έχει καταστήσει αποδεκτό πρόσωπο του τσαβισμού, του σοσιαλισμού της Βενεζουέλας που πήρε το όνομά του από τον προκάτοχο του Μαδούρο, κατά την άποψη της Ουάσιγκτον. Ωστόσο, όσοι την γνωρίζουν λένε ότι είναι αφοσιωμένη τσαβίστρια, αν και μετριοπαθής σε σχέση με άλλους.

«Όταν την συνάντησα για πρώτη φορά, κάθισα δύο ώρες στη βεράντα και μιλούσα μαζί της. Μου περιέγραψε λεπτομερώς τον θάνατο του πατέρα της στα χέρια των υπηρεσιών ασφαλείας. Πνίγηκε στο κελί του με δακρυγόνα», ανέφερε πρώην ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ.

«Μου διηγήθηκε την ιστορία με ένταση και σχεδόν αγριότητα, κάτι που μου κατέστησε σαφές ότι θεωρούσε τον εαυτό της μέλος μιας επαναστατικής οικογένειας που είχε κάνει την υπέρτατη θυσία για το καλό της επανάστασης», πρόσθεσε.

Αρχικά σχετικά ασήμαντη στην ιεραρχία της Βενεζουέλας υπό τον Ούγκο Τσάβες, ξεχώρισε μετά την άνοδο του Μαδούρο στην εξουσία το 2013, με τη βοήθεια του αδελφού της, Χόρχε, ψυχιάτρου, ο οποίος προΐσταται της εθνικής συνέλευσης και έγινε ο κύριος πολιτικός σύμβουλος του Μαδούρο. Και τα δύο αδέλφια μιλούν Αγγλικά -κάτι που οι υψηλού προφίλ «τσαβιστές» συχνά υποβαθμίζουν- ενώ η Ντέλσι μιλάει επίσης και Γαλλικά.

Τα αδέλφια έγιναν στυλοβάτες του καθεστώτος Μαδούρο, γνωστά για την αφοσίωσή τους. Βοήθησαν επίσης στην εποπτεία των «εκλογών της νοθείας» του 2024, στις οποίες επανεξελέγη ο Μαδούρο, παρά το γεγονός ότι ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης κέρδισε με ανεξάρτητα επαληθευμένο περιθώριο δύο προς ένα.

«Η Ντέλσι Ροδρίγκες είναι μια πολύ έξυπνη και ικανή διαπραγματεύτρια, με βαθιά γνώση των λεπτομερειών», δήλωσε ένας πρώην περιφερειακός ηγέτης που συνεργάστηκε αρκετές φορές μαζί της. «Υπάρχει λόγος που την εμπιστευόταν ο Μαδούρο».

Η Ροδρίγκες έγινε υπουργός Εξωτερικών το 2014 και υπουργός Οικονομικών και Ενέργειας από το 2020, επιβλέποντας τον κύριο κλάδο της Βενεζουέλας, το πετρέλαιο. Διορισθείσα στη συγκεκριμένη θέση για να αποτρέψει την οικονομική κατάρρευση και να αναστρέψει την κατακόρυφη πτώση της παραγωγής πετρελαίου, συνήψε συμφωνίες με τις ΗΠΑ και άλλες διεθνείς εταιρείες ενέργειας και επέβλεψε τη χαλάρωση του ελέγχου των τιμών και της συναλλαγματικής ισοτιμίας.

Μετά τις κυρώσεις το 2017 και το 2018 από τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την ΕΕ για υπονόμευση της δημοκρατίας και κατάχρηση του κράτους δικαίου, προκάλεσε σάλο στην Ισπανία το 2020 με μια μυστική επίσκεψη στη Μαδρίτη με αεροπλάνο υπό τουρκική σημαία. Η ρίζα του σκανδάλου, γνωστού στην Ισπανία ως Delcygate, αφορούσε την υποτιθέμενη πώληση χρυσού σε ράβδους αξίας άνω των 68 εκατομμυρίων δολαρίων σε ισπανό επιχειρηματία, την οποία η Ροδρίγκες διευκόλυνε, σύμφωνα με τους ισπανούς εισαγγελείς.

Ταυτόχρονα, ο ρόλος των αδελφών Ροδρίγκες ως επικεφαλής των διαπραγματεύσεων με διεθνείς επενδυτές και τις ΗΠΑ, τόσο υπό την κυβέρνηση Μπάιντεν όσο και υπό τη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ, τους έθεσε σε ισχυρή θέση για να υποστηρίξουν στην Ουάσινγκτον ότι είναι οι μόνοι άνθρωποι εντός Βενεζουέλας που μπορούν να φέρουν εις πέρας γρήγορα αυτό που θέλουν οι Αμερικανοί.

Ο Άλι Μοσίρι, πρώην στέλεχος της Chevron που συγκεντρώνει κεφάλαια για επενδύσεις στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας, δήλωσε ότι η Ροδρίγκες δεν παρακινείται ιδιαίτερα από κάποια ιδεολογία και ότι οι μεταρρυθμίσεις που έφερε στη νομοθεσία για τους υδρογονάνθρακες επέτρεψαν στη Chevron να επιστρέψει στη Βενεζουέλα μετά τον αποκλεισμό της από τις αμερικανικές κυρώσεις.

«Είναι πολύ καλά καταρτισμένη, γνωρίζει καλά τον πετρελαϊκό κλάδο και διαθέτει την ευελιξία που χρειάζονται οι επενδυτές», είπε. «Θα μπορούσε να ηγηθεί μιας μεταβατικής κυβέρνησης, αλλά χρειάζεται βοήθεια από τις ΗΠΑ, ειδικά όσον αφορά την άρση των κυρώσεων».

