Η Κίνα έχει διατάξει τις εταιρείες της να αγνοήσουν τις αμερικανικές κυρώσεις, μια άνευ προηγουμένου πράξη ανυπακοής που απειλεί να εμπλέξει έναν τεράστιο τραπεζικό τομέα στη διαμάχη, καθώς η ένταση μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου κλιμακώνεται.

Το Πεκίνο έχει συχνά καταγγείλει τις μονομερείς κυρώσεις και τις έχει χαρακτηρίσει παράνομες, αλλά έχει επίσης επιτρέψει σιωπηλά στις μεγαλύτερες εταιρείες του να τις τηρούν, προκειμένου να αποφύγει αρνητικές επιπτώσεις στην ίδια του την οικονομία και να διατηρήσει την πρόσβαση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

1

Η ανακοίνωση του Σαββάτου — που προηγήθηκε της πολυαναμενόμενης συνάντησης μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του ομολόγου του Σι Τζινπίνγκ — σηματοδοτεί μια πολύ πιο επιθετική στάση. Το Πεκίνο έχει πλέον δώσει οδηγίες στις εταιρείες να μην συμμορφώνονται με τις αμερικανικές κυρώσεις κατά ιδιωτικών διυλιστηρίων που συνδέονται με το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένης της Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery Co. η οποία υπέστη κυρώσεις τον περασμένο μήνα.

Εντός της Κίνας, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης και οι ακαδημαϊκοί που συμβουλεύουν την κυβέρνηση προσπάθησαν να παρουσιάσουν τα αντίποινα ως μια ισχυρή αλλά μετρημένη απάντηση στην υπερβολική παρέμβαση των ΗΠΑ. Ένα άρθρο στην εφαρμογή της People’s Daily, του φερέφωνου του Κομμουνιστικού Κόμματος, το χαρακτήρισε «καθοριστικό βήμα» στη χρήση του νομικού μέσου για τον περιορισμό της άκρατης επιρροής των ΗΠΑ.

Η κίνηση του Πεκίνου θα δοκιμάσει το σύστημα κυρώσεων των ΗΠΑ σε μια εποχή που αυτό βρίσκεται ήδη υπό πίεση, καθώς η Ουάσινγκτον διστάζει να επιβάλει περιορισμούς κατά της Ρωσίας, της Βενεζουέλας και του Ιράν. Με τον πόλεμο του Τραμπ κατά του Ιράν να τεντώνει στο έπακρο τις παγκόσμιες συμμαχίες των ΗΠΑ, η Κίνα άρπαξε την ευκαιρία να υπερασπιστεί ένα σημαντικό κομμάτι του οικονομικού της συστήματος, ενώ ταυτόχρονα επεκτείνει το «οπλοστάσιό» της με οικονομικά εργαλεία.

Η κυβέρνηση του Σι έχει εντείνει σταδιακά τη χρήση εναλλακτικών εργαλείων, από τις σπάνιες γαίες έως την τεχνολογία. Την περασμένη εβδομάδα, το Πεκίνο μπλοκάρισε την εξαγορά της νεοφυούς εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης Manus από τη Meta Platforms Inc. αξίας 2 δισ. δολαρίων, προχωρώντας στην ακύρωση της συμφωνίας ακόμη και αφού αυτή είχε ήδη υπογραφεί.

«Θέλουν να έχουν όσο το δυνατόν περισσότερα μέσα πίεσης», δήλωσε ο Τζα Γιαν Τσονγκ, αναπληρωτής καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, αναφερόμενος στην κίνηση του Σαββάτου να δοθεί «εντολή ανυπακοής». «Αυτό πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο των αυξανόμενων ελέγχων. Δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό», σημείωσε.

Η Κίνα εφαρμόζει ένα μέτρο παρεμπόδισης που εισήχθη το 2021 με στόχο την προστασία των εταιρειών της από ξένους νόμους που θεωρούσε αδικαιολόγητους. Οι εταιρείες διύλισης αντιμετώπιζαν δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και απαγορεύσεις συναλλαγών.

Οι δανειστές που συνεργάζονται με την Hengli και τις συνδεδεμένες με αυτή εταιρείες προσπαθούν να κατανοήσουν την απόφαση και ζητούν διευκρινίσεις από την τραπεζική ρυθμιστική αρχή. Οι δημόσιες αργίες στην Κίνα αυτή την εβδομάδα τους δίνουν λίγο χρόνο, καθώς οι επιχειρηματικές δραστηριότητες έχουν ανασταλεί, όπως και η περίοδος χάριτος που παρέχει το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του Υπουργείου Οικονομικών.

Η Hengli Petrochemical Co., η μητρική εταιρεία του διυλιστηρίου Dalian που είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο της Σαγκάης, δήλωσε τον Απρίλιο ότι προέβλεπε να εξασφαλίσει συνολική τραπεζική πίστωση ύψους 235 δισεκατομμυρίων γιουάν (34,4 δισεκατομμύρια δολάρια) για την ίδια και όλες τις μονάδες της φέτος.

Οι ιδιωτικές εταιρείες επεξεργασίας της Κίνας έχουν δείξει μεγαλύτερη προθυμία να αντιμετωπίσουν τις αμερικανικές κυρώσεις, αξιοποιώντας στο έπακρο το πετρέλαιο με έκπτωση από το Ιράν, τη Ρωσία και τη Βενεζουέλα. Αν και ο τομέας περιλαμβάνει ορισμένους κολοσσούς, όπως η Hengli, είναι συνήθως λιγότερο εξαρτημένος από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα σε σύγκριση με τα μεγάλα κρατικά διυλιστήρια. Ωστόσο, οι μεγαλύτεροι παίκτες έχουν στενούς δεσμούς με τους κύριους κρατικούς δανειστές της Κίνας.

Οι λύσεις για τις τράπεζες μπορούν να περιλαμβάνουν συναλλαγές σε γιουάν, γεγονός που τις καθιστά λιγότερο ορατές στις αμερικανικές αρχές. Βάσει της εντολής αποκλεισμού, οι εταιρείες μπορούν επίσης να υποβάλουν αίτηση για εξαίρεση από τους κανόνες και ενδέχεται να λάβουν έγκριση εάν αποδείξουν ότι η συμμόρφωση θα προκαλούσε εξαιρετική δυσχέρεια ή ταλαιπωρία.

Τα μέτρα των ΗΠΑ περιορίζουν παράνομα το κανονικό εμπόριο με τρίτες χώρες και παραβιάζουν τους διεθνείς κανόνες, ανέφερε το κινεζικό Υπουργείο Εμπορίου σε δήλωση το Σάββατο. Απαγόρευσε την αναγνώριση, την επιβολή και τη συμμόρφωση με τις κυρώσεις που στοχεύουν τις πέντε κινεζικές εταιρείες.

«Η κινεζική κυβέρνηση αντιτίθεται σταθερά στις μονομερείς κυρώσεις που στερούνται εξουσιοδότησης από τα Ηνωμένα Έθνη και βάσης στο διεθνές δίκαιο», ανέφερε το υπουργείο.

Ενώ το μέτρο αποκλεισμού δεν είναι πιθανό να ανατρέψει τη σύνοδο κορυφής Σι-Τραμπ, η αντίδραση της Ουάσιγκτον σε αυτό θα δείξει αν το ζήτημα θα κλιμακωθεί, σύμφωνα με αναλυτές της Eurasia Group.

«Τα διυλιστήρια συνεργάζονται κυρίως με κινεζικές τράπεζες που δεν έχουν ακόμη υποστεί άμεσες κυρώσεις», έγραψαν σε σημείωμα οι αναλυτές σύμφωνα με το Bloomberg. «Εάν οι ΗΠΑ επεκτείνουν δευτερεύουσες κυρώσεις σε αυτά τα ιδρύματα ή σε μεγάλους κρατικούς φορείς, το Πεκίνο πιθανότατα θα ανταποκριθεί με πιο δυναμικά αντίμετρα».

Η Κίνα αποτελεί από καιρό τον μεγαλύτερο μεμονωμένο αγοραστή των αποστολών πετρελαίου της Τεχεράνης, πολλές από τις οποίες φτάνουν έμμεσα και μέσω ιδιωτικών διυλιστηρίων μετατρέπονται σε βενζίνη, ντίζελ και άλλα πετρελαϊκά προϊόντα.

Τα στοιχεία των κινεζικών τελωνείων δεν αντικατοπτρίζουν αυτό το εμπόριο, με την τελευταία επίσημη αποστολή να έχει καταγραφεί πριν από αρκετά χρόνια.

Πριν από την Hengli, και λόγω των οικονομικών και διπλωματικών επιπτώσεων, οι προσπάθειες της Ουάσιγκτον να διακόψει τα έσοδα της Τεχεράνης από το πετρέλαιο είχαν στοχεύσει μικρότερες κινεζικές εταιρείες και εγκαταστάσεις. Η Hengli, αντίθετα, είναι αντιπροσωπευτική των πιο σύγχρονων ιδιωτικών διυλιστηρίων της Κίνας, με ένα εκτεταμένο συγκρότημα επεξεργασίας πετρελαίου και χημικών στην βορειοανατολική επαρχία Λιαονίνγκ.

Ο Σούι Φαν, καθηγητής που στο παρελθόν είχε συμβουλεύσει το Υπουργείο Εμπορίου της Κίνας, δήλωσε ότι το Πεκίνο έπρεπε να αναλάβει δράση αφού οι ΗΠΑ στόχευσαν κινεζικές βιομηχανίες, από τη διύλιση έως τη ναυτιλία, με την αιτιολογία της εμπλοκής τους σε συναλλαγές ιρανικού πετρελαίου, προειδοποιώντας ότι τέτοια μέτρα από το 2025 και μετά γίνονταν όλο και πιο αποδιοργανωτικά.

Διαβάστε επίσης:

Στενά του Ορμούζ: Γαλλικό πλοίο πέρασε «αόρατο» μέσα από την εμπόλεμη ζώνη

Intrum: Σχεδιάζει ΑΜΚ $815 εκατ. για νέες επενδύσεις και μείωση χρέους

UniCredit: Συμφωνία 3 δισ. ευρώ για πώληση μέρους των δραστηριοτήτων της στη Ρωσία