Η διεθνής έκθεσή της οδήγησε επίσης στην πρόταση μετάβασης που η Ροδρίγκες, ο αδελφός της και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι της Βενεζουέλας υπέβαλαν πέρυσι στις ΗΠΑ.

Η ιδέα ήταν να παρουσιαστεί μια «πιο αποδεκτή» εναλλακτική λύση έναντι του καθεστώτος Μαδούρο, η οποία να του παρέχει παράλληλα ασφαλή διέξοδο προς μια τρίτη χώρα, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν την κατάσταση. Αν και οι συνομιλίες τελικά δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα, έδειξαν ότι η πρώτη επιλογή της κυβέρνησης Τραμπ δεν ήταν η βίαιη απομάκρυνση του Μαδούρο.

Ακόμη και μετά την απομάκρυνση του Μαδούρο, το καθεστώς του παραμένει στη θέση του, συμπεριλαμβανομένων των δύο κύριων αξιωματούχων ασφαλείας: του Βλαντιμίρ Πάντρινιο Λόπεζ, επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων, και του Ντιόσνταδο Καμπέλο, υπουργού Εσωτερικών και επικεφαλής των επίφοβων άτυπων πολιτοφυλακών της χώρας, γνωστών ως colectivos. Αυτοί, και όχι η Ροδρίγκες, ασκούν άμεση επιρροή στις δυνάμεις ασφαλείας.

Υπάρχει επίσης βαθιά δυσπιστία μεταξύ της πολιτικής και της στρατιωτικής πλευράς. Ενδεικτικό αυτού είναι πως ο Καμπέλο βρισκόταν στην αίθουσα και άκουγε την ώρα που η Ροδρίγκες συνομιλούσε με τον Ρούμπιο, σύμφωνα με πρόσωπο που έχει σχέσεις με την κυβερνώσα ελίτ της Βενεζουέλας.

Ο Νικόλας Γουάτσον, διευθύνων σύμβουλος της συμβουλευτικής εταιρείας Teneo, δήλωσε ότι «το μόνο πλεονέκτημα της Ντέλσι είναι ότι πιθανώς μπορεί να εμπιστεύεται τον ίδιο της τον αδελφό, Χόρχε», αλλά καθώς και οι δύο εκπροσωπούν την πολιτική πτέρυγα του τσαβισμού, «θα ήταν λογικό να επιδιώξουν συμμαχία με παράγοντες από τον τομέα της ασφάλειας για να ενισχύσουν τη θέση τους».

Ούτε η Ροδρίγκες ούτε εκπρόσωπος της βενεζουελάνικης κυβέρνησης απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.

Υποστηρίζοντας τη Ροδρίγκες για την ηγεσία της κυβέρνησης, η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται επίσης να έχει παραγκωνίσει τη δημοκρατική αντιπολίτευση της Βενεζουέλας και την κύρια ηγέτιδά της, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η οποία κέρδισε το περσινό Νόμπελ Ειρήνης. Ο σύμμαχός της, Εντμούντο Γκονζάλες, θεωρείτο ο νικητής των εκλογών του 2024.

Σε συνέντευξή του στο CBS, ο Ρούμπιο δήλωσε ότι «θαυμάζει» τόσο τη Ματσάδο όσο και τον Γκονζάλες, αλλά κανένας από τους δύο δεν ήταν σε θέση να ανατρέψει την κυβέρνηση Τσάβες, η οποία βρίσκεται στην εξουσία για περισσότερο από τέταρτο του αιώνα.

Ένα άλλο πρόβλημα, σύμφωνα με τους παρατηρητές, ήταν ότι η Ματσάδο και ο Γκονζάλες δεν έχουν καμία αξιοπιστία στις δυνάμεις ασφαλείας της Βενεζουέλας και η Ουάσιγκτον ήθελε κάποιον που θα μπορούσε να αναλάβει αμέσως την κατάσταση.

«Έχουμε βραχυπρόθεσμα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν αμέσως», δήλωσε ο Ρούμπιο την Κυριακή. «Όλοι θέλουμε ένα λαμπρό μέλλον για τη Βενεζουέλα. Όλα αυτά είναι καλά… Αλλά μιλάμε για το τι θα συμβεί τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες και τους επόμενους δύο με τρεις μήνες».

Η Βανέσα Νιούμαν, επιχειρηματίας του τομέα της άμυνας της Βενεζουέλας και πρώην απεσταλμένη της αντιπολίτευσης με στενούς δεσμούς με το αμερικανικό κατεστημένο ασφαλείας, δήλωσε: «Η Ουάσιγκτον φαίνεται να πιστεύει ότι κάποιο είδος αμερικανικής πραιτοριανής φρουράς θα περιβάλλει τη Ντέλσι και θα αρχίσει να αυξάνει την παραγωγή [πετρελαίου] και την ευημερία. Το ερώτημα είναι: θα λειτουργήσει; Νομίζω ότι η Ντέλσι θα χορέψει τανγκό με την ομάδα του Τραμπ και στη συνέχεια θα μαχαιρωθεί πισώπλατα από τον Ντιόσνταδο και τον Πάντρινιο Λόπεζ, και τότε ο Τραμπ θα επιστρέψει».

© The Financial Times Limited 2024. All Rights Reserved. Not to be redistributed, copied or modified in any way.
mononews.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation.